Molen te Schoonhoven

23-12-1905: Kranten en tijdschriften Streekarchief Midden-Holland

Schoonhovensche Courant | pagina 3

Vrij algemeen is het bekend dat de Havenstraatsche wal vóór het jaar 1670 als vestingwal heeft dienst gedaan. Het was van 1316 tot 1320 dat er om de geheele stad een vestingmuur werd gebouwd, waarvan die van de Havenstraatsche wal alleen nu nog overig is. 100 jaren later is die muur verzwaard geworden, terwijl in 1587 en 1588 de zuidwestelijke hoek geheel is vernieuwd. Onder den wal aldaar werden eenige kelders met togen gemetseld die aan den steenen muuruitkomen. Vermoedelijk waren deze kelders aangelegd tot berging der wapenen of tot bedekking der troepen. Op den hoek is later gebouwd de nog daarop staande korenmolen, die eenige jaren na de bouwing zuidwestelijk was overzakt. De eigenaar, tevens molenaar, de heer Ceelen, grootvader van den ons nog bekenden overleden heer L. Ceelen, raadpleegde met eenige bouwkundigen om dezen molen weder recht te zetten, maar niet één durfde de zaak op zich te nemen, en geen wonder als men het gebouw aanziet. De molenaar, de heer Ceelen, overdacht het werk en besloot alleen den molen te rechten met behulp van zijn molenaarsknecht.

Hij begon de werkzaamheden, hakte aan de N.oostzijde eenige voeten beneden den beganen grond een sleuf door het halfrond van den molenmuur, berekende hoe groot de sleuf moest blijven, wanneer de mole bij overkomst weder recht kwam te staan, maakte of metselde in de sleuf op onderscheiden afstanden vangpunten, waarop bij verkrijgen van den gewenschten rechtstand de bovenmuur der sleuf moest rusten; het overige gedeelte der sleuf, tusschen deze vangpunten, vulde hij aan met turf, en plaatste wiggen op de vangpunten. Nu wachtte hij een gunstigen zuidwesten wind af, spande toen de volle zeilen voor de 4 roeden, spreidde op alle vangpunten eene groote hoeveelheid metselspecie, na de wiggen er onder weggenomen te hebben en verzocht den knecht de molen te laten draaien.

De knecht, bevreesd zijnde om dit te verrichten, liet de roeden draaien, waarop de molen zeer zacht overkwam; hij liet toen de roeden stil staan, ging naar beneden en zag dat de turf door het gewicht van den molen was in en uitgeperst en de bovenmuur der sleuf op de steun- of vangpunten rustte, waardoor de molen weder recht kwam te staan, gelijk voor elk is te zien. De scheur aan de Z.westzijde die overkomst veroorzaakt, werd dadelijk gewigd en ingevoegd, en daarna dichtgemetseld. Ziedaar het werk van een stil denker.

Toen deze practische man eenige jaren later door een val op den molen, waardoor hij tusschen de kamraderen kwam, zijn werkzaam leven eindigde met den dood, was de deelneming algemeen.

Tekst G.van Ewijk

28-09-1918: Nieuwe Rotterdamsche courant
Te bevragen en te zien: W. Romijn. 
Afbraak Korenmolen aan de Lek te Schooonhoven