Hoogwoud, Noord-Holland

De Lastdrager

Foto van De Lastdrager, Hoogwoud, Jurre Riphagen (7-8-2020)De molen wordt momenteel gerestaureerd. | Database Nederlandse molens
© Jurre Riphagen (7-8-2020)
De molen wordt momenteel gerestaureerd.

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

De Lastdrager

1527 (Jaartal op basis van leeftijd hout.)
1608 / 1957
Grondzeiler
Achtkante molen
Korenmolen
Burg. Hoogenboomlaan 2
1718 BJ Hoogwoud
X: 124270 Y: 525593
N 52.716854 O 4.932422
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Noord-Holland
Opmeer
Hoogwoud
Gemeente Opmeer, sectie Q, nr. 1713
Stichting De Westfriese Molens

In 1968 kocht de gemeente de molen aan; reeds een jaar later volgde overdracht aan de huidige eigenaar.

Maalvaardig
Ja
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis.

Niet erg groot: de molen is in de loop der jaren grotendeels ingebouwd geraakt.

Kees Mens
06-37280644 (molen)

In de regel zaterdag, verder als de molen draait en op afspraak.
Meelverkoop.

Fietsroute in de buurt van De Lastdrager via fietsnetwerk.nl
671
00778
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Lastdrager

Constructie

Constructie

Grotendeels eiken achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.

Gedekt met riet

22,50 m.
Oud-Hollands

Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

54 houten rollen; kruihaspel
Deels vaste, deels losse stutvang uit drie stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal

1 koppel blauwe en 1 koppel kunststenen op maalstoelen.

Bovenwiel 63 kammen, steek 11,5 cm.
Rest gaandewerk (vervaardigd in 2019) nog niet bekend.

Zeer eenvoudige baard, zonder opschrift.

Diverse insnijdingen, o.m. '1879' (bovenwiel) en 'Ao 1732' (euvering).

De Lastdrager

Verwijzingen

De Lastdrager

Geschiedenis

Geschiedenis

De eerste korenmolen te Hoogwoud lijkt omstreeks 1608 te zijn gebouwd. Op 6 juli van dat jaar verleenden de Staten van Holland vergunning aan Cornelis van Mierop, Ambachtsheer van de heerlijkheid Hoog- en Aartswoud, een windkorenmolen "te doen bemaalen uijtsluitend tot den gerieff van den ingesetenen". Of dit de huidige molen betreft is niet duidelijk. Op een in 1680 uitgegeven kaart staat op deze plaats een korenmolen aangegeven.

Dendrochronologisch onderzoek (onderzoek naar de leeftijd van het in de molen gebruikte hout) wijst evenwel op een veel ouder verleden: 1527 wordt aangenomen als jaar waarin deze molen moet zijn gebouwd. Men denkt thans dat deze molen in eerste instantie op een andere locatie als poldermolen is gebouwd en later, en dat zou inderdaad in de vroege 17de eeuw kunnen zijn geweest, naar Hoogwoud verplaatst om daar als korenmolen te dienen.

In 1827 werd de molen gekocht door Cornelis Corneliszoon Bos, zonder bepaald heroep en afkomstig van Terschelling. Nazaten van hem waren later molenaar te Koedijk en Schagen.

In 1935 brak de binnenroede en dat betekende het einde van de molen als windmaalwerktuig. Op dat moment waren op maalstoelen op de begane grond drie koppel maalstenen aanwezig. Men zette het veevoer- en maalbedrijf in een naast de molen staande schuur voort met een koppel maalstenen dat uit de molen afkomstig was. Dit werd aangedreven door een dieselmotor. De gaande werken in de molen zelf heeft men niet veel later verwijderd, waarna de lege molenromp alleen nog voor opslag gebruikt werd.
Vervolgens stond de molen nog enige tijd met één roede en zonder staart en later verwijderde men ook buitenroede en lange spruit.

In 1957 is de molen uitwendig hersteld, met gebruikmaking van een stel uit Groningen afkomstige tweedehands roeden. Hiermee was deze molen in ieder geval uitwendig weer compleet.
In 1971, enige jaren nadat de molen eigendom was geworden van Stichting de Westfriese Molens, begon men aan een flinke restauratie. Deze werd in 1972 voltooid. Pech volgde evenwel direct, want bij de zeer zware storm van 12/13 november 1972 brak één van de roeden. Nadat enige jaren later een nieuwe roede was gestoken draaide molen ook weer.

Anno 2018 waren er vergevorderde plannen om deze molen weer van een binnenwerk te voorzien en zo maalvaardig te maken.
De kans op succes werd zeer reëel toen deze molen in 2018 de BankGiro Loterij Molenprijs (€ 95.000)  won.

