Nederlandse Molendatabase
Winssen, Gelderland

Beatrixmolen

Beatrixmolen

1858 / 1988 (1791)
Beltmolen
Achtkante molen
Korenmolen
Molenstraat 37M
6645 BS Winssen
Gelderland
X: 176340 Y: 432652
N 51.881992 O 5.697140
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Winssen
Beuningen
Gemeente Ewijk, sectie G, nr. 456
Gemeente Beuningen
Maalvaardig

2012: 109.076
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Peter Lieskamp / Jeroen van de Water
0487-524557
Zaterdag 10.00 - 15.00 uur, als de molen draait en op afspraak
Zeer groot
300
GL039
12590
9561

Vaags
Groot Wesseldijk

Beatrixmolen

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren
Gedekt met riet
27,10 m.
Oud-Hollands
Na 1942maar vóór 1956 moet de binnenroede voorzien zijn geweest van het systeem Van Bussel met remkleppen. In 1956 volgde dat systeem ook op de andere roede, met iets anders uitgevoerde neusremkleppen. 
Na de verplaatsing en restauratie van 1988 is weer Oud-Hollandse ophekking aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot ? binnen ? ? binnen 1987 27.50
klik voor meer info Pot ? buiten ? ? buiten 1987 27.50
klik voor meer info Derckx 0575 buiten 1988 1988 buiten aanw. 27.10
klik voor meer info Derckx 0576 binnen 1988 1988 binnen aanw. 27.10
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 0689 1870 1870? aanw. 05.70
Engels; kruilier
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangtrommel
Twee koppel 17der kunststenen; sleepluiwerk; steenkraan
Bovenwiel 63 kammen: steek 13,5
Bovenschijfloop 27 kammen
Spoorwiel 128 kammen: steek 8.8
Steenschijven 42 resp. 33 staven
Overbrengingsverhouding: 7.11 / 1 : 9,05
Michiel Schoonwater, Uden (1791)
Otto Otten, Afferden (1858)
Fa. Coppes, Bergharen (1988)

Beatrixmolen

Versiering

Aardige baard, wit geverfd, met in witte cijfers en letters op een rood fond de opschriften ‘1791’ ‘1987’ en daaronder ‘Beatrixmolen’

Opvallend zijn de veldmuren met de ingemetselde bogen.

Beatrixmolen

Verwijzingen

Beatrixmolen

Geschiedenis

Geschiedenis

Sinds 1858 staat deze molen als korenmolen in Winssen, maar zijn verleden is ruim 60 jaar ouder: eerder was dit namelijk een poldermolen in Alphen aan de Maas. Op 1 augustus 1791 was daar de bouw van een schepradmolen voor ƒ 10.600,-- gegund aan Michiel Schoonwater. Later, in 1819, maakte het staande scheprad plaats voor een hellend scheprad.

Nadat het bestuur van de Molenpolder van Wamel, Dreumel en Alphen al in 1847 definitief besloten had, over te stappen op stoombemaling, werden de vier windmolens overbodig. Op 11 december 1847 werden drie van de vier molens te koop aangeboden.
Dit gold echter niet voor de zuidelijk gelegen Alphense Watermolen: deze werd ruim tien jaar later, 23 maart 1858, in café A. van Welie in Dreumel verkocht aan de heren Hendrikus Sengers, molenaar te Afferden en Otto Otten, molenmaker te Afferden.
Sengers en Otten bouwden deze op in Winssen, op slechts zes kilometer van hun beider woonplaats, en verbouwden de poldermolen in een windkorenmolen. 

Hier bleef hij vele jaren in bedrijf. Molenaar Libotté kreeg het in de jaren '30 moeilijk: in 1932  vroeg hij om een knecht, in 1934 zette hij  zijn bedrijf en molen in "De Molenaar" te koop maar slaagde niet. De molen was op dat moment al buiten bedrijf. Begin 1938 deed zijn weduwe de molen opnieuw in de verkoop en toen werd A.J. van de Berg eigenaar. Aan te nemen is, dat dit leidde tot een forse opleving: zo vroeg Van den Berg een roede te koop. De stroomlijn op de binnenroede moet evenwel jaren later, na 1942 zijn aangebracht. In 1956 investeerde Van den Berg opnieuw fors in zijn molen (zo kreeg de buitenroede nu ook een stroomlijn en werden diverse balken vernieuwd), maar eind jaren '50 volgde stilstand.

