- bouwjaar
- verdwenen
-
verbrand
- opvolger
- molenaars
- geschiedenis
-
De Westermolen bestond al in 1664.
Op de Schotanus-kaart van 1718 staat ter plekke een korenmolen afgebeeld, mogelijk een standerdmolen.
-----
5 maart 1764: "Verkoop der rog- en westmolen aan de Schipsloot te Joure."
Bron: Stads- en Dorpskroniek van Friesland I (1700-1800) door Dr. G.A. Wumkes, W.A. Eisma Cz. Leeuwarden 1930.
-----
In 1857-1862 is er in het bewaard gebleven kasboek van de Haskerveenpolder e.e.a. opgetekend betreffende een conflict tussen de polder en molenaar Voskuil, over de tijdelijke afdamming van de Nieuwe Schipsloot. Voskuil wilde een schadeloosstelling vanwege transportproblemen, de polder wilde die niet geven omdat zij vond dat hij geen recht kon doen gelden op het vaarwater. Uiteindelijk kreeg Voskuil in 1861 en 1862 ƒ 50 uitgekeerd.
Eigenaar Jan Klazes Voskuil verkocht de molen met huis en erf op 16 maart 1874 voor ƒ 6508 aan Sytse Paulus Penninga. Zijn 31-jarige zoon Auke werd in 1895 na het overlijden van zijn vader molenaar.
In een referentielijst van ca. 1880 vermeldde de firma Pot dat zij 1 roede hadden geleverd aan S. Penninga te Joure.
De molen had voorheen een prima broodwinning geboden, maar later verrees erbij een boerderijtje waarin enkele koeien gehouden werden.19-04-1900: Nieuwe provinciale Groninger Courant
Molenbrand te Joure,
Zaterdag nacht omstreeks 3 uur, is door eene onbekende oorzaak de windkorenmolen van den molenaar A. Penninga te Joure bijna geheel tot den grond toe in de asch gelegd. Eene groote hoeveelheid meel en fourage-artikelen zijn mede verbrand. Alles was door assurantie gedekt.
Op Goede Vrijdag, 13 april 1900 trok er een zware onweersbui over, waardoor de molen bijna op hol sloeg. Maar aangezien alles goed afliep, ging de molenaar naar bed. 's Nachts werd hij door buren gewekt, die boven in de kap van de molen De Westerberg (ook wel Westerse Molen genoemd) brand zagen. De molen ging binnen enkele minuten reddeloos verloren, ondermeer door het gebrekkige optreden van de brandweer, die begon met het blussen van de koffieketel in het molenaarshuis ...
Na deze catastrofe bouwde Penninga een nieuwe stellingmolen, met gebruik van De Jonge Dolphijn uit Westzaan (Tenbruggencatenummer 04915 z). -
Molen 06648 n De Westerberg / Westerse Molen (Joure/ De Jouwer)Atlas van Schotanus (1718), kaartfragment gemeente Haskerland - bronnen
-
Bronnen:
- "80 Jaar geleden", artikel door G.D. Wijnja in De Utskoat nr. 18. Verzameling H. van der Kaay.
- informatie van Jan W. Dijkstra in "Uit de knipseldoos nr. 53", art. door Popke Timmermans in De Utskoat nr. 95, sept. 1999. - nog waarneembaar
Bij werkzaamheden in de buurt van de Houtmolenstraat — genoemd naar deze vroegere houtzaagmolen — werd ruim twee eeuwen later een blauwachtige molensteen opgegraven. Waarschijnlijk één van de stenen die ooit in de oorspronkelijke roggemolen heeft gelegen. Destijds werden molenstenen voor rogge uit de Eifel of België gehaald, ook blauw basaltlava of quartz-trachiet genoemd als het uit de Eifel kwam, Belgisch hardsteen of arduin als het uit België kwam.
En wie vandaag door de buurt wandelt, ziet dat het verleden nog altijd doorklinkt: de Roggemolenstraat herinnert aan de eerste functie van de molen, en de Houtmolenstraat aan de tweede. Zo leeft het verhaal van De Oostersche voort in de straten van Joure.Johannes Kooistra had via een advertentie een molensteen gevonden bij een sloopbedrijf. De molensteen bleek door het bouwbedrijf Cornel gevonden te zijn bij herinrichting van het gebied bij de Houtmolenstraat.
Het betrof een molensteen met enige schade want hij had in de grond gezeten en men had getracht om de molensteen te slopen echter dit lukte gelukkig niet en dat kwam om de metalen band om de steen en een metalenband in het asgat. Beide banden zorgden, wanneer de steen af zou breken, hij bij elkaar bleef. Een bijzonder verhaal waarbij 2 elementen van niet meer bestaande molens nu bij Penninga's molen te vinden zijn.
Tekst van FB, van Arjen van Ree
