Molen Polder Lagehoek (1e), Hoogwoud

Hoogwoud, Noord-Holland
v

korte karakteristiek

naam
Polder Lagehoek (1e)
modeltype
Kantige molen, grondzeiler
functie
poldermolen
bouwjaar
verdwenen
toestand
verdwenen
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt  
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
fietsroute
fietsroute in de buurt van Polder Lagehoek (1e) via fietsnetwerk.nl
Ten Bruggencate-nr.
06501 k
oude dbnr.
V7415
Meest recente aanpassing
| Conversie

locatie

plaats
Hoogwoud
plaatsaanduiding
aan de Langereis
gemeente
Opmeer, Noord-Holland
streek
De Vier Noorder Koggen
kadastrale aanduiding 1811-1832
Hoogwoud E (3) 294 De Lagehoeks Polder
geo positie
X: 122079, Y: 523782
N: 52.70045, O: 4.90018

constructie

modeltype
Kantige molen, grondzeiler
krachtbron
wind
functie
romp
achtkante bovenkruier
inrichting
Scheprad
Later vijzel 1,95 m Ø
plaats bediening
grondzeiler
bediening kruiwerk
binnenkruier
plaats kruiwerk
bovenkruier
vlucht
25,70 m
afbeelding van onze ondersteuners

geschiedenis

toestand
verdwenen
bouwjaar
verdwenen
verbrand
geschiedenis
Oorspronkelijk maakte het gebied van de Lagehoek (347 ha) deel uit van het Waterschap De Vier Noorder Koggen. In de eerste helft van de zestiende eeuw scheidden de landen van de Binnenpolder met die van de Lagehoek zich van de overige landen van de Vier Noorder Koggen af en werden bij uitspraak van de commissarissen van het Hof van Holland op 22 september 1541 tot een afzonderlijke polder gemaakt.

Achtendertig jaar later heeft de Lagehoek zich als lager deel weer van de Binnenpolder afgescheiden en zich verzekerd van een uitmaling op de Langereis, die deel uitmaakte van de Geestmerambachtsboezem. Hiertoe werd in 1578 een overeenkomst gesloten tussen Geestmerambacht en die van de lange landen van Hoogwoud van den Hoeck, waarin het onderhoud der kadijken, het zetten van een molen en andere verplichtingen tegenover het ambacht werden geregeld.

Op een van 1603 daterende kaart staat op de plaats van de huidige molen een binnenkruier getekend. Hoewel de polder bij De Vier Noorder Koggen hoorde, sloeg de molen uit op de Raaksmaatsboezem van het Geestmerambacht. De Lagehoek ontving tevens het overtollige water uit de twee zuidelijk aangrenzende voormalige buitendijkse polders Heil en Kreil (26 ha, betaalde ƒ 40,30 per jaar), en Mulmer (Tenbruggencatenummer 15703, 35½ ha, betaalde ƒ 125 per jaar). Per 1875 werden deze poldertjes aan de Lagehoek toegevoegd.

Op 16 oktober 1890 brandde de vóór 1863 vervijzelde molen door blikseminslag af. In het daaropvolgende jaar werd de huidige molen gebouwd door de molenmakers Kriller uit Oude Niedorp.

Bronnen:
- Nederlandse Molendatabase.
- "De zeeweringen en waterschappen van Noordholland", Mr. G. de Vries Azn., 1864.
- "De zeeweringen en waterschappen van Noordholland", derde uitgaaf, D. Kooiman, 1936.

aanvullingen

trivia
Purmerender Courant 26 dec. 1886:
"Een zeventienjarig jongmensch te HOOGWOUD, de zoon van den watermolenaar Burger, werd gisteren door een der wieken van den molen aangegrepen en rondgeslingerd. Hij was oogenblikkelijk dood."
-----

Cornelis Klaasz Wester werd gedoopt circa 1705, beroep in 1738 watermolenaar, overleden op 27 sept. 1758 te Hoogwoud.
Zijn vader Claes Heijndricksz van Aardswoudt word genoemd in het volgende document: De schepenen rolle van de heerlijkheid Hoog en Aartswoud. Notulen vergaderingen gehouden door de Baljuw met de burgermeester,schepenen en veertien in het raadhuis te Hoogwoud.
Dit staat in het boekje "Bijdragen tot de geschiedenis van West-Friesland" door P. Bossen op blz. 8 over de eed van de watermolenaars van 14 dec. 1703 op de secretarie van Aartswoud en Hoogwoud.
"ende hebben aen de hant van de officier deser stede gedaen den eedt omme haer omtrent het waken in haere molens getrouwelijck volgens de acte die hij van Medeblick sullen ligten te gedraegen
alsof waarlijk moste haer Godt Almachtige helpen alle in Aaertswoude watermolenaers Oom Gert alias Gerrit Jansz. Dirck Raven ende Claes Heijndricksz."
Dus deze Claes was in 1703 al watermolenaar in Aartswoud.

Ook was er twee generaties verder Cornelis Claasz de jonge Wester, gedoopt 28 maart 1769 te Lage hoek bij Hoogwoud, van beroep watermolenaar, overleden 9 mei 1835 te Obdam. En zijn broer Pieter Wester, geboren Lagehoek bij Hoogwoud, gedoopt 3 juni 1772, beroep watermolenaar.
De laatste Westers hebben of op Lage hoek nummer 1 of 3 gewoond.
Teun Jansen, 4 april 2016 & 12 maart 2018.