In de loop van de jaren '70 trad een periode van ernstig verval in. In het Gelders molenboek van 1982 staat de molen afgebeeld zónder staart, een korte spruit die ieder moment naar beneden lijkt te kunnen vallen, met grote gaten in het rietdek en een ernstig 'afgekloven' wiekenkruis. Op dat moment was de molen overigens al verkocht aan de (toenmalige) gemeente Ewijk. Deze bereidde een grote restauratie voor. Rond 1983 werden de grote gaten in de rietbedekking dichtgestopt en de roeden kaalgezet.

Tenslotte werd de molen in 1988 overgeplaatst naar een nieuwe locatie, niet ver van de vorige en bij die gelegenheid geheel gerestaureerd. Sindsdien wordt de molen weer geregeld aan het draaien gebracht.

Deze molen verloochent zijn verleden als poldermolen bepaald niet: op het zware grenen achtkant staat een nog grotendeels oorspronkelijke kap (alleen de voeghouten zijn van later datum) en vrijwel originele gaande werken. Het opvallendst is evenwel het spoorwiel: zoals eerder opgemerkt, was het staand scheprad in 1819 gewijzigd in een hellend scheprad. Het grote aandrijfwiel van het hellend scheprad werd, toen de molen in Winssen ingericht werd als korenmolen, omgebouwd tot spoorwiel en bleef als zodanig tot de dag van vandaag bewaard. De kamkoppen werden afgezaagd, maar de onder een hoek geplaatste kamgaten zijn, compleet met de staarten, nog te zien. Bovenop dit wiel werd een nieuwe velg aangebracht, waarin de spoorwielkammen werden gestoken.
Opvallend is verder, dat de luitafel direct onder de vloer van de kapzolder is geplaatst, op grote afstand van het spoorwiel. Het gaffelwiel, dat door deze opstelling ongeveer voor de helft op de kapzolder draait, is voorzien van zeer sierlijk gesmede metalen gaffels.

Molenaars/eigenaren waren:
Hendrik Sengers en Otto Otten (1858 - 1860)
Petrus Kleijnen (1860 - 1879)
Johannes Knipping (1879 - 1898)
Johannes Hubbertus van der Heijden (1898 - 1906)
Antonius Petrus Libotté (1906 - 1938)
Arnoldus Johannes van den Berg (1938 - 1971)
Arnoldus Antonius van den Berg (1971 - 1978)
Gemeente Ewijk (1978 - 1980)
Gemeente Beuningen (1980 - heden)

Beatrixmolen

Aanvullingen

Aanvullingen


De naam 'Beatrixmolen' werd gegeven in 1938, na de geboorte van kroonprinses Beatrix.
Vóór 1938 was er geen sprake van een echte naam, maar werd de molen, naar zijn herkomst, aangeduid als 'de Alphense molen'.

Zeer bijzonder is het spoorwiel: het is het voormalige kroonwiel van het vroegere hellend scheprad (en als zodanig nog duidelijk te herkennen).

Beatrixmolen

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

Beatrixmolen

Actuele foto's
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Rob Pols (20-8-2014)
© Foto: Rob Pols (20-8-2014)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Frits Kruishaar (9-6-2012). | Database Nederlandse molens
© Foto: Frits Kruishaar (9-6-2012).
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Frits Kruishaar (16-8-2008). | Database Nederlandse molens
© Foto: Frits Kruishaar (16-8-2008).
Beatrixmolen, Winssen, Aan het spoorwiel is nog te zien dat het vroeger onderdeel uitmaakte van een hellend scheprad. Let op de afgezaagde kammen.  Foto: Peter Lieskamp (8-1-2007).  | Database Nederlandse molens
© Aan het spoorwiel is nog te zien dat het vroeger onderdeel uitmaakte van een hellend scheprad. Let op de afgezaagde kammen.
Foto: Peter Lieskamp (8-1-2007).
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)
Beatrixmolen, Winssen, Foto: Marcel van Nies (24-9-2016) | Database Nederlandse molens
© Foto: Marcel van Nies (24-9-2016)

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 19 april 2017 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Beatrixmolen, Winssen home vorige pagina Stuur een foto in van deze molen