Nederlandse Molendatabase
Gemert, Noord-Brabant
|
© Foto: Mario Collombon (9-9-2012). |
Constructie
| Romp | Houten achtkant, gedekt met riet, op deels stenen en deels houten onderbouw | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 22,25 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
Engels; kruilier |
Vang |
Vaste Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel |
Inrichting |
Eén koppel 17der en één koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk |
Overbrengingen |
Bovenwiel 53 kammen |
Bovenbonkelaar 30 staven, steek 14 cm. Spoorwiel 109 kammen Steenschijflopen 34 en 32 staven, steek 8,5 cm. Overbrengingsverhoudingen 1 : 5,66 en 1 : 6,02 Hoogte |
van de stelling: 5,00 m. |
Molenmaker |
F. Vosters, Helmond (1908) |
Fa. van Beek, Rijnsaterwoude (1975) Versiering
Aardige baard met daarop aangebracht twee bijenkorven, een verwijzing naar de vroegere Zaanse eigenaar Honig.
Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen is verplaatst: dit was vroeger papiermolen (anno 1665) en (na een verbouwing in 1879) pelmolen De Veenboer te Zaandijk. In 1907 werd de molen te Zaandijk afgebroken en in 1908 te Gemert herbouwd.
In zijn Zaanse tijd is de molen onder meer bezit geweest van de bekende Zaanse papierfabrikanten Honig. In 1879 ging de firma Honig-Breet in liquidatie, waarbij de molen verkocht werd aan P.A. Dekker, die de molen liet verbouwen tot pelmolen. In 1907 kwam De Veenboer in handen van slopers, waarna sloop en verplaatsing naar Gemert volgden. Daar kreeg hij de huidige naam, vanwege een bijenkorfje op de molenbaard. De herbouw werd uitgevoerd in opdracht van de firma Coppens. Van 1920 tot 1960 maalden vader en zoon Peeters uitsluitend met windkracht. In 1960 werd P. Gerrits eigenaar. Niet lang daarna moest de molen vanwege de slechte staat worden stilgezet. In 1969 verkocht Gerrits zijn inmiddels zwaar vervallen en onttakelde molen aan de gemeente. Het duurde tot 1975 voordat de molen een grote restauratie kon ondergaan. Bij die gelegenheid is de onderbouw van de molen met twee meter verhoogd, om hem iets beter uit te laten komen. Inmiddels was er namelijk niet ver van de molen ook een woonwijk gebouwd. Het achtkant, dat van 1908 tot 1975 met asfaltpapier bekleed was geweest, werd bij deze restauratie met riet gedekt. Door die laatste ingreep werd de molen ongetwijfeld mooier dan hij zeer lang was geweest, maar zo had hij er in zijn Brabantse periode nooit uitgezien. Maar dat is niet alles: in zijn Zaanse periode was deze molen ook niet met riet gedekt, maar met hout! Dit was vermoedelijk gedaan in de tijd dat deze molen nog (wit)papiermolen was. In 2004 werd deze molen voorzien van een nieuw wiekenkruis. De oude Potroede die in 1908 meeverhuisde vanuit de Zaanstreek is inmiddels daar weer terug, om als voorbeeld te dienen voor het maken van een 'pelroede' voor "Het Prinsenhof" te Westzaan. Aanvullingen
Over de naam:
De naam "De Bijenkorf" dateert van 1975; tijdens de restauratie waren twee bijenkorfjes op de baard aangetroffen. Destijds symbool van de bekende Zaanse molenaars- (en latere industrie-) familie Honig. 
©
Foto: Mario Collombon (9-9-2012).
©
Foto: Jeroen van Boxmeer (april 2007).
©
Foto: Frits Kruishaar (20-8-2011).
©
Foto's: Frits Kruishaar (20-8-2011).
©
Foto: ± 1935 (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij
|
