bouwjaar
bestemming

Vh. bemalen van de Vereenigde Binnenpolder, thans buiten bedrijf; woning

omwentelingen
eigendomshistorie

Stadsherstel Amsterdam is eigenaar sinds 1 augustus 2016. Daarvoor was dit sinds 1974 Vereniging De Hollandsche Molen; daarvoor de gemeente Haarlemmerliede c.a. sinds 1962; daarvoor de Verenigde Binnenpolder vanaf 1877 (ook van de voorganger).

molenaars
geschiedenis

De Slokop is een achtkante poldermolen uit 1877. Tot 1951 bemaalde deze de 705 ha. grote Vereenigde Binnenpolder onder Haarlemmerliede en Spaarnwoude op Rijnlands boezem. De molen is gelegen aan de Mooie Nel (destijds 'Mooie Hel' genoemd; dit stuk water was soms kennelijk moeilijk bevaarbaar).

Vóór 1877 stond hier een schepradmolen. Deze verkeerde in 1875 in dusdanige staat, dat een zeer grote opknapbeurt nodig was. Eenmaal begonnen bleek de molen slechter dan gedacht, waarna men besloot tot de bouw van een grotendeels nieuwe vijzelmolen.

Dit besluit betekende onder meer: een geheel nieuwe paalfundering. Het oude achtkant bleef grotendeels gehandhaafd, maar werd aan de onderzijde ruim een meter ingekort (om daarna op een hoge gemetselde voet te worden gezet). Bovenin werden de blokkeels ter dikte van het nieuwe boventafelement ‘afgenomen’. Op de lange en korte spruit na werd de kap, inclusief het gaandewerk, geheel nieuw. De op voorraad liggende as moest worden gebruikt. Hieruit blijkt dat die dus niet meer in de voorganger heeft gezeten.
Na deze grote klus stond er dus een nieuwe vijzelmolen met een oud achtkant.

De Vereenigde Binnenpolder werd tot 1927 uitsluitend met windkracht drooggehouden en niet alleen door De Slokop. Een flink stuk zuidelijker, nabij het dorp Haarlemmerliede, stond de Liedemolen. Hoewel duidelijk kleiner dan de Slokop en iets minder gunstig gelegen, ging deze molen toch als eerste in het zeil als het polderpeil dat vereiste; de Slokopmolen werd pas in tweede instantie ingezet. Gezien de grootte van de vijzel en de overbrenging zal de Slokop alleen bij veel wind echt goed hebben kunnen functioneren.

In 1913 gebeurde iets merkwaardigs: de firma Pot leverde voor de Slokop roede nr. 2261 af, een buitenroede, maar noteerde op het werkbriefje meteen: "Hier weer Buitenroede bij maken daar ze deze Buiten roe binnen gestoken hebben". Inderdaad volgde vrij snel daarna nóg een buitenroede, de 2301. 
Had molenmaker Kwantes zich vergist of waren beide oude roeden van deze molen even slecht, zodat zij in de praktijk vrijwel tegelijk zijn vervangen? Waren in dat geval de oude roeden nog van hout (en/of afkomstig van de voorganger)?

Met de Liedemolen, de hoofdmolen van deze polder dus, ging het op 3 november 1927 goed mis: een roedebreuk met de nodige vervolgschade leidde tot de beslissing, deze molen te slopen en te vervangen door een vijzelgemaal. Dat laatste aan te drijven door een ruwoliemotor. Vanaf 1928, toen het nieuwe gemaal in gebruik werd genomen, was De Slokop alleen nog hulpgemaal en bleef dat tot 1951, waarna stilstand volgde. 

Vanaf 1951 was de molen verhuurd als woning en kwam uitwendig tenslotte in verval. Na verkoop aan de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude volgde in 1964 evenwel een forse uitwendige restauratie, waarbij onder meer nieuwe gelaste roeden werden gestoken. Wél werd de molen toen voor bemaling geheel ongeschikt gemaakt: vrijwel al het gaandewerk is toen verwijderd. De buitenwaterloop was al eerder, 1953, kort na de ramp in Zeeland, gedicht. Wat van het binnenwerk overbleef was het enorme conische bovenwiel met zes plooistukken.
In 1974 volgde verkoop aan vereniging De Hollandsche Molen te Amsterdam. 

Na jaren van stilstand, waarbij de molen overigens steeds behoorlijk werd onderhouden, slaagde de jonge Stichting Molens Zuid-Kennemerland er in 1984 in, de molen vanwege het 550-jarig bestaan van de Vereenigde Binnenpolder weer te laten draaien. Vanaf dat moment wordt de molen door zijn bewoner zo nu en dan in beweging gezet. 

In 2003 kwam hieraan, door de slechte staat van de roeden, een voorlopig einde. Nieuwe roeden werden in het najaar van 2007 gestoken. Sindsdien draait de molen weer af en toe. 
In de zomer van 2014 volgde stilzetting vanwege de slechte staat van de staartbalk. Vroeg in 2015 is een nieuwe balk aangebracht.

Vereniging de Hollandsche Molen besloot in 2011 om zich te concentreren op haar kerntaken: belangenbehartiging en draagvlakverbreding. Dit hield onder meer in dat het eigen molenbezit voor een deel aan andere instanties zou worden overgedragen. 
In Stadsherstel Amsterdam vond DHM in 2016 een goede partij voor zowel De Slokop te Spaarndam als De Zwaan te Ouderkerk aan de Amstel. Beide molens hebben gemeen dat zij al decennialang draai- maar niet meer maalvaardig zijn en voor bewoning verhuurd. Dat is na 1 augustus 2016 zo gebleven.

Molenaars van de Slokop waren:
Bastiaan van Geldorp, 1859 - 1896 (hij was dus molenaar op de voorganger)
Petrus van Geldorp, 1896 - 1915
Johannes van der Aar, 1916 - 1951
Na 1951 werd de molen verhuurd aan de familie De Raaf, van wie nazaten nog steeds de molen bewonen.

trivia

Volgens overlevering in de familie Van Geldorp heeft ooit de echtgenote van een molenaar een rondje met de wieken meegedraaid doordat haar rok achter de molen bleef hangen. De molenaar, betovergrootvader van de inzendster, zou daarop geroepen hebben "Mien (was dat haar naam?), hou je vast". "Een uitdrukking die tot 60 jaar geleden in de familie heel gangbaar was als er iets spannends gebeurde".
(dit verhaal werd ingezonden door Andrea van der Putte)