Waarland, Noord-Holland

Poldermolen Waarland

Foto van Poldermolen Waarland, Waarland, Julius Meijer (4-10-2014). | Database Nederlandse molens
© Julius Meijer (4-10-2014).

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

Poldermolen Waarland

1532 (circa)
Grondzeiler
Achtkante binnenkruier
Poldermolen
Hoebelaan 9
1738 BR Waarland
X: 117162 Y: 526514
N 52.724682 O 4.827127
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Noord-Holland
Schagen
Waarland
Gemeente Harenkarspel, sectie K, nr. 779
Stichting De Westfriese Molens
Draaivaardig
Vh. bemalen van de polder Waarland, thans buiten bedrijf

Deze wordt beperkt door omringende beplantingen

Harry Bus
06-28918309

Van 1 mei tot 1 oktober: iedere zondagmiddag.

Fietsroute in de buurt van Poldermolen Waarland via fietsnetwerk.nl
735
00357
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

Poldermolen Waarland

Constructie

Constructie

Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken

Gedekt met riet

25,20 m.
Oud-Hollands

Van 1935 tot 1966 had deze molen op beide roeden het systeem Dekker. Dat is daarna weer teruggerestaureerd naar Oud-Hollands.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

71 houten rollen; binnenkruirad
Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)

Voorheen vijzel Ø 1.90 m.; woning in de molen (thans museaal in gebruik)

Bovenwiel 61 kammen,
Bovenschijfloop 27 staven, steek 13 cm.
Ander gaandewerk lang geleden verdwenen.

Zeer eenvoudige baard, geheel geteerd, zonder opschrift.

Poldermolen Waarland

Verwijzingen

Verwijzingen

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

Poldermolen Waarland

Geschiedenis

Geschiedenis

De polder Waarland (363 ha) behoorde vanouds tot het zogenaamde oude land (een polder; geen droogmakerij) en werd vóór de droogmaking van de omringende meren in de eerste helft van de 17de eeuw aan bijna alle zijden omringd door de Geestmerambachtsboezem.
Waarschijnlijk is de windbemaling hier tegen het midden van de 16de eeuw ingevoerd. Op een van omstreeks 1571 daterende kaart staat op deze plaats een binnenkruier aangegeven met daarbij de aantekening: Waertmolen. De uit 1575 daterende kaart van Beeldsnijder laat de molen ook overtuigend zien. Geconcludeerd moet worden, dat dit één van de oudste nog bestaande molens van Noord-Holland is.
Anno 2017 is meer bekend over het verleden van deze molen: men heeft door middel van zgn. dendrochronologisch onderzoek (vast proberen te stellen wanneer het hout voor deze molen is gekapt) aan de hand van drie verschillende monsters dit gesteld op 1530/1531. Op grond van wat men in soortgelijke gevallen weet, kan het bouwjaar van de molen niet veel jonger zijn. Het is aannemelijk dat deze molen in of omstreeks 1532 is gebouwd. Daarmee is deze molen nog ouder dan al eerder was geconcludeerd.

Het eiken achtkant staat op merendeels op het hart van de molen gerichte penanten en heeft een boventafelement met blokkeelconstructie. Opvallend is dat de beide bintlagen bestaan uit legeringsbinten die ter plaatse vrij van elkaar liggen. Die van de onderste bintlaag zijn ter verstijving van het geheel met vulstukken en bouten aan elkaar verbonden.
Merkwaardig is ook dat in een van de velden van het achtkant slechts een groot veldkruis aanwezig is, in plaats van twee, zoals in de overige velden. In alle velden is daarnaast ter verstijving nog een groot extra veldkruis aangebracht.

De oorspronkelijk met een scheprad uitgeruste molen is tussen de jaren 1819 en 1863 vervijzeld. In 1877 is naast de molen een stoomvijzelgemaal gebouwd ter ondersteuning van de windbemaling. In 1935 werden Dekkerwieken aangebracht.

In 1949 kwam voor de molen Waarland het einde als maalwerktuig: toen werden namelijk de polder Waarland, de Slootgaardpolder, de Schaapskuilpolder, de Speketerspolder en de polder de Koog- en Bleekmeer samengevoegd tot het nieuwe Waterschap Waarland, waarvoor twee nieuwe gemalen werden gebouwd. De molen en andere gemalen verloren hun functie en, in geval van de molen, meer dan dat: door de ruilverkaveling veranderde de waterstaatkundige situatie in dit gebied sterk. De voorboezem en de vroegere poldersloten verdwenen, terwijl het polderpeil sterk werd verlaagd. Vijzel, vijzelwiel en onderbonkelaar werden verwijderd, waarna de molen uitsluitend nog als woning dienstdeed. Koningspil en bovenschijfloop werden in 1973 weggehaald, waarna die laatste later een plaats zou krijgen in de maalvaardig te restaureren Grote Molen te Schellinkhout. De molen Waarland was niet alleen zijn binnenwerk vrijwel kwijt: ook de omgeving veranderde en verboste voor een groot deel.

In latere jaren werd, met de opkomst van vrijwillig molenaarschap, ook deze molen weer af en toe aan het draaien gebracht. Ook kwam er enige verbetering in de omgeving.

In 2017 heeft men de situatie wat het binnenwerk betreft deels ongedaan gemaakt: een nieuwe koningspil geplaatst en het bovenschijf keerde terug uit Schellinkhout (die molen kreeg een andere, nieuwe). Als onderbonkelaar en vijzelwiel zijn oude en voor die molen niet meer bruikbare wielen van De Woudaap te Krommeniedijk museaal opgesteld. Datzelfde gold voor de oude houten vijzel uit de Noordermolen te Akersloot (die daartoe wél fors in diameter is verkleind). 
Het interieur is museaal gerestaureerd: de woning in de molen was, na alles wat er allemaal rond deze molen wél gebeurd was, tot voor enkele jaren bewoond maar feitelijk nooit veranderd en biedt daarom tot de dag van vandaag inzicht hoe men ca. 100 jaar geleden in een dergelijke molen woonde.


Poldermolen Waarland

Aanvullingen

Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.

Poldermolen Waarland

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

Poldermolen Waarland

Actuele foto's

Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Julius Meijer (4-10-2014). | Database Nederlandse molens
© Julius Meijer (4-10-2014).
Poldermolen Waarland, Waarland, René Pronk (26-4-2015)Op deze dronefoto is de landschappelijke waarde inderdaad door beplantingen beperkt. Daarnaast is het heel goed te zien, dat de molen 'als een vis op het droge' staat. | Database Nederlandse molens
© René Pronk (26-4-2015)
Op deze dronefoto is de landschappelijke waarde inderdaad door beplantingen beperkt. Daarnaast is het heel goed te zien, dat de molen 'als een vis op het droge' staat.
Poldermolen Waarland, Waarland, Ben P. Weber (6-5-2021)Molen met de opgestelde oude askop en vijzel. | Database Nederlandse molens
© Ben P. Weber (6-5-2021)
Molen met de opgestelde oude askop en vijzel.
Poldermolen Waarland, Waarland, Rob Pols (21-11-2009) | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (21-11-2009)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
Poldermolen Waarland, Waarland, Vincent Mepschen (28-5-2017) | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (28-5-2017)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.