De zandberg was niet een molenberg, maar een zandberg die bij Haersmastate hoorde. De molen heeft daar dus niet gestaan. Op de basis van de proclamatieboeken kom ik tot onderstaande gegevens:

In 1702 pachtte Roelof Geerts een 'seeker stuck heitlants gelegen op de Hamster zanden onder de clockslagh van de Drogeham om daer op te setten een wintmolen'.

De oude molen, die op de latere brink stond,  werd verplaatst naar de Buorren 14. In 1724 kocht Wijbren Sijbes 'huysinge, rogmolen, molenberg en backerie'. Het huis werd toen bewoond door Claes Roelofs en Wytske Jans. De molen is op een gegeven moment overgenomen door Geert Sijbes en Eetske Saakes.

In 1750 kochten Jacob Berents en Antie Hendriks 'huis, backerie en molen'.

Rond 1780 werd Bouwe Hylkes van der Meulen, getrouwd met Trijntje Jacobs, de molenaar en bakker.

In 1821 stonden de bakkerij en de molen te koop. In de krant stond: 'verkoping ten huize van Sytze Hendriks Jager, kastelein; een huizinge, schure, hornleger met bomen en plantagie c.a. zijnde een bakkerij met de daarbij staande rogge- en weitmolen; en een pakhuis met deszelfs grond daarnaast. Alles zodanig thans bij Pieter Jans Tietes c.u. als eigenaars bewoond'. c.u. betekent cum uxore, dat is Latijn voor echtgenote. Deze echtgenote was Regina Christoffels Blies. De molen werd gekocht door Roel Mekkes Nicolai.

In 1838 stond de volgende advertentie in de krant: 'Iemand het werk van korenmolenaar verstaande en genegen zich als knecht te engageren, kan zich daarvoor aanmelden bij R.M. Nicolai te Drogeham, mits ongehuwd en zonder kinderen zijnde'.

Na zijn overlijden in 1851 zette zijn vrouw Joukjen Andries van der Veer, die toen aan de Ike Buorren 1-3 woonde, het bedrijf voort. In 1858 wilde zij de vervallen standerdmolen vervangen door een achtkante molen, maar ze kreeg daarvoor geen toestemming omdat hij te dicht op de weg stond. Dat was niet toegestaan, want hoewel voetgangers wel goed zouden uitkijken, zouden passerende paarden van een draaiende molen kunnen schrikken en op hol slaan. Het niet afgeven van een vergunning betekende zo het einde voor het bedrijf: in 1859 werd de molen afgebroken.

Informatie naar onderzoek van Simon Hoeksma, 02-01-2026

14-12-1821: Leeuwarder courant

VERKOOPING van een BAKKERIJ en MOLEN.

De openbare Notaris J. ROMEIN, te Buitenpost, zal op Donderdag den 27 December 1821 , des nademiddags ten 2 uren, ten huize van Sytze Hendriks Jager, kastelein te Drogeham, bij drijkgeld verkoopen:

I. Eene HUIZINGE, SCHURE, HORNLEGER- met BOOMEN en PLANTAGIE cum annexis, zijnde een Bakkerij, met de daarbij staande Rogge- en Weitmolen, te Drogeham.

2. Een PAKHUIS met deszelfs GROND, daar naast. Alles zoodanig thans bij Pieter Jans Tietes cum ux., als eigenaars wordt bewoond; den 12 Mei 1822 vrij te aanvaarden.