Nederlandse Molendatabase
Klein Genhout, Limburg

Sint Hubertus

Sint Hubertus

1801
Standerdmolen
Halfgesloten standerdmolen
Korenmolen
Schimmerterweg
6191 PV Beek
Limburg
X: 184612 Y: 325854
N 50.921665 O 5.808317
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Klein Genhout
Beek
Gemeente Beek, sectie C, nr. 2069
Gemeente Beek
Maalvaardig
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Piet Dam / Peter Swelsen
-
De molen draait - bij voldoende wind - elke woensdagmiddag en van mei t/m oktober iedere 1e en 3e zaterdag van de maand. Bezoek verder op aanvraag, via de gemeente Beek (046-4389222).
Zeer groot
432
LB012
00193
8768

Vaags
Groot Wesseldijk

Sint Hubertus

Constructie

Constructie

Kast okergeel geverfd; voorzijde gedekt met schaliën
Gedekt met schaliën
25,20 m.
Oud-Hollands
Van 1943 tot 1970 had deze molen op beide roeden het systeem Van Bussel.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0044 buiten 1970 1971 buiten aanw. 25.20
klik voor meer info Derckx 0045 binnen 1970 1971 binnen aanw. 25.20
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ? ? ? ? aanw.
Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vlaamse vang; vangblak met haak; binnenvangstok
Eén koppel 17der kunststenen en één koppel 17der blauwe stenen; kammenluiwerk
Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 73 kammen
Steenschijfloop 15 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 4,87

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 69 kammen
Steenschijfloop 13 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 5,31

Sint Hubertus

Versiering

Opvallende windwijzer, Sint- Hubertus te paard voorstellend.

Sint Hubertus

Sint Hubertus

Geschiedenis

Geschiedenis

In de Franse Tijd werden op verschillende plaatsen in Limburg nieuwe molens gebouwd en kregen sommige bestaande molens een andere functie.
Het heerlijk recht, een voorrecht waarbij door de landsheer alleen aan de Heer van de heerlijkheid werd toegestaan om een molen te bouwen, werd door de Fransen afgeschaft. Wat telde was "vrijheid, gelijkheid en broederschap" en dat betekende bijvoorbeeld dat burgers, na toestemming van de (nieuwe) overheid, molens mochten bouwen en iedereen vrij was zijn graan op een molen te laten malen die hem of haar gunstig leek.

De standaardmolen van Klein Genhout, staande langs de weg Beek-Schimmert-Valkenburg, kwam evenals de iets noordelijk staande standerdmolen van Urmond uit deze gewijzigde omstandigheden voort. Beide molens hebben ook overeenkomsten wat het interieur betreft.

Aangenomen wordt, dat deze molen in 1801-1802 werd gebouwd in opdracht van Willem Kerkhoffs uit Klein Genhout. Tegenover de molen liet hij enige jaren later een woning bouwen. De hardstenen latei boven de deur vermeldt het jaartal 1808 en de letters WK en MCP, ongetwijfeld de beginletters van Willem Kerkhoffs en zijn echtgenote Maria Catharina Pluymaekers. Voor de bouw was een heuveltop op de Gijsberg gekozen, zodat de molen in alle richtingen van een goede windvang verzekerd was.

In de eerste helft van de 19e eeuw staat Willem Kerkhoffs als eigenaar vermeld. Hij was landbouwer van beroep en overleed in 1847. Bij scheiding en deling van zijn nalatenschap in 1848 werd de molen met aanhorigheden toegewezen aan Maria Catharina Kerkhoffs, echtgenote van Jan Pieter Dominicus Penris. Hij was landbouwer van beroep en woonde in Kelmond-Beek.

Tot in het begin van de 20e eeuw is de molen steeds verpacht geweest en hebben de eigenaren zich voornamelijk op het boerenbedrijf toegelegd. In 1881 volgde een successie en werd Pieter Frans Penris, zonder beroep, te Beek, eigenaar. In hetzelfde jaar werd na boedelscheiding Jan Willem Hubert Kerkhoffs, landbouwer in Beek, eigenaar. In 1895 werd, bij een zelfde procedure, Guillaume Kerkhoffs uit Klein Genhout eigenaar, die toen nog minderjarig was. In de jaren 1920 kwamen in de nalatenschap een groot aantal namen van de families Kerkhoffs, Smeysters, Wouters en Stassen voor.