Vroeg in 2019 is de restauratie/reconstructie begonnen. Men heeft om te beginnen de molen geheel leeggehaald, niet veel later was alles onderstempeld om recht te kunnen worden gezet.
Tijdens de werkzaamheden noteerde men wel enige tegenvallers: kuip en staart bleken grotendeels verrot dan wel van binnen aangevreten en moesten geheel worden vernieuwd. Ook was een nieuwe binnenroede nodig.
In het late najaar was het werk sterk gevorderd en op 7 januari 2020 werden de roeden (daarbij dus een nieuwe) gestoken. Op 11 februari werden een koppel blauwe en een koppel kunststenen in de molen geplaatst en eind maart kon men proefmalen.

In april 2020 kon de molen, amper maalvaardig, aan de slag om een flinke partij te malen voor de voedselbank van Hoorn. Men liet het niet bij reconstructie van de molen zelf: naast de molen bouwde men een huisje dat als verblijf voor de molenaars kan dienen.

Constructie
Het vrij licht gebouwde en overwegend eiken achtkant staat zonder ondertafelement op twee aan twee evenwijdig geplaatste penanten. Opmerkelijk is dat de twee veldkruisen, die in ieder veld aanwezig zijn met de uiteinden in elkaar zijn gewerkt. Daarnaast bestaan de beide bintlagen uit vrij van elkaar gelegen legeringsbalken. Ook opvallend is dat twee niet naast elkaar gelegen achtkantstijlen niet van eiken- maar van grenenhout zijn gemaakt. Ongetwijfeld houdt dit verband met een ingrijpend herstel. Vermoedelijk had het jaartal 1865 hierop betrekking. Deze reparatie was immers niet uitvoerbaar zonder het rietdek ter plaatse te verwijderen.
Boventafelement, rolvloer, kuip en kap zijn al eens vernieuwd, vermoedelijk in de 18de eeuw (1732?). Waarschijnlijk is bij die gelegenheid de molen ook veranderd in een buitenkruier. Op een van 1726 daterende gravure staat hij tenminste nog duidelijk als binnenkruier getekend.


De Lastdrager

Aanvullingen

Aanvullingen

De naam 'De Lastdrager' is al zeker 165 jaar oud, want deze wordt al genoemd als de molen in 1855 wordt doorverkocht.

Jan Hofstra, Ouderdom molens blijkt door jaarringenonderzoek anders dan gedacht, in: De Nieuwe Molenwereld 1 (juni 2018), pp. 55-60.

De Lastdrager

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

De Lastdrager

Actuele foto's

De Lastdrager, Hoogwoud, C.A.M. Bien (31-3-2019)De molen tijdens het rechtzetten.  | Database Nederlandse molens
© C.A.M. Bien (31-3-2019)
De molen tijdens het rechtzetten.
De Lastdrager, Hoogwoud, C.A.M. Bien (31-3-2019)De molen tijdens het rechtzetten.  | Database Nederlandse molens
© C.A.M. Bien (31-3-2019)
De molen tijdens het rechtzetten.
De Lastdrager, Hoogwoud, C.A.M. Bien (31-3-2019) | Database Nederlandse molens
© C.A.M. Bien (31-3-2019)
De Lastdrager, Hoogwoud, Piet Glasbergen (30-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (30-9-2015)
De Lastdrager, Hoogwoud, Piet Glasbergen (30-9-2015) | Database Nederlandse molens
© Piet Glasbergen (30-9-2015)
De Lastdrager, Hoogwoud, Michiel Hooijberg (2-10-2015) | Database Nederlandse molens
© Michiel Hooijberg (2-10-2015)
De Lastdrager, Hoogwoud, Michiel Hooijberg (2-10-2015) | Database Nederlandse molens
© Michiel Hooijberg (2-10-2015)
De Lastdrager, Hoogwoud, Michiel Hooijberg (2-10-2015) | Database Nederlandse molens
© Michiel Hooijberg (2-10-2015)
De Lastdrager, Hoogwoud, Jurre Riphagen (7-8-2020) | Database Nederlandse molens
© Jurre Riphagen (7-8-2020)
De Lastdrager, Hoogwoud, Jurre Riphagen (7-8-2020)De opmerkelijke constructie van spoorwiel en steenschijflopen en beide maalstoelen. | Database Nederlandse molens
© Jurre Riphagen (7-8-2020)
De opmerkelijke constructie van spoorwiel en steenschijflopen en beide maalstoelen.
De Lastdrager, Hoogwoud, Jurre Riphagen (7-8-2020) | Database Nederlandse molens
© Jurre Riphagen (7-8-2020)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.