Waardenburg, Gelderland

(poldermolen)

Foto van (poldermolen), Waardenburg, Riet van Drie (29-6-2016) | Database Nederlandse molens
© Riet van Drie (29-6-2016)

NederlandsEnglishFrançaisDeutschEspanõlPortuguesePусский简体中文

(poldermolen)

1867
Grondzeiler
Achtkante molen
Poldermolen
Veerstraat 22
4181 AG Waardenburg
X: 143299 Y: 428336
N 51.843487 O 5.217405
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Toon deze molen in Google Streetview
Gelderland
West-Betuwe
Waardenburg
Gemeente Waardenburg, sectie X, nr. 28
Staatsbosbeheer
Maalvaardig
Inmaler natuurgebied; vh. poldermolen

Zeer groot

Leen van den Ham / Marien den Haan
0418-651456 / 0344-880216

Als de molen draait en op afspraak

Fietsroute in de buurt van (poldermolen) via fietsnetwerk.nl
288
00846
 
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

(poldermolen)

Constructie

Constructie

Grenen achtkant, gedekt met riet, op stenen voet

Gedekt met riet

27,00 m.
Oud-Hollands

Van 1927 tot 1961 was deze molen op beide roeden 'half-verdekkerd': Oud-Hollands aan de voorzijde; stroomlijn aan de achterzijde. Daarna is dit weer vervangen door klassiek Oud-Hollands (mogelijk kon men volstaan met het verwijderen van de stroomlijn).

Roeden etc.

Kantel uw mobiel om de tabellen helemaal te zien

Kruiwerk etc.

IJzeren rollen; kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak, vangstok

Drie schroefpompen volgens Dekker

Aardige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, voorzien van enig lofwerk met het opschrift 'ANNO 1867 '

(poldermolen)

Verwijzingen

(poldermolen)

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze molen is gebouwd nadat een voorganger op 3 september 1866 door brand als gevolg van blikseminslag was verwoest.

De door de Leidse molenmaker A.J. Dekker uitgedachte verbeteringen voor de molenbouw kregen in 1927 bij deze molen in grote mate gestalte, niet alleen vanwege de pompen, maar ook met het half-verdekkerde wiekenkruis en het conisch uitgevoerde bovenschijfloop met metalen, om hun as draaiende staven. Het scheprad werd door de nog steeds aanwezige centrifugaalpompen vervangen: drie van verschillend formaat, die zowel afzonderlijk als tegelijk zouden kunnen werken. Dergelijke pompen konden met name bij krachtige wind relatief veel meer water verzetten, zonder dat er vermogen zou moeten worden 'weggezwicht'.
Dat was de theorie, de praktijk was anders: vooral de grotere pompen van dit type vereisten veel kracht, bij wisselende wind viel de molen als gevolg vaak stil en kwam daarna moeilijk op gang. Bij de (uiteindelijk toch tamelijk weinige) poldermolens die met pompen waren uitgerust, maalde men daarom doorgaans alleen met de kleinere pompen en liet de grote in verhouding nogal onbenut. Een ander probleem hier was het bovenschijfloop: de meedraaiende metalen staven gaven inderdaad minder wrijving dan traditionele houten kammen of staven, maar waren na een aantal uren malen doorgaans gloeiend heet. In 1961 werd de halve verdekkering geruisloos vervangen door Oud-Hollands.

In 1961 kreeg de molen in het kader van een ruilverkaveling Tielerwaard-West als taak om het komgrondenreservaat "t Broek" te bemalen, waar een hoger peil wordt gehandhaafd dan de omringende gronden. De molen maalt daarom hoofdzakelijk water in. 't Broek is een door Staatsbosbeheer beheerd natuurgebied van 120 ha. waar ook nog twee eendenkooien in bedrijf zijn.
Komgronden zijn de laagst gelegen delen van de Betuwe die tot medio 1940 probleemgebieden voor de boeren waren, daar de kleibodem het water slecht doorliet en daardoor een groot deel van het jaar te drassig voor het boerenbedrijf was. Meestal waren deze komgonden begroeid door riet en moerasbos. Deze molen had vroeger als taak om wat te doen aan de ergste wateroverlast. Door ruilverkavelingen, verbeterde watergangen en  gemalen heeft men na 1945 deze komgronden in cultuur kunnen brengen.
Evenwel is deze molen door de jaren heen altijd op bescheiden wijze in bedrijf gebleven.