Vanaf 1915 was de molen verpacht aan Frans Boonen. Boonen vertrok in 1928 naar Nederweert, waar hij de grondzeiler op Kreijel had gekocht. Nieuwe pachter werd Jean 'Sjang' Voncken. In hetzelfde jaar werd hij eigenaar en tien leden van de familie Voncken mede-eigenaar. De vier eerder genoemde families waren het blijkbaar oneens met elkaar en om uit de verdeeldheid te raken, werd besloten om de molen in 1928 aan de nieuwe pachter te verkopen. In 1941 werd Voncken bij boedelscheiding alleeneigenaar.
Twee jaar later liet hij de molen door de Weerter molenmaker Hub. Adriaens, in overleg met de afdeling welstandstoezicht van de Limburgse Streekplannendienst, restaureren. Bij die gelegenheid werd het stroomlijnsysteem Van Bussel aangebracht en kreeg de molen de naam Sint Hubertus, de patroon van de parochie.
Gedurende de daaraan voorafgaande jaren werd veel gebruik gemaakt van een hulpgemaal met een Deutz-gloeikopmotor, dat in een klein magazijn aan de rechterzijde van de molenaarswoning stond. In de latere oorlogsjaren werd dieselolie voor particulier gebruik erg schaars; een reden voor Voncken om de zijn molen te laten herstellen.

De molen bleef tot het einde van de jaren veertig in bedrijf. Gedurende de twintig jaren daarna, dat de molen stilstond, takelde hij zienderogen af. Pogingen om de molen als fraai landschappelijk element te herstellen, liepen op niets uit.
In 1966 werd Louis Voncken, de zoon van Sjang, eigenaar en vier jaar later verkocht hij de molen voor de symbolische ƒ 1,-- aan de gemeente Beek. Die laatste stond prompt voor een zware opgave want de herstelkosten waren aanzienlijk toegenomen: bedroeg de begrotingin 1968 ƒ 35.000,--; uiteindelijk zouden de restauratiekosten ƒ 114.000,-- worden, inclusief de bijkomende werken.
De molen kreeg onder andere een nieuwe staart met trap en bordes of galerij, de paraplu werd vernieuwd en de bovenbouw werd met nieuwe planken gedekt. De kap en de borst werden met eikenhouten schaliën afgewerkt. Er werden twee nieuwe gelaste roeden gestoken, die Oud-Hollands werden opgehekt. Bovendien werden onderdelen van het gangwerk en de maalinrichtingen vernieuwd.
Op 2 oktober 1971 werd de restauratie, uitgevoerd door de Gebr. Adriaens uit Weert, met een groots Limburgs molenfeest afgesloten en de molen weer in werking gezet.

Door zijn fraaie uitstraling, standplaats (met niet of nauwelijks windbelemmering) en het voorbeeldige gemeentelijk molenbeleid wordt de Hubertusmolen wel als de mooiste standerdmolen van Limburg beschouwd.

Vergelijken we de huidige molen met die van vroeger dan vallen voor wat betreft de onderbouw enige ingrijpende veranderingen op. Vóór de restauratie was het een gesloten standaardmolen, daarna werd het een halfgesloten standaardmolen. Rondom de molen werd een klein deel van het erf, waarover de kruilier van de staart en het gevlucht zich bewegen, opgehoogd.
De hoogte van de vier gemetselde teerlingen waarop de pyramidevormige onderbouw staat, werd kleiner, waardoor de verhoudingen van deze statige molen van nabij gezien enigszins veranderden.

Sint Hubertus

Aanvullingen

Aanvullingen


In 1943 werd de molen gerestaureerd; bij deze gelegenheid kreeg hij ook de naam Sint Hubertus, patroon van de parochie.

Sint Hubertus

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

Sint Hubertus

Actuele foto's
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto: Jan van der Molen (1-5-2004). | Database Nederlandse molens
© Foto: Jan van der Molen (1-5-2004).
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto: Harmannus Noot (juli 2005). | Database Nederlandse molens
© Foto: Harmannus Noot (juli 2005).
Sint Hubertus, Klein Genhout, De verrotte staartbalk die volgende maand vervangen zal worden.  Foto: Nils Bogman (1-4-2015). | Database Nederlandse molens
© De verrotte staartbalk die volgende maand vervangen zal worden.
Foto: Nils Bogman (1-4-2015).
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto: Jan Bakker (24-9-2016). Bijzondere windwijzer met sint Hubertus te paard.
© Foto: Jan Bakker (24-9-2016). Bijzondere windwijzer met sint Hubertus te paard.
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto's: Rob Pols (3-8-2013)
© Foto's: Rob Pols (3-8-2013)
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto's: Pierre Vossen (8-5-2004, Nat. Molendag).
© Foto's: Pierre Vossen (8-5-2004, Nat. Molendag).
Sint Hubertus, Klein Genhout, Foto: Rob Pols (3-8-2013)
© Foto: Rob Pols (3-8-2013)

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 2 oktober 2016 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Sint Hubertus, Klein Genhout home vorige pagina