Nederlandse Molendatabase  
Oeffelt, Noord-Brabant
Database nr. 569
Inventaris nr. NB121
Naam De Vooruitgang
Bouwjaar 1913 / 1987
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molenstraat 4B
5441 AB Oeffelt
Rijksdriehoek X: 192535 Y: 412250
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Boxmeer
Kadaster Gemeente Boxmeer, sectie Z, nr. 3375
Monumentennummer 481740
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Boxmeer
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan op vrijwillige basis
Molenaar Theo van Bergen / John Houben
Telefoon 0485-361718 / 0485-320994
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 9.00 - 13.00 uur en op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (30-7-2008).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, deels zwart geteerd
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 25,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In 1946 kreeg deze molen, als allereerste, het systeem-Fauël (fokwieken) op de binnenroede. Kort daarna kreeg ook de buitenroede dit systeem. Al in 1953 kwam daaraan een einde, toen de molen werd onttakeld.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen?1913?195325.00c m.
klik voor meer info Pot?buiten?1913?195325.00c m.
klik voor meer info Derckx0539buiten19871987aanw.25.80 m.
klik voor meer info Derckx0540binnen19871987aanw.25.80 m.
klik voor meer info Verhaeghe0134-1901?-26.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje??1913?195306.28 m.
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.004518531987aanw.-
Kruiwerk Engels kruiwerk; krulier
Vang Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel; pal
Inrichting EŽn koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 66 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 12 cm.
Spoorwiel 88 kammen
Steenschijfloop 27 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,15
Hoogte van de belt: 5,50 m.
Molenmaker ?? (1913)
Fa. Coppes, Bergharen (1987)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften '1913' '1987' en daaronder 'De Vooruitgang' en in kleine letters daaronder 'THvB'.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01966
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Begin 1913 stapte J. Manders, leerlooier van beroep, naar de gemeente Oeffelt met het verzoek, een windmolen aan de weg naar Cuijk te mogen bouwen. In de raadsvergadering van 19 maart 1913 werd positief beslist en zo werd datzelfde jaar nog een stenen beltmolen gebouwd; die kreeg de naam "De Vooruitgang".
Aangezien de meeste molens in het Land van Cuijk uit de 19de eeuw stammen, mag deze molen best jong genoemd worden. Het is wellicht ŽŽn van de laatste molens in Nederland die nog voor commercieel gebruik nieuw werden gebouwd. Later in deze eeuw zien we alleen nog (her)bouw van molens uit cultureel oogpunt.

Oeffelt had anno 1913 al een molen: deze, in de volksmond "de molen van Gerrits" genoemd, stond nog geen 500 meter van De Vooruitgang en beide molens waren dan ook beeldbepalend voor het dorp.
Hieraan kwam in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog een wreed einde: dorpskerk en molens moesten het ontgelden door gevechten tussen terugtrekkende  Duitse troepen en geallieerden. De molen van Gerrits werd niet meer hersteld en tenslotte in 1955 gesloopt.
De Vooruitgang werd wél hersteld van de oorlogsschade en kreeg bovendien in 1946 als eerste in Nederland het door ir. Fauël ontworpen fokwieksysteem; eerst op ŽŽn roede, later op beide.

Lang duurde deze opleving niet: in 1953 werd de molen grotendeels onttakeld. As en roeden gingen naar Kampen, waar de net verplaatste korenmolen d'Olde Zwarver op 1 februari as en roeden had verspeeld bij de beruchte storm (die vooral in Zeeland dood en verderf zaaide).
Het bleef in Oeffelt niet bij onttakeling: in mei 1954 brandde de inmiddels als meelfabriek ingerichte molenromp volledig ult. Zo bleef enkele decennia een troosteloze stomp in het landschap staan.

In 1973 kwam vrijwillig molenaar Theo van Bergen met plannen tot herbouw van de molen. Eind zeventiger jaren kocht de gemeente Oeffelt de romp aan van de toenmalige eigenaar Maassen. Na een lange voorbereiding (de molenromp was niet erkend als monument) kon, na oprichting van de stichting De Oeffeltse Molen, in 1986 een begin gemaakt worden met de reconstructie. In 1987 werd een draaivaardige de molen in gebruik genomen.
Enige jaren later was er voldoende geld om de molen met een koppel stenen ook geheel maalvaardig te maken.

Jammer en eigenlijk onbegrijpelijk is, dat hier in 1987 het fokwieksysteem niet meer is aangebracht; een misser die echter vrij eenvoudig ongedaan te maken is (maar dat is tot op heden niet gebeurd).
Aanvullingen
Over de naam:
De molen werd kort na de bouw in 1913 al "De Vooruitgang" genoemd. Tussen 1937 en 1954 stond echter op de baard “Zaaierslust” vermeld.

© Foto: Willem Jans (12-3-2006).

© Foto: ca. 1950. Coll. Dick Zweers.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 12 april 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Vooruitgang, Oeffelt home vorige pagina