Nederlandse Molendatabase
Hei- en Boeicop, Zuid-Holland
Database nr. 987
Inventaris nr. ZH192
Ten-Bruggencatenr. 01473
Naam Hoekmolen
Bouwjaar onbekend / 1622 / 2005
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Kanaaldijk 19
4126 LR Hei- en Boeicop
Rijksdriehoek X: 131377 Y: 438908
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Zederik
Kadaster Gemeente Hei- en Boeicop, sectie B, nrs. 1288 en 1290
Monumentennummer 21344
Landsch. waarde Groot, maar wordt beperkt door bomen aan de overzijde van het Merwedekanaal
Eigenaar SIMAV sinds 1-02-2008; daarvoor Waterschap Rivierenland sinds 2005
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 12.822 (restauratie)
2010: 91.283 (restauratie)
2011: 248.248
2012: 135.810
2013: 96.737
Bestemming Bemalen van de polder Neder-en Over-Heicop (800 Ha.), thans op vrijwillige basis
Molenaar Cees Spek / Jan den Ouden / Thijs van Hoof
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

© De Hoekmolen volop malend!
Foto: Gerard Barendse (2007).
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis gedekt met hout; voorzijde visgraatverband; geheel geteerd
Vlucht 25,55 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0402buiten19811982/2005aanw.25.55 m.
klik voor meer info Derckx0403binnen19811982/2005aanw.25.40 m.
klik voor meer info Pot2532binnen19231923?198125.40 m.
klik voor meer info Pot0624binnen18711871?198125.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Geraedts000420052005aanw.05.65 m.
klik voor meer info De Prins van Oranje115918781878?200405.80 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruilier
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar; kneppel
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen; Ø 6,00 m.; breedte 0,39 m.
Woning in de molen (niet in gebruik).
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 13,7 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 86 kammen, steek 16,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1,82 : 1
Molenmaker Fa. de Gelder (2005)
Versiering
Aparte driehoekige opbouw van het bovenlicht van de westdeur.

Fraaie makelaar.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De Hoekmolen, staande in het veld ten noordoosten van Meerkerk, is de laatst overgeblevene van twee wipmolens die de polder Neder-Heicop en Neder-Boeicop bemaalden. De andere was de Peilmolen, een naam die bij de vorige twee fotos is verklaard. Beide sloegen uit op het Merwedekanaal. In 1926, een jaar dat zo menige molen in de streek niet heeft overleefd, werd de Peilmolen omgebouwd tot een motorgemaal, dat daarna jarenlang, te zamen met de Hoekmolen, de bemaling van deze 496 hectare grote polder verzorgde.

Het oorspronkelijke bouwjaar is niet bekend. Wel is inmiddels duidelijk dat op 6 augustus 1622 aanbesteding plaatsvond van de vernieuwing van de ondertoren van de molen, alsmede van de voor- en achterwaterloop, het waterwiel en het onderrondsel of de schijfloop. De werkzaamheden werden uitgevoerd door Cornelis Gerritszn. uit Hei- en Boeicop. Echter: in 1641 verbrandde één van beide molens van deze polder en niet bekend is, welke. De ondertoren van deze molen dateert dus uit 1622 óf uit 1642, het jaar waarin de verbrande molen werd herbouwd.

In 1945 kwam de molen buiten gebruik omdat er een dieselgemaal werd gebouwd. Door inzet van de gemeente en organisaties bleef de molen behouden en kwam in 1960 in bezit van het Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en Vijfherenlanden. Nadat deze instelling in 1984 opgegaan was in het Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden, is de molen, tezamen met drie andere, op 1 februari 2008 verkocht aan de SIMAV.

Tijdens stormweer op zaterdag 20 maart 2004 sloeg de molen op hol, raakte in brand en werd zwaar beschadigd. Het bovenhuis werd grotendeels verwoest; de ondertoren overleefde het, op waterschade na. De bovenas begaf het niet en het wiekenkruis bleef onbeschadigd. Snel en juist optreden van de brandweer, die het zeer moeilijk had met de harde wind, heeft vermoedelijk algehele verwoesting voorkomen.
Het herstel werd snel ter hand genomen: op 1 juni 2005 is het geheel nieuwe bovenhuis aangebracht en eind juni was de molen alweer draaivaardig. De bovenas, die het tijdens de brand had uitgehouden, werd alsnog afgekeurd en dus moest een nieuwe as worden gegoten.

In 2007 zijn aan de overkant van het Merwedekanaal behoorlijk wat bomen gekapt, zodat de windvang uit de westelijke hoek duidelijk beter is geworden.

In 2009/10 onderging deze wipmolen fors herstel aan ondertoren en waterlopen: diverse houtverbindingen zijn vervangen of voorzien van kunsthars, daarna is het riet op de ondertoren vervangen. De waterloop is 10 cm verdiept, de schoepen van het scheprad werden daarom verwijderd (en later weer aangebracht). De vloer van de krimp en de opleider zijn in beton gestort. Drie muurplaten (op de noordelijke na) zijn vervangen; er zijn drie manderstijlen en een korbeel vervangen, de vloer rond het onderwiel is hersteld. Alle gaande werken en ook de vang zijn nagelopen en opnieuw afgesteld. Hekwerk en de voorzomen en borden gerepareerd. Ook de krui-schoren zijn vernieuwd, de trap gerepareerd en de lier verbeterd.
Op 6 juli 2010 werd de gerestaureerde molen opgeleverd.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam van de molen geeft de ligging ervan in de uiterste Zuidwesthoek van de polder aan, een kleine honderd meter ten oosten van het Merwedekanaal.
Overige foto's

© Foto: Gerard Barendse (2007).

© Foto: P. Steunenberg (21-3-2004).

© Foto: Henk van Steenbergen (9-10-2004).

© Foto: Wijnand van den Berg (18-11-2012).

© Foto: Wijnand van den Berg (18-11-2012).

© Foto: Wijnand van den Berg (18-11-2012).

© Foto: Abel van Loenen (21-9-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 5 mei 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hoekmolen, Hei- en Boeicop home vorige pagina