bouwjaar
herbouwd
2001
bestemming

Inmalen van water vanuit het Zuidlaardermeer op vrijwillige basis.

omwentelingen
molenaars
geschiedenis

Molen Kikkoman bij Kropswolde betreft een grote verticale windmotor van het fabricaat Herkules Metallicus uit Dresden, in Nederland indertijd verhandeld door importeur R.S. Stokvis.

De molen werd gebouwd in 1925 en stond oorspronkelijk in de K.P. Boonpolder bij het Drentse Annen. Na het verlies van de bemalingstaak aldaar raakte de installatie buiten werking.

In 2000 kwam de molen in bezit van Stichting Het Groninger Landschap, waarna in 2001 herbouw en restauratie volgden aan de zuidoostelijke oever van het Zuidlaardermeer in natuurgebied Leinwijk. De herplaatsing werd mede gefinancierd door de nabijgelegen sojasausfabrikant Kikkoman Foods Europe B.V., waarna de molen deze naam kreeg; op de hoofdvaan staat nog steeds de oorspronkelijke merknaam Herkules.

Het windrad heeft een diameter van 8,5 meter en telt 27 bladen. De installatie drijft een open stalen vijzel aan. Anders dan in de oorspronkelijke situatie maalt de molen tegenwoordig niet uit, maar juist in: water uit het boezemwater van het Zuidlaardermeer wordt naar het lager gelegen Leinwijk gepompt om daar ten behoeve van moeras- en oeverontwikkeling een wisselend waterpeil te onderhouden. De langzaam roterende vijzel fungeert daarbij tevens als vispassage vanuit het meer naar het achterliggende gebied.

De Kikkoman is rijksmonument.

bronnen

UItvoerige mededelingen door A.J.M. van der Drift (2026).