Nederlandse Molendatabase  
Middelburg, Zeeland
Algemeen
Database nr. 893
Inventaris nr. ZL039
Naam De Seismolen
Bouwjaar 1728
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Seisbolwerk 26
4331 RD Middelburg
Rijksdriehoek X: 31172 Y: 391528
toon op kaart
Gemeente Middelburg
Kadaster Gemeente Middelburg, sectie L, nr. 3162
Monumentennummer 29478
Landsch. waarde Groot maar wordt beperkt door beplantingen
Eigenaar Gemeente Middelburg
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar G. Ottevanger / A.H.Oele / L. van der Torren / J. van Dijke
Omwentelingen 2005: 89.917
2006: 74.023
2007: 65.054
2008: 73.663
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait

© Foto: Marcel Stroo (17-04-2003).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 26,00 / 26,15 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0154buiten2000--26.15 m.
klik voor meer info Straathof0153binnen2000--26.00 m.
klik voor meer info Pot1609-18901954200124.80 m.
klik voor meer info Pot --binnen....-200124.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje09261874---
Kruiwerk Engels met 43 rollen; kruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting 2 koppel 16der kunst- en 1 koppel 16der blauwe stenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 70 kammen
Bovenschijf 37 staven, steek 13 cm.
Spoorwiel 121 kammen
Steenschijven 2 x 35 en 31 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,54 en 1 : 7,38
Hoogte van de stelling: 8,60 m.
Versiering
Boven de dichtgemetselde noordwestingang is een bijzonder fraai sluitsteentje, waarop ook 1728 staat, ingemetseld.
Bij de zuidoost ingang is in het bovenlicht in hout een liggende tarwehalm met twee aren uitgestoken en in de boog eveneens een sluitsteentje met 1728 erop aangebracht.
Daarboven zijn twee grote, fraaie gevelstenen boven elkaar aangebracht. Op de bovenste staat in dik reliëf het wapen van Middelburg. In de vorm van een dubbele adelaar met keizerskroon en een wapenschild op de borst. Er onder zijn aan een gestrikt lint tweemaal twee wapenschilden met de namen Parker, Van Reigersberg, Coninck en Van de Blockery aangebracht.
Geschiedenis
Van de vier resterende stadskorenmolens in Middelburg is de Seismolen de oudste. Hij staat fraai aan de westzijde van het oude, omwalde Middelburg langs een wandelpad bij het Joods kerkhof.
Kenmerkend zijn de zware balklagen in de molen, waarbij onder de steenzolder kruislings onder de normale balklaag nog twee zware versterkingsbalken zijn aangebracht.
De molen had oorspronkelijk vier koppels stenen en er werd vroeger tevens gerst gepeld. De maalzolder ligt 0,90 m onder de balie.
Vanaf 1857 waren achtereenvolgens T. Machielse, Adriaanse, Den Hollander, W. Luijendijk en vanaf 1940 J. v.d. Heide moleneigenaar.
Tot kort voor de Tweede Wereldoorlog is de Seismolen met vijf zolders bewoond geweest. Oorlogsschade en een novemberstorm (beide in 1940) en verdere verwaarlozing maakten deze molen omstreeks 1955 tot een ruďne.
Pas nadat de gemeente in 1954 de molen verwierf, vond een kostbaar herstel plaats. Het metselwerk werd grondig hersteld, maar de maalinrichting keerde niet terug. Enige onderdelen van de toen al deels onttakelde korenmolen van Wateringen werden gebruikt (zoals de buitenroede). Overigens was het tweedehands gevlucht veel te kort.
Hoewel de molen in de loop van de jaren '70 draaivaardig werd gemaakt en sindsdien ook geregeld in beweging was, was nieuw grondig herstel nodig. In 1998 werden wiekenkruis en staart verwijderd. Twee jaar later werd de molen recht gezet, de balie vernieuwd en de molen geheel maalvaardig gemaakt. Ook waren de toen gestoken roeden van de juiste lengte.
De "Seismolen" is sinds die restauratie van 2000-2001 weer maalvaardig met drie koppels maalstenen. De bomen op het bolwerk zorgen echter voor flinke windbelemmering, waardoor de molen nauwelijks kan draaien. Inmiddels is ook daar het nodige aan gedaan, zodat de molen weer fraai zichtbaar is en ook beter wind kan vangen.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen is vernoemd naar het Seisbolwerk, waar hij in 1728 op werd neergezet.
Overige wetenswaardigheden:
De lange spruit ligt, ongebruikelijk voor Zeeland en net als bij buurman De Hoop, in het midden. Ongewoon is ook, dat de koningspil doorloopt tot de vloer van de steenzolder. Dit is bij 'De Hoop' ook het geval.

© Foto: Jan van der Molen (1999).

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).

© De steenspillen die door de stofzolder lopen. Het spoorwiel draait boven de luizolder. Op de luizolder zit een extra raveel(balk)laag waar de steenspillen gelagerd zijn. Deze constructie is kenmerkend voor een Walcherse molenbouwer. Foto: Dennis Bommeljé
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: woensdag 27 mei 2009


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Seismolen, Middelburg home vorige pagina