Versiering

Eenvoudige baard, groen geschilderd, wit afgebiesd, met daarop de jaartallen 1879, 1972 en 1990.
Op de windpeluw een bord met de naam 'De Hommel'.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	01775
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger	Kleine Polder, De Kleine Molen, Haarlem (v/h Zuid-Schalkwijk)

Geschiedenis

Op 14 mei 1879 werd besloten zelf in de bemaling van de Kleine Polder onder Haarlemmerliede en Spaarnwoude te gaan voorzien. Tot die tijd werd de polder bemalen door de molen van de Grote Polder en stond er in voor de (iets lager gelegen) Kleine Polder een (vermoedelijk vrij grote) weidemolen. Kennelijk voldeed die situatie niet.

De bouw werd op 31 mei van dat jaar aangenomen door W. Rus, molenmaker te Nieuwe Niedorp, voor een bedrag van ƒ 7.700,-.
De Kleine Molen is in 1944 buiten bedrijf gekomen, toen de polder op last van de Duitse bezetter onder water moest worden gezet. Na de oorlog kwam de molen niet meer in bedrijf omdat de houten vijzel werd afgekeurd. In de molen werd een klein elektrisch gemaal met stalen vijzel (capaciteit 5,4 m3 p.m.) aangebracht. De molen zelf raakte in verval.

In 1963-64 volgde een grote uitwendige restauratie door molenmaker Jongejans (Westzaan): nieuwe staart en (houten) roeden. Gedraaid werd er evenwel nooit en ook een bliksembeveiliging was niet aanwezig.

Op 31 maart 1967 werd de molen door de bliksem getroffen en raakte hij in brand. Uitgebrand en geheel verkoold bleef hij staan tot het voorjaar van 1972 waarop een restauratie volgde.

Hierbij werd het oude achtkant vrijwel geheel weer gebruikt; ook de houten buitenroede overleefde de brand (en zou pas jaren later worden vervangen). Maalvaardig werd de molen niet meer: na de brand was elders een elektrisch gemaal gebouwd. Wèl werd, met de benoeming van een vrijwillig molenaar, toen nog een vrijwel onbekend begrip, de molen weer regelmatig aan het draaien gebracht.

Helaas moest de molen in 1985 worden stilgezet: voornaamste probleem werd het sterke verzakken van de molen, maar ook bleek de kwaliteit van het herstel uit 1972 hier en daar duidelijk onvoldoende. In 1989 werden de roeden gestreken.

In 1990 volgde een nieuwe restauratie: een grote herziening van de fundering; daarnaast werden nieuwe buitenroede en middelbalk geplaatst (de oude houten bleek veel slechter dan gedacht). Sinds 1991 draait de Hommel weer regelmatig op vrijwillige basis.

Oorspronkelijk was deze molen nagenoeg geheel gemaakt van grenenhout en kruide de kap op houten rollen. In 1973 is een geheel nieuwe kap gemaakt, die sindsdien op klossen kruit. Met uitzondering van de koningspil zijn er geen verdere gaande werken meer aanwezig. Slechts de kleine, uit 1945 daterende, motorvijzel ligt, in slechte staat, nog steeds in de achterwaterloop.

Molenaars van De Kleine Molen:

• ? (1880 - 1893)
• S. van Wetering (1893 -1898 (overleden))
• P. van Wetering (1898 - 1900 (eervol ontslag))
• Jan van Bruggen (1900 - 1905 (eervol ontslag))
• J.P. Buijs (1905 - 1906 (eervol ontslag))
• C. Buijs (1906 - ?)
• G. van Opzeeland (? - 1930 (overleden))
• P. van Opzeeland (1930 - 1934 (overleden))
• Jaap van Opzeeland (1934 - 13-08-1945 (eervol ontslag))
• Th.A. Mesman, machinist (1945(?) - 1964 (eervol ontslag))
• O.N. Huiberts, machinist (1964 - 1967).

Molen en daarmee gemaal verbrand na blikseminslag.
N.B. Dhr. Huiberts kreeg 1 augustus 1968 eervol ontslag naar aanleiding van de opheffing van de polder.

Aanvullingen

Over de naam:
In 1972 is de naam 'De Hommel' bedacht door de Zaanse molenaar C. Krijt sr. Best aardig, vanwege de dikke en korte romp, maar historisch gezien niet juist. In het polderarchief wordt steeds de aanduiding "de Kleine Molen" gebruikt. De molen bemaalde namelijk de Kleine Polder.

---

Laatst bijgewerkt:	donderdag 18 april 2013 | Foto