- bouwjaar
- herbouwd
- 1884 / 2010
- wederopbouw
- 1884: herbouwd na eerder dat jaar te zijn uitgebrand. 2010: geheel gerehabiliteerd na in 1938 te zijn onttakeld.
- bestemming
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
- molenmaker
- Nico Jurgens, Hoorn (ontwerp en bestek); Molenbouw de Jongh, Veldhoven (molenmakerswerk) (2010/2011)
- omwentelingen
- eigendomshistorie
De gemeente Best is eigenaar sinds 1998.
- geschiedenis
-
Toen in 1851 de molen gebouwd werd (die later "De Volharding" zou gaan heten) draaiden er in het dorp Best en in de naaste omgeving al verschillende windmolens. Dat waren nagenoeg allemaal standerdmolens.
Deze nieuwe molen was van een moderner type: een bovenkruier met stelling. Dat had allerlei voordelen: er was meer werk- en opslagruimte in de molen, door de grote inrijdeuren op de begane grond kon nu een paard met kar tot onder in de molen rijden, en door de grotere hoogte had de molen minder last van windbelemmering.
In 1884 brandde de molen ten gevolge van blikseminslag volledig uit. In het zuiden van het land werd er in die periode nog volop met windkracht gemalen, maar in het westen van het land werden molens al vaak afgedankt en vervangen door stoommachines. Zodoende kon men in Best voor het herstel een tweedehands molen aankopen, een voormalige poldermolen, waarschijnlijk uit de omgeving van Delft. Van die molen werden vele houten balken gebruikt om de zolders van de molen in Best te herstellen, en waarschijnlijk werden ook de kap, de staart en wieken en een aantal houten kamwielen hergebruikt. De balken uit die voormalige poldermolen zijn nog steeds in de Volharding te bewonderen en uit jaarringenonderzoek weten we dat ze uit 1763 dateren.
In 1904 besloot de toenmalige mulder, zoals de meeste van zijn collega's in die tijd, een stoommachine in of bij de molen te plaatsen, om daarmee niet langer afhankelijk te zijn van de wind. Later volgden andere motoren, zoals een petroleum- en een dieselmotor, om aandrijfkracht voor de molenstenen te leveren. De wieken bleven meer en meer ongebruikt, en toen daar ook nog een technisch mankement bijkwam, werd het windbedrijf in 1936 gestaakt.
In 1938 werd de molen vervolgens van kap en wieken ontdaan. Binnen in de romp zette men het werk met motorkracht nog jaren voort. Nadat dit bedrijf was beƫindigd volgde een periode van stilstand en ook onduidelijkheid over de toekomst van de molenromp.
In later jaren waren er plannen om de stenen romp weer tot een complete molen te maken. Zo werd in 1991 een stelling geplaatst. Tot verdere restauratie en reconstructie kwam het echter niet: eigenaarswisselingen en gebrek aan eensgezindheid hielden de zaak op.
Pas in de jaren 2009-2011, de gemeente was inmiddels eigenaar, volgde dan (voor velen onverwacht) het volledige herstel tot windmolen.
Die completering droeg een sterk regionaal - Brabants karakter: het molentechnische werk werd uitgevoerd door de molenmakersfirma De Jongh uit Veldhoven, terwijl het ontwerp voor de nieuwe kap en wielen (naar de vermoede oorspronkelijke toestand) is gemaakt door molendeskundige Nico Jurgens, afkomstig uit de omgeving van Eindhoven. Molensteenmakerij H. van Vugt & Zoon uit Best leverde een nieuw koppel stenen voor De Volharding.
Daarnaast mag Gerard van Baardwijk, inwoner van Best en molenaar op de Jacobus te Vessem, niet vergeten worden. In de jaren '80 en '90 maakte hij zich sterk voor herstel en verzamelde allerhande gegevens hierover. Helaas overleed hij in 2008, dus kon hij de realisatie van het werk niet meer meemaken. Eerste nieuwe mulder hier werd Anja de Brouwer, uit Best afkomstig.
Zo kreeg Best in 2011 een historisch monument van belang. Weliswaar is veel van de molen nieuw gemaakt, maar er zijn ook waardevolle historische elementen behouden gebleven. De molen, die een volwassen hoogte heeft maar in relatie tot andere molens in de streek slank van lijn is, heeft twee koppel maalstenen. Een daarvan is nog een oorspronkelijk blauw koppel, dat na 1936 niet meer werd gebruikt maar gewoon in de molen bleef liggen.
De roeden zijn uitgerust met het stroomlijnsysteem Van Bussel, rond 1935 uitgevonden door molentechnicus Chris van Bussel uit Weert, met als doel meer energie aan de wind te kunnen onttrekken. (Van Bussel was evenwel ook de man die de molen in Best in 1938 liet onttakelen en de nog bruikbare onderdelen verkocht...).
Op 17 december 2011 werd een geheel maalvaardige korenmolen feestelijk in gebruik genomen. Anno 2026 wordt hier volop gemalen.