Nederlandse Molendatabase
Bergen, Noord-Holland
642
NH060
01097
Philisteinse Molen
1897
Grondzeiler
Achtkante Binnenkruier
Poldermolen
Voert 5
1861 PE Bergen
X: 107196 Y: 518408
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Bergen
Gemeente Bergen (NH), sectie F, nr. 532
9045
Zeer groot
Gemeente Bergen
Maalvaardig
Bemalen van de Philisteinse polder op wind- of elektrische kracht
Gerard van Wieringen / Louwra van de Velde
072 - 5642824
Op afspraak
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
22,00 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0159buiten19751976aanw.22.00 m.
klik voor meer info Derckx0160binnen19751976aanw.22.00 m.
klik voor meer info Wijnveeng.n.buiten19381938?197622.00 m.
klik voor meer info Wijnveeng.n.binnen19381938?197622.00 m.
klik voor meer info Pot2282buiten191319131938?21.90 m.
klik voor meer info Pot2057binnen19061906?1938?21.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje148418971897aanw.-
48 houten rollen; binnenkruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal (ijzer)
Stalen vijzel: Ø 1,16 m.
Woning in de molen (niet in gebruik)
Bovenwiel 45 kammen
Bovenbonkelaar 21 kammen, steek 15 cm.
Onderbonkelaar (conisch) 24/35 kammen
Vijzelwiel 36 kammen, steek 14,5 cm.
Overbrengingsverhouding: 1 : 1,43 / 1 : 2,08
P. Bregman, Oudorp (1897)
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met enig snijwerk, zonder opschrift

Diverse ingehakte inscripties:
in twee tegenover elkaar liggende plooistukken van het bovenwiel: P.BREGMAN ANNO 1897
in de penbalk: E.KROONE 1897 C.HOOGZAAD 1897
in de onderbonkelaar: C. HOOGZAAD
in een van de voeghouten: B. HOF
Ongetwijfeld gaat het hier om molenmaker Bregman en zijn personeel.
Verwijzingen
Geschiedenis
De windbemaling moet hier in de eerste helft van de 16de eeuw zijn ingevoerd. Op een van die tijd daterende kaart staat ongeveer op de plaats van de huidige molen een wipmolentje getekend met daarbij de aanduiding Godefers Molentjen.
In 1568 is het ook nog een wipmolen, maar op van 1629 en het midden van de 17de eeuw daterende kaarten staat er een binnenkruier aangegeven.

In februari 1757 brandde de toenmalige achtkante schepradmolen als gevolg van blikseminslag af. Nog in datzelfde jaar werd hij herbouwd door de molenmakers Piet Stroomer uit Lutjewinkel en Cornelis Stroomer uit Zijdewind.
In de avond van 28 september 1896 brandde ook deze molen af als gevolg van blikseminslag.
In 1897 volgde herbouw, als vijzelmolen, door molenmaker P. Bregman uit Oudorp.

In 1927 werd een elektrische hulpaandrijving volgens het systeem-Eriksson op de molenvijzel aangebracht, welke installatie in 1948 werd verbeterd. Hoewel ook toen nog de mogelijkheid bestond om op windkracht te malen, werd de windmolen in het begin van de jaren '50 buiten bedrijf gesteld. Vanaf die tijd werd de woonruimte als zomerverblijf verhuurd. Dit duurde tot 1972.
In 1973 werd de inmiddels sterk verwaarloosde molen door de gemeente Bergen aangekocht, waarna in 1975-1976 restauratie volgde. Sindsdien is de molen op vrijwillige basis geregeld in bedrijf.

Al bij de bouw in 1897 werd de molen met licht en zwaar werk uitgerust, zodat de vijzel met twee snelheden kan worden aangedreven. In 1948 is in verband met een verandering van de elektrische aandrijving een smallere vijzel aangebracht. Eigenlijk is deze voor de molen te klein, waardoor de beschikbare capaciteit niet voldoende kan worden benut.
Anno 2012 is deze installatie naast de molen verplaatst; de molenvijzel kan nu alleen nog op windkracht worden aangedreven.

Niet duidelijk is, waarom in 1938 de twee nog betrekkelijk jonge Potroeden werden vervangen door, voor die tijd zeer moderne, gelaste stalen roeden van het fabrikaat Wijnveen. Inmiddels zijn ook die roeden allang weer vervangen.
Aanvullingen

De molen wordt aangeduid naar de polder die hij kan bemalen.
Overige foto's
Philisteinse Molen, Bergen, Foto: Aggie Fluitman (24-1-2006).
© Foto: Aggie Fluitman (24-1-2006).
Philisteinse Molen, Bergen, De Philisteinse molen en oorlogsbunkers vanaf Banweg gezien.  Foto: René Speur (29-1-2012).
© De Philisteinse molen en oorlogsbunkers vanaf Banweg gezien.
Foto: René Speur (29-1-2012).
Philisteinse Molen, Bergen, Op deze opname is de molen al geruime tijd buiten gebruik. De zeilen en windborden zijn verwijderd. Het hekwerk van het wiekenkruis is wit geschilderd.  Foto: Eric Zwijnenberg (1964).
© Op deze opname is de molen al geruime tijd buiten gebruik. De zeilen en windborden zijn verwijderd. Het hekwerk van het wiekenkruis is wit geschilderd.
Foto: Eric Zwijnenberg (1964).
Philisteinse Molen, Bergen, Zeer oude foto met duidelijk zichtbaar een langemetalen bliksemafleider bovenop de kap.  Foto: ? (met dank aan Eric Zwijnenberg).
© Zeer oude foto met duidelijk zichtbaar een lange
metalen bliksemafleider bovenop de kap.
Foto: ? (met dank aan Eric Zwijnenberg).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 1 december 2014 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Philisteinse Molen, Bergen home vorige pagina