bouwjaar
bestemming

Het malen van graan, thans op vrijwillige basis

omwentelingen
eigendomshistorie

De Stichting het Groninger Landschap is eigenaar sinds 2 januari 2016. Die dag werd de molen, met nog twee andere, overgenomen van de Molenstichting Fivelingo.

molenaars
geschiedenis

Molen De Leeuw ligt ten oosten van het dorp en is gebouwd in 1865 als opvolger van een standerdmolen uit 1662. Bij de bouw werd gebruik gemaakt van onderdelen van een koren- en pelmolen uit Solwerd. Die molen dateerde uit 1834, was dus nog betrekkelijk jong toen hij alweer werd afgebroken. 

Bouwheer was Alje Jacobs Doornbos. In 1892 nam zijn zoon Luurt molen en bedrijf over. In 1926 verkocht Luurt Aljes Doornbos molen, bebouwing en het bijbehorende stuk land aan Fokko Nienhuis.
Fokko's zoon Wildrik (roepnaam: Willy) kwam als 13-jarige in het bedrijf. Per 1 mei 1961 verhuurde deze het mulderbedrijf aan Eppo Tjaden Moedt, afkomstig van Schildwolde en voordien molenaar te Leermens (waar hij de molen in 1957 had laten afbreken). Moedt ging echter na enige jaren failliet. 

Het stuk land ter grootte van 2.16.20 ha werd door de familie Nienhuis op 1 mei 1961 verkocht aan de toenmalige gemeente 't Zandt voor woningbouw. Dat terrein werd ingericht met een speelweide en is thans bekend als 'Nainhoes Kampke'.
Dit gold niet de molen: die werd, pas na lang aarzelen, door de gemeente 't Zandt voor ƒ 3.000,-- overgenomen. Inmiddels was het mei 1965.

Tijdens de beruchte orkaan van 12/13 november 1972 liep de toen al jaren stilstaande molen door de vang, verloor daarbij een deel van het Dekkersysteem, waarna door de ontstane onbalans in het wiekenkruis de molen stilviel. Bovendien kikte een roede, dus bleef de schade hier(door) beperkt. 

Kort daarna werd de molen gerestaureerd. In 1974 leverde Bremer een maalvaardige molen op; de zelfzwichting had daarbij plaats moeten maken voor Oud-Hollands met zeilen. 

De pellerij, die hier zeer goed bewaard bleef, is op zich maalvaardig, maar omdat pellen veel kracht vraagt, diende het wiekenkruis ook de nodige veranderingen te ondergaan. Het hekwerk breder en de zeeg dieper, zodat er meer rendement uit de wind wordt gehaald. De voorzomers dienen eveneens breder gemaakt te worden, en tevens meer opstand, wat de trekkracht en het in hetzelfde tempo draaien weer ten goede komt. 

In september 2010 werd (nadat de roeden waren gestreken) de kap afgenomen om op de grond te worden gerestaureerd. Nieuwe korte spruit, windpeluw met voorkeuvelens. Ondertussen werd ook de kruivloer hersteld.
In het voorjaar van 2011 is het pelwerk geheel maalvaardig gemaakt met onder meer een nieuwe dustgroepzolder. In september da jaar stak de fa. Dunning nieuwe roeden. De zelfzwichting keerde hierbij niet in één of andere vorm terug; wél kwam er extra breed en diep Oud-Hollands tuig, om het pelwerk voldoende kracht te geven.

De officiële ingebruikname was op 27 oktober 2012. Diezelfde dag werd ook De Hoop te Middelstum door de Molenstichting Fivelingo in gebruik genomen.

Op deze molen wordt zo nu en dan op vrijwillige basis veevoer gemalen.

trivia

Op 18 november 2003 kon molenaar Jacques Korf door 'vonken malen' voorkomen, dat deze molen slachtoffer werd van brand: een huis op ca. 40 meter van de molen stond in brand en het vuur dreigde over te waaien.
De plaatselijke brandweer wilde de molenaar echter de toegang verhinderen, want zijn leven zou gevaar kunnen lopen. Gelukkig had deze molen nóg een ingang aan de andere zijde....

bronnen

Literatuur
B.D. Poppen, "De molens en molenaars te Zeerijp", in: Groninger Molenhistorie (Warffum 2012), pp. 347 - 354.