Nederlandse Molendatabase
Amsterdam, Noord-Holland
Database nr. 635
Inventaris nr. NH133
Ten-Bruggencatenr. 00802
Naam De Bloem
Bouwjaar 1878 (1768)
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Haarlemmerweg 465
1055 PK Amsterdam
Rijksdriehoek X: 119118 Y: 488668
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Amsterdam
Kadaster Gemeente Amsterdam, sectie C, nr. 7902
Monumentennummer 1442
Landsch. waarde Ondanks verspreide hoogbouw op enige afstand is de waarde nog steeds aanzienlijk
Eigenaar Gemeente Amsterdam sinds 1927
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar H. Schuurman
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

Foto: Bert Bulder (24-3-2002).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde vierkante voet van 4,50 meter en een achtkante rietgedekte onderbouw van ca. 10 meter.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 26,20 / 26,40 m.
Wiekenvorm Systeem Fauel met remkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0440buiten19831985?aanw.26.40 m.
klik voor meer info Derckx0441binnen19831985?aanw.26.20 m.
klik voor meer info Conijng.n.binnen19681968?198526.20 m.
klik voor meer info Conijng.n.buiten19681968?198525.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje073318711871?aanw.-
Kruiwerk 38 ijzeren rollen; kruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; kneppel
Inrichting Eén koppel 17der blauwe stenen (a); twee koppel 17der kunststenen (b, c); buil, koekenbreker; sleepluiwerk (kan ook elektrisch); afschietwerk
Op tweede zolder (op een maalstoel) twee mechanisch aangedreven koppels stenen.
Overbrengingen Bovenwiel 78 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 11,5 cm.
Spoorwiel 121 kammen
Steenschijflopen resp. 43, 41, 40 staven, steek 7,8 cm.
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 7,08 (a), 1 : 7,43 (b), 1 : 7,6 (c)
Een vierde steenschijfloop met 30 staven zorgde voor een overbrenging van 1 : 10,12. Onbekend is waarvoor deze precies heeft gediend.
Hoogte van de stelling: 12,30 m.
Molenmaker Johannes van Zijl, Amsterdam (1768)
Fa. Pepping, Amsterdam (1878)
Versiering
In de draagbalk van de koningsspil staat ingehakt: 24 APRIL 1826 PP.

Boven de noordelijke toegangsdeuren bevinden zich twee gevelstenen. Op de onderste is een korenbloem afgebeeld en de bovenste heeft als opschrift: HERBOUWD 1878 DE EER5TE STEEN GELEGD DOOR P.H. POUWELS.

Daarnaast is aan beide zijden van de deuren een hardsteen ingemetseld met op de een het opschrift: ANNO en op de andere: 1768.

Op één van de achtkantstijlen staan enige afkortingen:'HDL 1818, A:N:I:Z. 18 7/9 40'.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit De Bloem/ De Korenbloem, Amsterdam
Geschiedenis
Molen De Bloem, ook wel genaamd De Blom, is een oorspronkelijk in 1768 gebouwde en als korenmolen ingerichte achtkante bovenkruier met stelling.  Oorspronkelijk stond de molen echter aan een van de paden ten westen van de Jan Roodenpoort (op het Rootscherlaeckenspadt) de huidige Jordaan maar werd in 1614 naar een van de nieuwe bolwerken verplaatst.
Nog eerder, in de 16de eeuw, stond de molen op een 'stuckzen lants' buiten de Regulierspoort, zodat hij zeker driemaal verplaatst is. Zoals de meeste korenmolens in die tijd betrof het een standerdmolen, die in 1768 door de huidige achtkante molen werd vervangen. In het nabij het voormalige bolwerk gelegen perceel Marnixstraat 285 bevindt zich nog een steen met de afbeelding van een standerdmolen.

Ruim een eeuw later, op 16 oktober 1877, besloten burgemeester en wethouders dat de molen, die op stadsgrond stond, moest worden afgebroken in verband met het doortrekken van de Marnixstraat. De toenmalige eigenaars lieten hem in het daaropvolgende jaar afbreken en herbouwen op de huidige, toen nog in de gemeente Sloten gelegen, plaats.

In september 1915 werd de molen uit particuliere handen verkocht aan de Coöperatieve Vereniging tot onderlinge Aankoop en Verkoop van Veevoeder annex Maalderij Kent U Zelve te Sloterdijk. De molen stond echter op een terrein dat bij raadsbesluit van 20 oktober 1926 was aangewezen voor onteigening in het belang der volkshuisvesting wat ertoe leidde, dat hij bij raadsbesluit van 15 november 1927 door de gemeente werd aangekocht. Hoewel in de loop der tijd een motoraandrijving als hulpkracht werd geïnstalleerd bleef De Bloem als windkorenmolen min of meer volop in bedrijf tot in het begin van de jaren vijftig.

In het begin van deze eeuw, in ieder geval in of voor 1913, is op beide roeden zelfzwichting aangebracht, die na stormschade in of vlak voor 1922 weer door het Oudhollands wieksysteem is vervangen.

Oorspronkelijk waren onderin de molen twee woningen aanwezig; de oostelijke ervan is nog in gebruik.

In de vroege ochtend van 1 januari 2014 werd de molen door een vuurpijl geraakt en ontstond brand bij het onderachtkant. Snel optreden van de brandweer heeft een ramp voorkomen, al is er wel behoorlijke schade aan het rietdek.
Aanvullingen
Over de naam:
Tot 1878 stond deze molen op de schans bij de Raampoort, op het bolwerk Rijkeroord, ten noorden van de doorgang door de stadsmuur. Het bolwerk Rijkeroord heette oorspronkelijk De Bloem (Bloempunt), hetgeen de naamgeving van de Bloemgracht en die van de molen verklaart.
Literatuurverwijzingen:
J.H. van de Hoek Oostende, 'De Bloem: Amsterdams bloei weerspiegelt in een molen', in: Molenwereld nr. 91 (2006) 100 - 114
Overige foto's

© Foto: Joop Vendrig (24-1-2002).

© Foto: Piet Glasbergen (21-3-2013).

© Foto boven: Rob Pols (30-7-2013).
Foto onder: Piet Glasbergen (21-3-2013).

© Foto: Martin E. van Doornik (24-3-2012).

© Foto's: Piet Glasbergen (21-3-2013).

© Foto: Rein Arler (augustus 1978).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 2 januari 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Bloem, Amsterdam home vorige pagina