Nederlandse Molendatabase
Bovenkarspel, Noord-Holland
644
Ceres
1849 / 1998
Stellingmolen
Achtkante Molen
Korenmolen
Broekerhavenweg 80
1611 CH Bovenkarspel
X: 145832 Y: 523123
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Stede Broec
Gemeente Stede Broec, sectie C, nr. 3873
Stichting De Westfriese Molens
Maalvaardig
2014: 273.514
2011: 147.158
2010: 106.498
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Johan Ooijevaar en anderen
0228-514066
Als de molen draait en op afspraak
Zeer groot
NH035
01420
34497
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op grotendeels houten onderbouw
Gedekt met riet
21,40 m.
Systeem Fauël met remkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Hoogovens g.n. binnen 1993 1994 binnen 21.40
klik voor meer info Hoogovens g.n. buiten 1993 1994 buiten 21.40
klik voor meer info Pot 0837 binnen 1874? binnen 1993 21.4.
klik voor meer info Pot 0836 buiten 1874 buiten 1993 21.4.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A. 0149 1868 ? aanw.
55 nylon rollen; kruilier
Vaste stutvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Twee koppel 17der kunststenen; mengketel; buil; sleepluiwerk
Bovenwiel 48 kammen
Bovenbonkelaar 36 kammen, steek 13,5 cm.
Spoorwiel 97 kammen
Steenschijflopen 20 staven, steek 8,7 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,47
van de stelling: 3,40 m.
Verwijzingen
Geschiedenis
Volgens overlevering is deze molen een verplaatste Zaanse molen. Dit is juist gebleken: het gaat om de in 1848 te Zaandijk gesloopte (en vóór 1650 gebouwde) oliemolen De Oude Haas. Oorspronkelijk kreeg de molen de naam De Haas, maar toen de Venhuizer Coöperatieve Landbouwaankoopvereeniging, annex malerij Ceres in 1908 de wiekendrager met toebehoren aankocht, werd de naam: Ceres.

Tientallen jaren maalden molenaar Jan Dekker Sr. en jr. het veevoer voor de bij de coöperatie aangesloten boeren, eerst d.m.v. windkracht, later elektrisch. Tot 1968 bleven de molenstenen draaien. Daarna gingen de wieken nog wel geregeld rond, maar het veevoer kwam uit de fabriek in Hoorn.

In 1986 werd de stichting De Westfriese Molens eigenaar van de molen, die langzamerhand steeds meer in verval raakte. Met name de constructie van het onderachtkant werd slecht en daarmee kwam de stabiliteit van de molen in gevaar. Gelukkig trokken enkele enthousiaste vrijwilligers zich het lot van de molen aan.
De stichting Vrienden van molen Ceres werd opgericht; in 1992 begon de demontage en kort daarna startte de restauratie, waarvan de eerste fase - het wederopbouwen - op heel veel vrije zaterdagen werd uitgevoerd. Kap en bovenachtkant werden naast de onderbouw neergezet, waarna deze laatste kon worden vernieuwd. Vervolgens werd de molen in fasen gerestaureerd; midden 1998 was Ceres weer maalvaardig.

Constructie
De romp bestaat uit een wat licht gebouwd grenen onder- en bovenachtkant. Het onderachtkant heeft twee aan twee evenwijdig staande stijlen en is op een tafelement geplaatst op twee aan twee evenwijdig geplaatste penanten. Bij de herbouw in de jaren '90 van de 20ste eeuw is de onderbouw 75 cm. verhoogd ten opzichte van de oude situatie.
De maalzolder, tevens stellingzolder, is relatief hoog. Op de wat lage steenzolder bevinden zich twee koppel maalstenen. Het sleepluiwerk is aangebracht op een velg op het spoorwiel. De molen heeft een vrij korte koningspil, die op de onderste bintlaag van het bovenachtkant rust en door middel van een wervelbalk aan het ondereind verschuifbaar is gemaakt.
Tot in het begin van de 20ste eeuw is er een pelsteen aanwezig geweest, die op de stellingzolder moet hebben gelegen. Deze ongebruikelijke ligging wijst erop, dat de pellerij waarschijnlijk niet bij de bouw van de molen maar pas later is aangebracht.
Aanvullingen

De molen draagt de naam "Ceres" sinds 1908. Toen werd de Landbouwcooperatie 'Ceres' eigenaresse. Voor die tijd werd de molen "De Haas" genoemd, feitelijk een voortzetting van de naam in de Zaanse periode.

Schuitemakers Purmerender Courant van 25 september 1889 berichtte onder meer:
"Te Bovenkarspel werd de korenmolen van den heer Schuurman door de bliksem vernield. Een der wieken werd tot splinters geslagen. Een begin van brand werd gelukkig spoedig bewongen."
Overige foto's
Ceres, Bovenkarspel, De oude stenen schuren zijn gesloopt.  Foto: S.E. van der Meer (19-7-2009).
© De oude stenen schuren zijn gesloopt.
Foto: S.E. van der Meer (19-7-2009).
Ceres, Bovenkarspel, Foto's: Rob Pols (28-2-2008).
© Foto's: Rob Pols (28-2-2008).
Ceres, Bovenkarspel, Foto: Elvira ter Haar (22-6-2013).
© Foto: Elvira ter Haar (22-6-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ceres, Bovenkarspel home vorige pagina