Nederlandse Molendatabase
Gemert, Noord-Brabant
Database nr. 523
Inventaris nr. NB034
Ten-Bruggencatenr. 01596
Naam De Bijenkorf
Bouwjaar 1908 / 1975
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging De Elding 2
5421 MD Gemert
Rijksdriehoek X: 175282 Y: 397191
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Gemert-Bakel
Kadaster Gemeente Gemert, sectie N, nr. 1312
Monumentennummer 16057
Eigenaar Molenstichting Gemert-Bakel
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 61.803
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Jurgen van Stiphout / Jeroen van Boxmeer / Ton van Duijnhoven / Fred van Osch (beheerder)
Telefoon 0492-361656
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 13.00 - 16.00 uur

© Foto: Mario Collombon (9-9-2012).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op deels stenen en deels houten onderbouw
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,25 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?buiten?1908?200422.65 m.
klik voor meer info Pot?buiten?1908200422.65 m.
klik voor meer info Vaags0108buiten20042004aanw.22.25 m.
klik voor meer info Vaags0109binnen20042004aanw.22.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.?18611908aanw.05.61 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Vaste Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Eén koppel 17der en één koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
 
Overbrengingen Bovenwiel 53 kammen
Bovenbonkelaar 30 staven, steek 14 cm.
Spoorwiel 109 kammen
Steenschijflopen 34 en 32 staven, steek 8,5 cm.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,66 en 1 : 6,02
Hoogte van de stelling: 5,00 m.
Molenmaker F. Vosters, Helmond (1908)
Fa. van Beek, Rijnsaterwoude (1975)
Versiering
Aardige baard met daarop aangebracht twee bijenkorven, een verwijzing naar de vroegere Zaanse eigenaar Honig.
Verwijzingen
Eigen website De Bijenkorf
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit De Veenboer, Zaandijk
Geschiedenis
Deze molen is in Gemert niet nieuw gebouwd: tot 1907 was dit papiermolen (anno 1665) en,  na een verbouwing in 1879, pelmolen De Veenboer te Zaandijk. In zijn Zaanse tijd was de molen onder meer bezit van de bekende Zaanse papierfabrikanten Honig. In 1879 ging de firma Honig-Breet in liquidatie, waarbij de molen verkocht werd aan P.A. Dekker, die de molen ter plekke liet verbouwen tot pelmolen.

De molen kwam 1907/1908 in het Brabantse Gemert terecht doordat de molen werd gekocht door A.W.C. Coppens uit Boekel. Deze liet De Veenboer door molenmaker F. Vorsters op de Deel in Gemert als korenmolen herbouwen. De molen werd op een houten onderachtkant gezet, maar de stelling kwam vrij laag te liggen. De romp werd met hout bekleed, dat door teerpapier werd bedekt.
Nog hetzelfde jaar nog verkocht Coppens de molen en vertrok met zijn gezin naar Amerika. A. Verstappen werd de volgende molenaar. Hij maalde ruim 10 jaar voor de boeren in de omgeving maalde.
Toen zijn gezondheid minder werd moest hij zijn molen verkopen. Zijn opvolger, Anthonius Hubertus Verheijen, heeft maar kort op de molen gemalen: op 29 oktober 1919 verkocht hij De Veenboer aan F. J. de Vocht. Deze verkocht de molen alweer op 23 september 1920, met het omliggende erf, voor € 8.500,- aan J. J. Peeters uit Schijndel. De volgende 40 jaar werd de molen, uitsluitend op windkracht, bemalen door de familie Peeters.

Uiteindelijk werd de molen in 1960 verkocht aan Piet Gerrits uit De Rips. Gerrits gebruikte de molen eerst nog om veevoeders te malen, maar al spoedig bleek de staat van onderhoud te slecht om nog op windkracht te kunnen malen. Vanaf dat moment diende de molen als opslagplaats voor zijn fouragehandel.
In 1969 droeg Gerrits de molen voor € 1,- over aan de gemeente Gemert, met als voorwaarde dat de molen gerestaureerd zou worden. In ruil daarvoor heeft hij grond moeten afstaan, ongeveer 40 procent van de woonwijk Den Elding heeft hij ervoor over gehad om de molen te behouden voor Gemert. De molen zelf was op dat moment al ontdaan van de roeden en ook de rest verkeerde in buitengewoon vervallen staat.

Het begin van de restauratie duurde toch tot 1974. Bij de restauratie werd de molen op een stenen onderbouw gezet, waardoor de molen 1,6 meter hoger kwam. Dit vanwege de nieuwbouwwijk die bij de molen werd opgetrokken. Ook werd de molen met riet bedekt. Tijdens de wederopbouw werden de twee bijenkorfjes op de molenbaard ontdekt. Dat werd de reden om de molen de naam 'De Bijenkorf' te geven.
De restauratie werd uitgevoerd door de firma H. van Beek & Zonen uit Rijnsaterswoude. Dit kostte in totaal meer dan € 200.000,-.
Op 5 september 1975 werd 'De Bijenkorf' weer officieel in gebruik genomen.

Het achtkant, dat van 1908 tot 1974 met asfaltpapier bekleed was geweest, is bij deze restauratie met riet gedekt. Door die laatste ingreep werd de molen ongetwijfeld mooier dan hij zeer lang was geweest, maar zo had hij er in zijn Brabantse periode nooit uitgezien. Sterker nog: in zijn Zaanse periode was deze molen evenmin met riet gedekt, maar met hout! Dit was vermoedelijk gedaan in de tijd dat deze molen nog (wit)papiermolen was.

In 2004 werd deze molen voorzien van een nieuw wiekenkruis. Een oude Potroede, die in 1908 was meeverhuisd vanuit de Zaanstreek, werd aan De Zaansche Molen ter beschikking gesteld, om als voorbeeld te dienen voor het maken van een nieuwe 'pelroede' voor "Het Prinsenhof" te Westzaan.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam "De Bijenkorf" dateert van 1975; tijdens de restauratie waren twee bijenkorfjes op de baard aangetroffen. Destijds symbool van de bekende Zaanse molenaars- (en latere industrie-) familie Honig. Op zijn oorspronkelijke plaats in Zaandijk heette deze molen "De Veenboer".
Overige foto's

© Foto: Mario Collombon (9-9-2012).

© Foto: Jeroen van Boxmeer (april 2007).

© Foto: Frits Kruishaar (20-8-2011).

© Foto's: Frits Kruishaar (20-8-2011).

© Foto: ± 1935 (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 2 maart 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Bijenkorf, Gemert home vorige pagina