Nederlandse Molendatabase
Vlissingen, Zeeland

Oranjemolen

Oranjemolen

1699 of eerder / 1971
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Oranjedijk
4381 AV Vlissingen
Zeeland
X: 29401 Y: 385059
N 51.440623 O 3.580604
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Vlissingen
Vlissingen
Gemeente Vlissingen, sectie C, nr. 1841
Gemeente Vlissingen
Maalvaardig
2015: 145.862
2014: 138.190
2013: 108.798
2012: 63.649
2011: vermoedelijk onjuist
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
R.J Frank / H.Willemsen
-
Vrijdag 9.00-16.00 uur en op afspraak.

Vanuit het Maritiem muZEEum Zeeland te Vlissingen worden regelmatig stadsrondwandelingen georganiseerd, waarbij tevens een bezoek wordt gebracht aan de Oranjemolen. Deze rondwandelingen worden meestal in de weekeinden gehouden.
Bijzonder groot; staat bovenop de zeewering aan de monding van de Westerschelde, zeer fraai in de wind en in het zicht gelegen
922
ZL043
01665
37834

Vaags
Groot Wesseldijk

Oranjemolen

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen, gedeeltelijk gepleisterd en gewit
Gedekt met dakleer
24,50 / 24,60 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot ? binnen ? ? binnen 1971 24.50
klik voor meer info Pot ? buiten ? ? buiten 1971 24.50
klik voor meer info Straathof 0135 buiten 1999 2002 buiten aanw. 24.60
klik voor meer info Straathof 0136 binnen 1999 2002 binnen aanw. 24.50
klik voor meer info Derckx 0057 buiten 1971 1971 buiten 2002 24.50
klik voor meer info Derckx 0058 binnen 1971 1971 binnen 2002 24.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I. 0142 1856 ? aanw.
Engels (1971); kruirad
Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangstok; pal
Eén koppel 17der blauwe en twee koppel 16der kunststenen; buil; sleepluiwerk
Bovenwiel 68 kammen
Bovenbonkelaar 33 kammen, steek 12,0 cm.
Spoorwiel 81 kammen
Steenschijflopen 28 en 26 staven, steek 10,2 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,96 en 1 : 6,57
van de stelling: 6,00 m.
??
Fa. Doornbosch, Adorp (1971)
Johan Hoefkens, Middelburg (2002)

Oranjemolen

Versiering

Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met onder de steunder in fraai houtsnijwerk aangebracht het wapen van Vlissingen. 

Oranjemolen

Oranjemolen

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze molen, die in 1699 al werd vermeld als De Oranjestam, is oorspronkelijk een pelmolen geweest en als enige overgebleven van de 23 stadsmolens. Tot 1738 was het stadsbestuur eigenaar. Daarna waren dertien particulieren eigenaar, tot in 1968 de gemeente de molen kocht.

De molen heeft bij diverse gelegenheden te lijden gehad: bij de beschieting door de Engelse vloot in 1809 is er circa 2,5 m. boven de stelling een ijzeren kogel in de muur op de zuidwestkant terecht gekomen. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de molen behoorlijk beschadigd. Een koperen meelschep, waarin alle namen van de molenaars vanaf 1820 staan gegrift, is bij de bevrijding gestolen.

Leden van de familie Adriaanse hebben tussen 1874 en 1950 op windkracht graan gemalen. De maalinrichting omvatte tot de buitenbedrijfstelling in 1957 twee koppel 16der kunst- en tot 1953 ook een koppel 17der blauwe stenen. De buil op de eerste en tweede zolder en twee elevatoren van de begane grond tot de derde zolder werden door een 2 PK elektromotor aangedreven. Verder waren er een mengmachine en een walstoel op de begane grond.
In de aangebouwde machinekamer stond een 20 PK ruwoliemotor die via een tussendrijfwerk de machines kon aandrijven. In 1912 was de 8,5 m. lange koningspil vernieuwd.
Omdat de molen vroeger een pelmolen was, zijn de maalstenen hier op stellinghoogte aangebracht.

