bouwjaar
circa
bestemming

Vh. bemalen van de Oude Doornse polder, thans buiten bedrijf

omwentelingen
molenaars
geschiedenis

Het precieze bouwjaar van deze molen is niet bekend, het moet rond 1700 zijn geweest. Voorganger was een wipmolen die al op een landkaart van 1601 staat vermeld. De uitwateringssluis van de eerste molen dateert zelfs van 1461. Dat de huidige molen een voorganger had, bewijst ook het jaartal 1664 op een sluitsteen in de gemetselde achterwaterloop.

Het achtkant is opgebouwd uit Amerikaans grenenhout; alleen beide stijlen aan de schepradzijde zijn, zoals vaak het geval bij dit type molen, van eiken. De molen staat op hoge poeren maar heeft evengoed een ondertafelement. Tussen de poeren zijn veldmuren gemetseld. 
In 1788 werd bestrating in de molen gelegd, een schoorsteen met schouw en een stookplaats gemetseld en een bedstee aangebracht. Op het spilkalf bevinden zich vele inkervingen, de oudste uit 1718.

Tot maart 1965 werd de polder De Oude Doorn uitsluitend met windkracht bemalen (met uitzondering van enkele jaren waarin ook een hulpvijzelgemaaltje met ruwoliemotor werd ingezet).
De molen heeft veel voor de polder kunnen betekenen, met name in drie specifieke gevallen: na de inundaties van 1940 (de Hollandse Waterlinie) en 1944 (op last van de Duitse bezetter) en ook na de watersnoodramp van 1 februari 1953 maalde hij met het verdekkerde wiekenkruis zijn polder weer droog. 

Aan de installatie van het systeem Dekker ging iets vooraf: laat in 1932 brak tijdens het malen de buitenroede, dus ging men haastig op zoek naar een andere roede. Bij de naburige Ganswijkse molen werd de buitenroede aangekocht maar: deze kwam pas na de winter beschikbaar aangezien het bestuur van de  Ganswijkse polder eerst af wilde wachten of het nieuwe gemaal voldeed en de molen niet bij hoefde te springen. Bij De Oude doorn vroeg men zich af of het systeem Dekker dan een mooie uitkomst was om de winter te overbruggen met één roe. Aldus gebeurde: de molen heeft die winter met ene verdekkerde roede de polder bemalen.

De ruilverkaveling, in 1962 ingezet, betekende het einde voor de molen als functioneel maalwerktuig. Het als gevolg van de nieuwe indeling duidelijke verlaagde polderpeil maakte een rondmaalcircuit noodzakelijk. De Molenstichting Het Land van Heusden en Altena zorgde als nieuwe eigenaar voor de aanleg hiervan, waarna het scheprad water kon blijven verzetten.
Zo heeft de molen na 1965 nog steeds veel gedraaid en hebben, zeker in de begintijd van het vrijwillig molenaarschap (tussen ca. 1970 en 1975) de nodige personen hier hun opleiding gekregen. 

Ondertussen was deze molen in de loop der jaren wel behoorlijk verzakt. In 2009 viel het besluit om daar iets aan te doen. Begin 2011 zette men de molen stil, waarna in 2012 werd begonnen. Het bleef niet alleen bij rechtzetten (waartoe de fundering deels werd vernieuwd): romp en kap kregen geheel nieuw riet en beide oude Potroeden zijn gerepareerd en vervolgens weer gestoken.
(Lastig bleef daarna wel dat deze roeden, beide tweedehands en ongelijk van lengte, op sommige gedeelten van de molenwerf veel te kort bleken)! 

Daar is in 2026 in zoverre wat aan gedaan, dat de buitenroede is vervangen door een nieuwe, iets langere. De tweedehands Potroede die hier vanaf 1933 had gezeten, kon niet meer worden hersteld, dit mede omdat lang geleden een reparatie aan deze roede niet goed was uitgevoerd. 

 

trivia

Toen in 1932 de molen op zijn (toen) enige roede verdekkerd werd was dat natuurlijk wel even wennen: de zeilen sloegen behoorlijk door de brede romp en de molen liep op een avond op het laatst toch wel erg hard (van Cees van der Beek is de uitspraak bekend: “het gaat pas hard als ze met z’n tweeën te gelijk voorbij komen”). Toen men tenslotte in de aardedonker stopte om zeil te minderen hingen alleen de lijken er nog: de zeilen zelf waren weg!