Nederlandse Molendatabase
Schoorl, Noord-Holland
Database nr. 664
Inventaris nr. NH020
Ten-Bruggencatenr. 01628
Naam Hargermolen
Bouwjaar 1804
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Mosterdweg 9
1871 PN Schoorl
Rijksdriehoek X: 105871 Y: 528706
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Bergen
Kadaster Gemeente Schoorl, sectie A, nr. 675
Monumentennummer 33828
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Harger- en Pettemerpolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar H. Fernig
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

Foto: W. Jans (17-04-2006).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geteerde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 23,10 / 23,30 m.
Wiekenvorm Systeem Fauel met remkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0265buiten19781978aanw.23.10 m.
klik voor meer info Derckx0266binnen19781978aanw.23.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje107718761876?aanw.-
Kruiwerk 48 ijzeren rollen; binnenkruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Stalen vijzel Ø 1,65 m.; woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 30 staven, steek 14,0 cm.
Onderbonkelaar 30 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 15,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,97
Molenmaker A. Latenstein, Zaandam (1803)
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Harger Polder, Camperduin
Geschiedenis
Het is niet bekend wanneer de eerste windmolen hier ter plaatse is gebouwd. Wel moet de windbemaling in deze omgeving al zeer vroeg zijn ingevoerd, want op 4 april 1438 werd aan de bewoners van de dorpen Petten, Groede en Kamp vergunning verleend tot de aanleg van een uitwateringssluis en de bouw van een molen. Op een van omstreeks 1571 daterende kaart staat op deze plaats een wipmolen aangegeven.

In 1799 landde hier op de kust een Engels-Russisch invasieleger om een einde te maken aan de in ons land sinds 1795 aanwezige Franse overheersing. Als gevolg van de krijgshandelingen gingen onder andere De Hargermolen en de naburige molens van de Groeterpolder en Pettemerpolder door brand verloren.
De Hargermolen werd in 1803-1804 herbouwd door A. Latenstein uit Zaandam voor € 13.500,-; opgeleverd op 18-04-1804. De molen van de Pettemerpolder werd niet meer herbouwd: sindsdien is deze polder verenigd met de Hargerpolder en wordt hij door de molen daarvan bemalen.

De Hargermolen werd in 1871 vervijzeld en heeft tot 1962 uitsluitend op windkracht de polder bemalen. In dat jaar is een dieselmotor bijgeplaatst waarna de windmolen nog tot omstreeks 1967 zo nu en dan in gebruik is geweest.

Sinds 1972 werd hij echter weer regelmatig op vrijwillige basis in werking gesteld, tot hij als gevolg van de zware storm in de nacht van 3 januari 1976 op hol sloeg en afbranden ternauwernood kon worden voorkomen. De schade was aanzienlijk: grote delen van de kap moesten worden vernieuwd, evenals beide roeden. In 1978 kwam het herstel gereed.

6 februari 1991 ging het weer mis: ten gevolge van een oververhitte schoorsteenpijp raakte de molen in brand. Door de strenge vorst en de harde wind veranderde de molen tijdens de bluswerkzaamheden in een ijspaleis en kregen enige brandweerlieden (die overigens voortreffelijk hun werk deden) last van bevriezingsverschijnselen.
15 maanden later was de molen wederom hersteld en kon Huub Fernig opnieuw zijn intrek nemen en als vanouds de molen laten malen.
Aanvullingen
Overige wetenswaardigheden:
De molen blijft tot op de dag van vandaag lastig in te delen wat plaats betreft: zowel Hargen, Schoorl, Petten als Camperduin worden genoemd. De redactie houdt het postadres aan.
Trivia:
Dat de molen tijdens de zware storm van 3 januari 1976 aan de haal ging, heeft zeker niet aan de roedketting gelegen. Die bleef heel. Wat niet heel bleef, was het stuk ondertafelement, waar die ketting aan vast zat. De molen heeft geruime tijd staan draaien met aan één van de enden een tafelementstuk met ketting. Resultaat: een verwrongen roede en een opengeploegde molenwerf!
Overige foto's

© foto's: Jan de Goede (26-12-2009)

© Foto: Rob Pols (30-12-2008).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 9 juni 2014 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hargermolen, Schoorl home vorige pagina