Nederlandse Molendatabase  
Den Hout, Noord-Brabant
Database nr. 509
Inventaris nr. NB074
Naam De Hoop
Bouwjaar 1837
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Ruiterspoor 8
4911 BB Den Hout
Rijksdriehoek X: 115041 Y: 407633
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Oosterhout
Kadaster Gemeente Oosterhout, sectie O, nr. 953
Monumentennummer 31682
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Oosterhout sinds 1975; daarvoor de fam. Kock-Braat
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 123.734
2010: 398.402
2011: 153.122
2012: 118.985
2013: 121.934 (restauratie)
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Jelle van Daalen
Bezoekmogelijkheid Op afspraak via mailadres

© Foto: Tony Hop (11-4-2014).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, heel licht getailleerd gemetseld
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 23.50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Zeer lang, minstens vanaf 1900, heeft deze molen op de binnenroede zelfzwichting gehad.
In 1942 werd op beide roeden het systeem-Van Bussel (met zeilen) aangebracht. Bij de grote restauratie van 1976 is gekozen voor Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0197buiten19761976aanw.23.00 m.
klik voor meer info Derckx0198binnen19761976aanw.22.80 m.
klik voor meer info Pot2312buiten19141914?197623.96 m.
klik voor meer info Pot1572binnen18891889?197622.65 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.06031874?aanw.05.10 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting EŽn koppel 17der en ŽŽn koppel 16der kunststenen; koekenbreker; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 72 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 11,3 cm.
Spoorwiel 75 kammen
Steenschijflopen 28 staven, steek 9,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,22

N.B. Oorspronkelijk had ŽŽn van de steenschijflopen 33 staven en was de overbrenging dus 1 : 5,28
Hoogte van de belt: 3,20 m.
Versiering
Zeer eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de jaartallen '1836' en '1976'.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 02593
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De geschiedenis van deze molen begon, toen, zoals dat in archiefstukken staat genoteerd: Adriaan Quiryn Beljaars assessor (wethouder) der gemeente Hoge en Lage Zwaluwe vraagt aan Z.M. de Koning (Willem I) vergunning om een korenmolen op te richten op Den Hout, schrijvende, dat die daar tot op heden ontbrak en er 1300 zielen zijn.
Daarop werd door de 3 molenaars uit Oosterhout gereageerd. Dat waren: 1. Willem Clephas op den Hogen Stenen Windkorenmolen; 2. Adriaan Mertens op den Standaardmolen; 3. Simon Janssens namens de gebroeders Katers molenaar op den Lagen Stenen Windkorenmolen.
Ze schreven aan Z.M. dat Den Hout wel geen molen had maar aan twee zijden tegen hun molens aansloot en er nooit een klacht was gehoord dat de beide stenen molens in Oosterhout indertijd voor exorbitant hoge prijzen waren aangekocht van het Domein in het vaste vertrouwen dat er nimmer zou worden toegestaan, dat er meer molens werden opgericht dat de supplianten met zware huishoudens waren belast en aan personele belasting alleen € 300,- moesten opbrengen, wat niet meer mogelijk zou zijn als een 4e molen hun inkomsten zou verminderen, dat een 4e molen het dubbele aantal ambtenaren zou vergen om te surveilleren, dat zij daarom verzochten het eerst genoemde request van de hand te wijzen.
Ook de bakkers van Den Hout protesteerden: Wij ondergetekenden, brood-bakkers op t gehucht den Hout, verklaren dat de 3 windmolens onder Oosterhout genoegzaam in staat zijn om het benodigde graan ook voor ons gehucht te malen, zijnde het ons nimmer gebleken, dat er gebrek aan het benodigde meel is geweest. Oosterhout 29 nov. 1835. De bakkers: J. Nuyten en Jean Baptist van der Hoofden.
Ondanks de tegenrequesten van molenaars en bakkers bekwam A. K. Beljaars uit de Zwaluwe op 18 april 1836 vergunning om op Den Hout een windkorenmolen op te richten.

De eerste pachter-molenaar, die zich hier op 5 mei 1836 vestigde was Gerardus Schonkeren, die gehuwd was met Henrica Beljaars. Hij werd als pachter opgevolgd door Jacobus Johannes Michiel, die met de dochter van Schonkeren was gehuwd.
De Zwaluwse bakker Abraham Beljaars erfde de molen in 1866 en na hem Adrianus Beljaars. Jacobus Johannes Michiel verwierf de molen bij legaat in 1898 en verkocht deze in het zelfde jaar aan Adrianus Theodorus Kock.
Het molenhuis werd in 1924 gesloopt; daarna werd een nieuwe woning gebouwd.

In de Tweede Wereldoorlog werd deze molen zwaar beschadigd, maar er volgde herstel, waarbij ook het stroomlijnsysteem-Van Bussel werd aangebracht. Na de oorlog werd een mechanische maalderij in gebruik genomen en kwam de molen tot stilstand en raakte ook in verval.

Mevrouw A. Kock-Braat verkocht de molen in 1975 aan de gemeente, waarna een restauratie volgde. Na herstel van het hekwerk op de wieken en het voegwerk in de molenromp in 1985, werd de molen tien jaar later maalvaardig gemaakt.

In de deels afgegraven molenbelt, waarin voorheen een pakhuis en timmerbedtijf waren ondergebracht, is momenteel een slijperij gevestigd.
Van de twee inrijpoorten is de zuidelijke poort dichtgemetseld. De bogen boven de vensters en deuren in de gele bakstenen molenromp zijn opvallend wit geschilderd.

In 2013 is het nodige werk verricht, met name wat betreft de doorslag van de muren, niet alleen boven de grond, maar ook daaronder. Een deel van de molenberg is afgegraven geweest om de problemen de baas te kunnen. Inmiddels is de molen weer maalvaardig.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
Deze molen heeft geen penbalk, maar een op de overring aangebracht vulblok. Om de voor deze kap veel te lange tweedehands as passend te maken is de pen daarvan vrijwel geheel afgeslepen.
Literatuurverwijzingen:
T. Meesters, P. Kruisenga. H. van Velzen: Korenmolen "De Hoop" te Den Hout in historisch en technisch perspectief bekeken. Uitgave Vereniging 'De Westbrabantse Molens'. Roosendaal 2002

© Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).

© Foto: A.J. Wisse (23-3-2003).

© De Hoop draaiende op het zuidoosten.
Foto: Tony Hop (31-1-2014).

© Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).

© Foto's: Piet Glasbergen (5-9-2013).

© Een sfeervolle Brabantse molenomgeving. Ook hier met zelfzwichting op ŽŽn roede.
Foto: datum onbekend (verzameling Tony Hop).

© Zeer oude en buitengewoon mooie foto van De Hoop met zelfzwichting op ŽŽn roede, toentertijd geen zeldzaamheid in dit gebied.
Foto: ? (verzameling Jelle van Daalen).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 13 mei 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Hoop, Den Hout home vorige pagina