In 1994 werden bij een restauratie de kap en het gevlucht van de molen vrijwel geheel vernieuwd.


(poldermolen)

Aanvullingen

Aanvullingen

Met de diverse technische verbeteringen is deze molen nog altijd een icoon van het vooruitgangsdenken dat het molenbehoud van vóór 1940 zo kenmerkte. Vanuit deze gedachte zou herstel van het half-verdekkerd wieksysteem hier serieus moeten worden overwogen.

Deze molen wordt, voorzover bekend, nooit anders aangeduid dan "de poldermolen bij Waardenburg".

© 

Henk ten Bos (17-11-2019)

(poldermolen)

Historische foto's

Historische foto's

Eertijds naar molendatabase.nl ingezonden historische foto’s van deze molen.
Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.
Vaags
Groot Wesseldijk
Verbij

(poldermolen)

Actuele foto's

(poldermolen), Waardenburg, Boukje van Leijen (5-5-2016) | Database Nederlandse molens
© Boukje van Leijen (5-5-2016)
(poldermolen), Waardenburg, Anja Hoogduin (14-4-2012) | Database Nederlandse molens
© Anja Hoogduin (14-4-2012)
(poldermolen), Waardenburg, Nico van Brussel (11-11-2017) | Database Nederlandse molens
© Nico van Brussel (11-11-2017)
(poldermolen), Waardenburg, Frans van Erp (8-1-2017) | Database Nederlandse molens
© Frans van Erp (8-1-2017)
(poldermolen), Waardenburg, Henk ten Bos (17-11-2019) | Database Nederlandse molens
© Henk ten Bos (17-11-2019)
(poldermolen), Waardenburg, Justin van den Heuvel (8-11-2008) | Database Nederlandse molens
© Justin van den Heuvel (8-11-2008)
(poldermolen), Waardenburg, Frank Moerland (10-6-2017) | Database Nederlandse molens
© Frank Moerland (10-6-2017)
(poldermolen), Waardenburg, Rob Pols (27-7-2019)De kruilier met hulpmotor. | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (27-7-2019)
De kruilier met hulpmotor.
(poldermolen), Waardenburg, Vincent Mepschen (najaar 2009)De grote 'spoorwiel-riemschijf' met de drie schroefpompen. | Database Nederlandse molens
© Vincent Mepschen (najaar 2009)
De grote 'spoorwiel-riemschijf' met de drie schroefpompen.
(poldermolen), Waardenburg, Frank Moerland (10-6-2017)Het grotendeels stalen bovenschijfloop met de meedraaiende staven. | Database Nederlandse molens
© Frank Moerland (10-6-2017)
Het grotendeels stalen bovenschijfloop met de meedraaiende staven.
(poldermolen), Waardenburg, Rob Pols (27-7-2019) | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (27-7-2019)
(poldermolen), Waardenburg, Jan de Witte (9-11-2019) | Database Nederlandse molens
© Jan de Witte (9-11-2019)
(poldermolen), Waardenburg, Jan de Witte (9-11-2019) | Database Nederlandse molens
© Jan de Witte (9-11-2019)
(poldermolen), Waardenburg, Rob Pols (27-7-2019)Het kruiwerk met ijzeren rollen. | Database Nederlandse molens
© Rob Pols (27-7-2019)
Het kruiwerk met ijzeren rollen.
(poldermolen), Waardenburg, Frank Moerland (10-6-2017) | Database Nederlandse molens
© Frank Moerland (10-6-2017)
 

Draag zelf bij

    Tekst  
Stuur ons uw teksten over deze molen
  |   Stuur ons uw teksten over de motor in deze molen (indien van toepassing)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om teksten in te sturen.
   
    Foto's  
Stuur uw foto's van deze molen (ook eventuele motor)
Vanwege migratie van de server is het even niet mogelijk om foto's in te sturen.