Nederlandse Molendatabase  
Giessendam, Zuid-Holland
Database nr. 979
Inventaris nr. ZH174
Naam De Tiendwegse Molen
Bouwjaar 1906
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Giessendamse Tiendweg 1
3373 AV Hardinxveld-Giessendam
Rijksdriehoek X: 117317 Y: 428198
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Hardinxveld-Giessendam
Kadaster Gemeente Hardinxveld-Giessendam, sectie G, nr. 4673
Monumentennummer 20264
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar SIMAV sinds 1968
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Omwentelingen 2009: 192.308
2010: 179.625
2011: 163.122
2012: 209.283
Bestemming Vh. bemalen van de polder Binnentiendwegs als onderbemaling; thans buiten bedrijf
Molenaar Jaap Hooghwerff
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

Foto: Ton Koorevaar (27-04-2010)   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis geheel zwart geteerd
Vlucht 26,10 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0028binnen19861986aanw.26.10 m.
klik voor meer info Straathof0029buiten19861986aanw.26.10 m.
klik voor meer info Pot1971buiten19031907198625.90 m.
klik voor meer info Pot1181binnen18801907198625.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.010818581907aanw.04.56 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ų 5,52 m.; breedte 0,52 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 56 kammen
Bovenschijfloop 27 staven, steek 14,0 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 80 kammen, steek 16,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,03 : 1
Molenmaker H.G. Pellikaan, Gorcum (1906)
Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen was tot 1965 in gebruik voor het bemalen van het onderdeel Binnentiendweg van de polder Giessen Oude Benedenpolder in Giessendam en daarmee feitelijk een onderbemaling. Verder was deze molen tevens baak- of seinmolen voor het waterschap de Nederwaard.

Op 8 december 1906 brandde de oorspronkelijke wipmolen als gevolg van een schoorsteenbrand af. De uitgerukte brandweer belandde onderweg met de spuit in een greppel en kon geen hulp meer bieden.
Na de brand werd door het polderbestuur overwogen een ronde stenen molen te laten bouwen. Na een tip van de architect Roozendaal uit Noordeloos werd echter contact gezocht met het bestuur van de polder Groote Waard aldaar, omdat die polder wenste over te gaan op stoombemaling waardoor hun laatste molen, de Grote Molen, buiten bedrijf zou komen. Door het polderbestuur werd toen een bod van ƒ 2.000 op de molen uitgebracht, dat door de stemgerechtigde ingelanden van de polder Groote Waard werd aangenomen.

Het afbreken, overplaatsen en weer opbouwen van de molen in Giessendam werd uitgevoerd door molenmaker H.G. Pellikaan uit Gorinchem die het karwei had aangenomen voor ƒ 5.200,-.
Afkomende onderdelen van de verbrande molen, zoals wateras, scheprad en de twee roeden, werden voor ƒ 375,- aan Pellikaan verkocht. De onderdelen van de in Noordeloos afgebroken molen werden op een dekschuit over de Giessen naar Giessendam vervoerd. Vanaf de plaats waar deze dekschuit af kon meren, werd een smalspoor aangelegd over een lengte van ongeveer 1100 meter. De onderdelen werden zo met behulp van een locomotiefje en een aantal wagons naar de plaats van bestemming gebracht.

In maart 1974 werd een kleine onderhoudsbeurt aan de molen uitgevoerd. Hierbij werden onder andere de borstnaald en de baardplanken vernieuwd.
Ruim elf jaar later, in juni 1985, werd een begin gemaakt met een grondige restauratie van de molen. In hoofdzaak omvatte dit het vervangen van het wiekenkruis, de trap met hangbomen en staartbalk, twee daklijsten, een steenlijst, de busbalk, de penbalk, de wolfsbalk, de achterzomer, de vorstnaald, drie kapspanten, de achtervelgen van het bovenwiel en de schoepen van het scheprad. Daarnaast werden herstellingen verricht aan het rietdek op de ondertoren en aan het buiten-toilet. Bovendien werden het aangebouwde klompenhok en de nabij staande schuur vernieuwd. Het werk werd uitgevoerd door het molenmakersbedrijf v/h J. de Gelder b.v. te Arkel. Het herstel aan de krimpmuren werd uitgevoerd door aannemer J. de Bruin uit Streefkerk, evenals het grotendeels vervangen van de voor- en achterwaterlopen. Op 11 september 1986 werd de molen door burgemeester B. van Wouwe van Hardinxveld-Giessendam in bedrijf gesteld door het lichten van de vang. De restauratie kostte ƒ 543.830,-.

In 1963 was, vanwege het toen geplaatste elektrische vijzelgemaal, een kruipaal komen te vervallen. In 1985 werd het gemaal een tiental meters verder naar het westen verplaatst zodat de onmisbare kruipaal weer kon worden aangebracht.

Sinds 2006 is de situatie met de (bijzonder geringe) onderbemaling met opvoerhoogte van 0,20 meter opgeheven en maalt de molen in circuit.

In 2009 bleek deze molen aan nieuw herstel toe. Helaas wordt dit voor de eigenaar een forse financiėle tegenvaller: de zetel dient geheel vervangen te worden en daartoe moet het bovenhuis tijdelijk worden afgebroken. Deze molen kan namelijk niet met een kraan worden benaderd.

Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij als onderbemaling kon bemalen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 6 mei 2013 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Tiendwegse Molen, Giessendam home vorige pagina