Molen Kadekraan, Breda

Breda, Noord-Brabant
v

korte karakteristiek

naam
Kadekraan
modeltype
kraan
functie
kadekraan
bouwjaar
verdwenen
toestand
verdwenen
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt  
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
fietsroute
fietsroute in de buurt van Kadekraan via fietsnetwerk.nl
Ten Bruggencate-nr.
11650
oude dbnr.
V11650
Meest recente aanpassing
| Conversie
media-bestand
Molen 11650 Kadekraan (Breda)
Detail van onderstaande prent

locatie

plaats
Breda
plaatsaanduiding
Kraanstraat, op de kade van de haven
gemeente
Breda, Noord-Brabant
streek
Baronie en Markiezaat
geo positie
X: 112467, Y: 400318
N: 51.59016, O: 4.77344

constructie

modeltype
kraan
krachtbron
spierkracht
functie
romp
achtkante ondertoren
inrichting
2 tredraderen
afbeelding van onze ondersteuners

geschiedenis

toestand
verdwenen
bouwjaar
vernieuwd
verdwenen
voorganger
geschiedenis
In Breda diende een havenkraan met dubbel tredrad voor het lossen en laden van koopwaar voor de Bredase markt. In 1696 werd de bouw van een nieuwe kraan aanbesteed.

De onderbouw van het kraanhuis was gemetseld en daarin stond een zware houten spil op een tap in een gemetselde pot diep in de grond. De daarop bevestigde met leien gedekte kap kon door zijn ronde houten lagers en de lange staart worden gedraaid. De lange hefboom op de kap werd ook nog door een schoor neerwaarts naar de kapvoet gesteund. De hefboom kon dus van de waterkant naar de kade worden gewend, maar de op- en neerwaartse beweging werd alleen door de reep langs de toprol bovenaan en de windas onderaan bewerkstelligd; de windas had aan beide uiteinden een rad met handspaken [*]. De reep -het hijstouw- was tegen regen en wind beschermd door een grote houten kap.

Dit type hefkraan was tot in het midden van de 19e eeuw vrij gebruikelijk en men trof het ook aan in Alkmaar, Middelburg, Haarlem, Deventer, Zutphen en aan het begin van de 20e eeuw zelfs nog in Lochum en Vlaardingen.

Bron: Een havenkraan, art. door A.M. van Dop in De Utskoat nr. 89, maart 1998.

aanvullingen

trivia
* O.i. dienden twee tredraderen aan de binnenkant voor het heffen van de last, en de beide handraderen aan de staart voor het draaien van de kraan?
Redactie.

NB In Utskoat 89 zijn de onderschriften van beide prenten verwisseld.
-----

De locatie is een schatting gebaseerd op de tekening.

-----

De Kraanstraat wer het eerst vermeld in 1518 en werd mogelijk aangelegd na de stadsbrand van 1490.
De straat is naar de havenkraan genoemd die hier stond. Het hijsmechanisme daarvan werd aangedreven door mensen die in twee tredmolens liepen.
De opvolger van deze houten kraan die in 1696 werd vervangen is in 1864 afgebroken.

Informatie:
Bron:Beschrijving van de legenda (II) - Gemeente Breda