bouwjaar
bestemming

Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf; weekendwoning

molenmaker
Gebr. de Troye, Middelburg (1909) Fa. Doornbosch, Adorp (1975/76)
omwentelingen
geschiedenis

Deze walkorenmolen werd in 1908/09 gebouwd in opdracht van Jacob Willem 'Jaap' Markusse, nadat zijn molen, een grondzeiler uit 1736, op 14 november 1907 was afgebrand.
Op de fundering van de voorganger bouwde de fa. De Troye uit Middelburg een flinke stellingmolen. Hierbij werd gebruik gemaakt van roeden en een deel van het gaandewerk van de in 1908 onttakelde stellingkorenmolen De Onderneming te Koudekerke. (N.B. Het deel van Koudekerke waar de romp van deze molen nog altijd staat valt tegenwoordig onder Middelburg). 

De brand, de nasleep daarvan en de herbouw hadden voor Markusse allerlei gevolgen, financieel maar ook persoonlijk. In 1908 werd hij failliet verklaard. Zijn molen en ander onroerend goed kwamen in handen van advocaten, maar evengoed bleef hij er molenaar. Kort daarna verliet zijn vrouw hem; in 1912 scheidden zij officieel. Opmerkelijk is, dat Markusse zichzelf eind 1908 in diverse krantenadvertenties aanduidt als 'motor-molenaar'. Of de molen was nog niet klaar óf nog niet afbetaald en mocht daarom niet worden gebruikt. 
In 1920 kocht Christina Pieternella Markusse-Groenewegen, tweede vrouw van Jaap Markusse, de molen terug, maar een succesvol bedrijf werd het kennelijk niet meer: in 1923 verkocht zij alles aan de uit Brouwershaven afkomstige Simon van den Hamer. Deze pachtte de molen op dat moment waarschijnlijk al, want hij was het die het jaar daarvoor bij Pot nieuwe roeden had besteld. 

Adriaan Jan van de Hamer, Simons zoon,  verwierf de molen in 1939 maar Simon bleef daar actief en stierf zelfs, zoals dat heet, 'in het harnas' (12 december 1956).
Tot 1964 bleef "De Koe" in bedrijf; daarna was dat definitief afgelopen. 

Voor het malen van boeren- en bakkersgemaal had de molen een koppel 16der blauwe en twee koppel 16der kunststenen, met op de eerste zolder een buil en op de vierde zolder een mengmachine. Die laatste werd in 1964 verwijderd. Daarnaast waren er nog een graanreiniger en, op de begane grond, een koekenbreker. Ook die werd in 1964 weggehaald.

Eenmaal buiten bedrijf bleef onderhoud uit en raakte de molen snel in verval. Na enige malen te zijn doorverkocht werd 'De Koe' eigendom van ir. W.J. Mees uit Wassenaar. Die nam de molen in gebruik als weekendverblijf maar bereidde ook een flinke restauratie voor. 

In 1975/76 volgde dan die restauratie: grote delen van de kap werden hersteld en de molen kreeg nieuwe roeden en stelling. Het systeem Bilau verdween van de binnenroede en de Vlaamse vang maakte plaats voor een stalen hoepelvang. 

De onderste zolders van deze molen zijn dus ingericht als weekendverblijf; het meeste maalwerk bevindt zich nog altijd in de molen maar wordt niet meer gebruikt. 

Alle jaren dat "De Koe" als weekendverblijf diende is deze zo af en toe aan het draaien gebracht. In 2020 hield dit echter op, toen Bas Verbiest vanwege zijn leeftijd hier stopte. In datzelfde jaar kreeg de molen, nadat deze geruime tijd te koop had gestaan, een nieuwe eigenaar. 

Na zo'n 50 jaar heeft de molen wederom een grote restauratie nodig. Beide in 1976 gestoken roeden dienen vervangen te worden maar er is veel meer werk nodig: de penbalk is vrijwel verwormd en zal geheel vernieuwd moeten worden. 

Technische en historische details
Zeer bijzonder en sterk afwijkend van wat op de meeste korenmolens gebruikelijk is, is de hier door De Troye in 1909 toegepaste onderaandrijving van de stenen. Het spoorwiel bevindt zich dus ónder de steenzolder. De steenspillen zijn daarom voorzien van sterwielen en niet van schijflopen, omdat de maalstenen anders niet op een normale manier uit het werk konden worden gezet.

Ook na de bouw in 1909 is diverse malen in de molen geïnvesteerd. Dat er 13 jaar na de bouw al nieuwe roeden nodig waren kan maar één reden hebben: de in 1909 gestoken en uit Koudekerke 'meegenomen' roeden zijn verlengd geweest, maar bleken voor deze grotere molen niet sterk genoeg. 
In 1936 werd de binnenroede voorzien van het stroomlijnsysteem Bilau. Pas in 1938 werd daartoe de bovenas doorboord; eerder werkte dit systeem niet geweldig. In datzelfde jaar (of bij dezelfde gelegenheid?) werd de vangstok vervangen door een trommel.

trivia

Als de molenaar vroeger wegens harde wind met gezwichte zeilen maalde, had de veerman het recht een dubbel tarief te rekenen voor de overvaart Veere - Kamperland.
In de praktijk zullen molenaar en veerman het wel eens op een akkoordje hebben gegooid, de veerman was tenslotte ook de cafébaas...