Molen Noordmolen / Noord-Leliemolen, Den Haag

Den Haag, Zuid-Holland
v

korte karakteristiek

naam
Noordmolen / Noord-Leliemolen
modeltype
Ronde molen, stellingmolen
functie
korenmolen
bouwjaar
verdwenen
toestand
verdwenen
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt  
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
fietsroute
fietsroute in de buurt van Noordmolen / Noord-Leliemolen via fietsnetwerk.nl
Ten Bruggencate-nr.
06676 i
oude dbnr.
V2859
Meest recente aanpassing
media-bestand
Molen 06676 i Noordmolen / Noord-Leliemolen (Den Haag)
Prentbriefkaart Serie 49 nr. 1 (uitsnede, coll. NSR)

locatie

plaats
Den Haag
plaatsaanduiding
0,97 km NNW der stadstoren, Zeestraat o.z.
gemeente
Den Haag, Zuid-Holland
plaats(en) voorheen
's-Gravenhage
streek
Haaglanden
kadastrale aanduiding 1811-1832
's-Gravenhage A (7) 1462 Elisabeth van Onsel, wed. Johannes van Wezel, molenaar
geo positie
X: 80672, Y: 455826
N: 52.08571, O: 4.30274

constructie

modeltype
Ronde molen, stellingmolen
krachtbron
wind
functie
romp
ronde bovenkruier
plaats bediening
stellingmolen
bediening kruiwerk
buitenkruier
plaats kruiwerk
bovenkruier
bovenas
fabrikant asnummer fabricagejaar jaar gestoken jaar verdwenen lengte
Nolet ✉︎ g.n. ? <1843 1857 ?
afbeelding van onze ondersteuners

geschiedenis

toestand
verdwenen
bouwjaar
herbouwd 1798 verhoogd
verdwenen
geschiedenis
De Noordmolen was een grafelijke banmolen, de maallonen vormden reeds in 1343 de inkomsten van de graaf. Hij stond op de hoek van de in de zeventiende eeuw door Constantijn Huygens aangelegde Zeestraat en de Sophialaan, op de plaats waar thans het hotel 'Ambassador' staat.

De later teruggevonden en in een tuinmuur van het pand Plein 1813 nr. 1 aangebrachte steen vertelt ons iets van de geschiedenis van de Noordmolen. De inmiddels bouwvallig geworden houten molen werd in 1668 in steen herbouwd en kreeg bij die gelegenheid de naam 'Noord Leliemolen'. Er werd toen vermoedelijk bij wijze van naambord, of als versiering een lelie op de romp aangebracht. In 1798 werd hij verhoogd en in 1830 aangekocht door een zestal heren, waaronder G. Nicola, meester broodbakker, iedere Hagenaar kent deze naam! In de volksmond noemde men de molen dan ook meestal de 'Nicolamolen'.

In 1858 werd de molen door zijn laatste eigenaar, de architect J. J. Delia verkocht aan de gemeente, waarna sloop volgde.

Opregte Haarlemsche Courant, 30 januari 1830

Men is van meening, ten overstaan van JOHANNES GERARDUS van der HAAK, openbaar Notaris, residerende in 's Gravenhage, in den Nieuwen Doelen aldaar, op Maandag den I5den Februarij 1830, des namiddags ten 5 ure te veilen, en op Maandag den 22sten daaraanvolgende , des avonds ten 7 ure, te verkoopen:

De kapitale, hechte en sterke Steenen KOORN- WINDMOLEN, genaamd DE NOORD, met twee WOONHUIZEN, aan wederzijde van den Molen gelegen, mede weldoortimmerd en van vele Gemakken voorzien; benevens Stalling, Wagenhuis en Erve, staande en gelegen even buiten de Stad 's Gravenhage, aan de Oostzijde van den Straatweg naar Scheveningen, Wijk F, N°. 273, verponding N°. 280, welke Molen, voorzien van vijfpaar Steenen, overigens ten aanzien van Stand, Bouworde en Inrigting, alles in zich vereenigt, wat tot eene dergelijke Trafijk eenigzints wordt vereischt.

Zijnde voorts aan dit Perceel verbonden, een Vijfde Gedeelte in den ROSMOLEN , Staande en gelegen aan de Zuidzijde van het Westeinde , bij de Loosduinsche- Brug, te 's Gravenhage, aangeslagen inde Directe Belastingen over het Jaar 1829, als Gebouwd Eigendom, met ƒl2O. En belast met drie Renten, te zamen bedragende ƒll2 :20 in het Jaar; kunnende met 10 Mei 1830, bij de Betaling van den Koopprijs worden aanvaard en zijnde inmiddels uit de Hand te Koop. Het gemelde Perceel kan worden bezigtigd, tweemaal 's weeks, op Maandag en Vrijdag, des middags van 12 tot 3 ure, en is nadere onderrigting te bekomen, ten Kantore van voornoemden Notaris, alwaar acht dagen vóór de Veiling, de' Bewijzen van Eigendom en de Voorwaarden der Verkooping ter lezing liggen.
nog waarneembaar
De in een tuinmuur aan de zijkant van het pand Plein 1813 nr. 1 achter struiken aangebrachte gedenksteen:


NOORD LELIE MOLEN

GESTIGT IN 1668.

VERHOOGD IN 1798.

GEKOGT IN HET JAAR 1830

DOOR DE HEEREN.

J:C: STEIN.           |      M: VERKERK.

M: DE WITT.        |        G: NICOLA.

P:H: SITTARDS.    |        J: SOMMER.

 

Foto en transcriptie staan in het (2015) nog te verschijnen boek 'De Molens van Den Haag', door Wiard Beek.

aanvullingen

trivia
NB Voor gebruik van onderstaande afbeelding moet toestemming gevraagd worden aan het Haags Gemeentearchief, Spui 70, 2511 BT Den Haag, postbus@hga.denhaag.nl.
Informatie van Leo van der Drift, 15 oktober 2005