De romp onder de stelling is zwart geteerd. Boven de schuine stellingschoren is de molen van zuidoost over zuid tot west gepleisterd. De ingang van de molen lag vroeger op de begane grond, maar is later opgevuld in verband met verhogingen van het bolwerk. Het deurgat is er later ingehakt, waarbij de gemetselde ontlastingsboog ontbreekt. Door de niet uitwaterende bouw raakte het muurwerk van de romp vrij gemakkelijk in slechte staat. De stenen romp en andere delen van deze molen (zoals de roeden) hadden, vooral bij storm, sterk te lijden onder het geweld van de zee.

In 1971 werd de toen zeer vervallen molen compleet gerestaureerd, waarbij onder andere kap, kruiwerk, staart, ramen, deuren en balklagen van de vijf zolders, stelling en roeden zijn vernieuwd. Het bestaande koppel 16der kunststenen is toen uitgebreid met een koppel blauwe stenen, afkomstig uit Middelharnis. Ook is op de luizolder het haspel voor het ophalen van de steenspillen weer aangebracht.
Het metselwerk is grotendeels uitgehakt en weer opnieuw gevoegd. Bij de opvallend oranje rand onder de kuip is een rollaag met uittanding aangebracht.

De molen stond sinds 2000 wederom stil wegens een omvangrijke restauratie. In 2001 kreeg de molen een paalfundering en betonvloer, uitgevoerd door Fa. Bresser van 't Wout te Waddinxveen. De molen werd toen tegelijkertijd twee meter omhooggevijzeld en rechtgezet.
Nadat Rijkswaterstaat vervolgens de zeewering had versterkt en verhoogd werd de molen in 2002 geheel gerestaureerd door de Middelburgse molenmaker Johan Hoefkens.
Het metselwerk flink aangepakt, maar ook werden de koppels stenen en de kruivloer rechtgelegd: deze waren, als gevolg van het rechtzetten van de romp, scheef komen te liggen. Vervolgens kreeg de molen een nieuwe kruivloer met rollen, kapbedekking, stelling, roeden en tot slot een schilderbeurt. Bepaalde delen, die in 1971 minder nauwkeurig waren hersteld, zoals het achterkeuvelens, zijn in oude staat gereconstrueerd. Op vrijdag 12 september 2003 volgde de officiële ingebruikname. 

Anno 2013 was de molen niet maalvaardig te noemen: alle koppels stenen dienden grondig te worden nagekeken en afgesteld. In mei 2014 is er veel werk verricht zodat de molen nu weer kan malen.

Oranjemolen

Aanvullingen

Aanvullingen


Al in 1699 wordt de molen vermeld als "De Oranjestam".

Oranjemolen

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

Oranjemolen

Actuele foto's
Oranjemolen, Vlissingen, Vermoedelijk de enige zeemolen van Nederland. Foto: Ton Koorevaar (24-5-2012).   | Database Nederlandse molens
© Vermoedelijk de enige zeemolen van Nederland. Foto: Ton Koorevaar (24-5-2012).
Oranjemolen, Vlissingen, Een kanonskogel, afkomstig van beschietingen door de Engelsen in 1809, zit nog altijd in de romp!   Foto links: Doeke Roos. Foto rechts is van  Ria Kosten (8-2011) | Database Nederlandse molens
© Een kanonskogel, afkomstig van beschietingen door de Engelsen in 1809, zit nog altijd in de romp!
Foto links: Doeke Roos. Foto rechts is van Ria Kosten (8-2011)
Oranjemolen, Vlissingen, Foto: Jeroen van Dijke (december 2011). | Database Nederlandse molens
© Foto: Jeroen van Dijke (december 2011).
Oranjemolen, Vlissingen, Foto: Jeroen van Dijke (december 2011). | Database Nederlandse molens
© Foto: Jeroen van Dijke (december 2011).
Oranjemolen, Vlissingen, Foto: Jeroen van Dijke (25-4-2014). | Database Nederlandse molens
© Foto: Jeroen van Dijke (25-4-2014).
Oranjemolen, Vlissingen, Foto's: John Scholte (10-9-2009).
© Foto's: John Scholte (10-9-2009).

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 21 mei 2016 | Tellerstand Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Oranjemolen, Vlissingen home vorige pagina