Nederlandse Molendatabase
Dongen, Noord-Brabant
Database nr. 513
Inventaris nr. NB021
Ten-Bruggencatenr. 00370
Naam Koningin Wilhelmina
Bouwjaar 1893
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Windmolenweg 14
5102 AJ Dongen
Rijksdriehoek X: 123384 Y: 405306
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Dongen
Kadaster Gemeente Dongen, sectie A, nr. 2792
Monumentennummer 13216
Landsch. waarde Groot
Eigenaar P. Kerkhof
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Henk Demoet / Marco Castelein / Koos Verwer
Telefoon 0161-222059
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak

© Foto: Tony Hop (19-4-2014).
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 27,90 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In 1943 kreeg deze molen op beide roeden het systeem-Van Bussel. Bij de grote restauratie van 1974, waarbij ook de roeden werden vervangen, is weer gekozen voor Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen??197427.90 m.
klik voor meer info Pot?buiten??197427.90 m.
klik voor meer info Derckx0123buiten19741974aanw.27.90 m.
klik voor meer info Derckx0124binnen19741974aanw.27.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A.014418611893aanw.04.35 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangstok
Inrichting Twee koppel 17der kunststenen; mengketel; buil; pletter; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 65 kammen
Bovenschijfloop 32 staven, steek 14,0 cm.
Spoorwiel 109 kammen
Steenschijflopen 32 staven, 10,2 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,92
Versiering
Eenvoudige baard, groen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften: "Koningin Wilhelmina" en "1893".
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Het was P. van Riel die in 1893 deze forse molen liet bouwen, waarvan zijn schoonzoon Nicolaas Janssens later eigenaar werd. Voor de bouw is gebruik gemaakt van onderdelen, in ieder geval de bovenas, van één van de molens van de zgn. Aargang, de oostelijke viergang van de Vierambachtspolder (ZH). Die molengroep kwam op 1 januari 1893 buiten gebruik. Opvallend is ook de penbalk, die gemaakt moet zijn van een oude wateras.

In 1919 kocht Victor van Gorp uit Alphen de molen van Janssens. Hij droeg begin jaren '30 de molen over aan zijn zonen Janus en Frans. Deze firma Gebr. van Gorp verkocht de molen in 1942 aan slager P. de Jong. Hij verhuurde de molen in de jaren '40 aan de gebr. Jansen-Steenberg.
Op de molen werd toen niet langer gemalen met de oorspronkelijke drie koppel stenen. De molen en het bijgebouw gingen dienst doen als paardenstal en opslagruimte voor hooi en stro.

Begin jaren zeventig stelde de toenmalige eigenaar in overleg met de gemeente een plan op om de molen in oorspronkelijke staat te laten herstellen. Van buiten zag de molen er matig uit, maar binnen was de toestand ronduit slecht: er was slechts één (incompleet) koppel maalstenen over; de andere twee waren al eerder verwijderd.
In 1974 volgde een uitwendige restauratie, waarbij de molen draaivaardig werd gemaakt.

In 1992 werd de molen ook maalvaardig: er werden twee koppel 17der kunst- en blauwe stenen geplaatst. Dit leidde ook tot nieuwe activiteit: in de jaren '90 werd met deze molen veel voor bakkers in de omgeving gemalen. Dat is, hoewel niet meer zo intens als voorheen, nu nog steeds het geval.

Onder de stelling met ijzeren stellingschoren is een bedrijfsruimte tegen de molen aangebouwd.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is ongetwijfeld vernoemd naar de toen jonge koningin Wilhelmina.
Overige wetenswaardigheden:
Sinds enige tijd is onderin de molen het molenmakersbedrijf van Jan Wilten ondergebracht.
Uniek aan deze molen:
Eén van de weinige molens met een grotendeels in ijzer uitgevoerde stelling.
Literatuurverwijzingen:
Hans Geerts / Hans Sprangers, Korenmolen Koningen Wilhelmina. Molens van Dongen door de eeuwen heen. (z.p. 2012).
Overige foto's

© Foto's: Rob Pols (21-10-2011).

© Foto: Ton Koorevaar (7-7-2011).

© Foto: John Scholte (29-7-2009).

© Foto: Tony Hop (29-12-2012).

© Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 28 november 2014 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Koningin Wilhelmina, Dongen home vorige pagina