Molen De Nieuwe Kraan, Arnhem

Arnhem, Gelderland
v

korte karakteristiek

naam
De Nieuwe Kraan
modeltype
kraan
functie
kadekraan
bouwjaar
verdwenen
toestand
verdwenen
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt  
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
fietsroute
fietsroute in de buurt van De Nieuwe Kraan via fietsnetwerk.nl
Ten Bruggencate-nr.
09083
oude dbnr.
V9083
Meest recente aanpassing
media-bestand
Molen 09083 De Nieuwe Kraan (Arnhem)
fragment kaart 1657 Johan Blaeu

locatie

plaats
Arnhem
plaatsaanduiding
aan de Nieuwe Kraan
gemeente
Arnhem, Gelderland
streek
Veluwe
kadastrale aanduiding 1811-1832
Arnhem O (2) bij 965 J. Traanboer & Cons.
geo positie
X: 190311, Y: 443646
N: 51.98010, O: 5.90118

constructie

modeltype
kraan
krachtbron
spierkracht
functie
romp
cilindrische bovenkruier
afbeelding van onze ondersteuners

geschiedenis

toestand
verdwenen
bouwjaar
verdwenen
afgebroken
geschiedenis
De eerste kadekraan bij de Arnhemse haven werd in 1449 gebouwd buiten de Rijnpoort, en werd door de stad verpacht aan een Craanmeester. In 1526 werd deze houten tredmolen vernieuwd, echter in 1539 door hoog Rijnwater "omvergeworpen". Pas in 1569 werd daarna weer een nieuwe Oude Kraan gebouwd, in 1610 werd hij verplaatst naar een beter geschikte plek aan de Nieuwe Kraan.

In 1787 beschreef Jan Willem Gensel de kraan als volgt: "Dit is een hout gebouw, sijnde van binnen voorzien mit een van buyten uytsteekende windasbalk en van binnen mit twee grooten raaden draayende aan een overent staand balk, daar de pakgoederen mee opgeloopen worden, staande booven op den dijk van de haaven, sijnde int jaar 1782 int geheel verneut."

Daarna moet de kraan zijn vervangen door een stenen romp met een giek op de draaibare kap, een bovenkruier dus met een tandkranskruiwerk. In de gemetselde cilindrische romp bevonden zich twee tredmolens met een diameter van 4½ à 5 m, waarin meerdere mannen liepen. Met de giek en een overbrenging van 1300 op 1 kon men zo zware vrachten uit schepen tillen, zoals molenstenen.

In 1824 werd de Nieuwe Kraan vervangen door een ijzeren stoomkraan.

Bron: Arnhemse molens en hun geschiedenis, Dr. G.G. Janssen, 1999.
Verzameling H. v.d. Kaay.

aanvullingen

trivia
NB De aangegeven locatie is een ruwe schatting naar de kadasterkaart 1811-1832.

Op de kaart van 1576 staat de kraanmolen ingetekend met wat molenstenen erbij.
De kaart dient men 180gr te draaien, het zuiden moet het noorden zijn. De kraanmolen stond ten noorden van het water