|
© Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012). |
| Romp | Ronde stenen molen, heel licht getailleerd gemetseld | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met dakleer | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 23.50 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oud-Hollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekverbeteringen | Zeer lang, minstens vanaf 1900, heeft deze molen op de binnenroede zelfzwichting gehad. In 1942 werd op beide roeden het systeem-Van Bussel (met zeilen) aangebracht. Bij de grote restauratie van 1976 is gekozen voor Oud-Hollands. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Geschiedenis
De geschiedenis van deze molen begon, toen, zoals dat in archiefstukken staat genoteerd: Adriaan Quiryn Beljaars assessor (wethouder) der gemeente Hoge en Lage Zwaluwe vraagt aan Z.M. de Koning (Willem I) vergunning om een korenmolen op te richten op Den Hout, schrijvende, dat die daar tot op heden ontbrak en er 1300 zielen zijn.
Daarop werd door de 3 molenaars uit Oosterhout gereageerd. Dat waren: 1. Willem Clephas op den Hogen Stenen Windkorenmolen; 2. Adriaan Mertens op den Standaardmolen; 3. Simon Janssens namens de gebroeders Katers molenaar op den Lagen Stenen Windkorenmolen. Ze schreven aan Z.M. dat Den Hout wel geen molen had maar aan twee zijden tegen hun molens aansloot en er nooit een klacht was gehoord dat de beide stenen molens in Oosterhout indertijd voor exorbitant hoge prijzen waren aangekocht van het Domein in het vaste vertrouwen dat er nimmer zou worden toegestaan, dat er meer molens werden opgericht dat de supplianten met zware huishoudens waren belast en aan personele belasting alleen f 300,- moesten opbrengen, wat niet meer mogelijk zou zijn als een 4e molen hun inkomsten zou verminderen, dat een 4e molen het dubbele aantal ambtenaren zou vergen om te surveilleren, dat zij daarom verzochten het eerst genoemde request van de hand te wijzen. Ook de bakkers van Den Hout protesteerden: Wij ondergetekenden, brood-bakkers op t gehucht den Hout, verklaren dat de 3 windmolens onder Oosterhout genoegzaam in staat zijn om het benodigde graan ook voor ons gehucht te malen, zijnde het ons nimmer gebleken, dat er gebrek aan het benodigde meel is geweest. Oosterhout 29 nov. 1835. De bakkers: J. Nuyten en Jean Baptist van der Hoofden. Ondanks de tegenrequesten van molenaars en bakkers bekwam A. K. Beljaars uit de Zwaluwe op 18 april 1836 vergunning om op Den Hout een windkorenmolen op te richten. De eerste pachter-molenaar, die zich hier op 5 mei 1836 vestigde was Gerardus Schonkeren, die gehuwd was met Henrica Beljaars. Hij werd als pachter opgevolgd door Jacobus Johannes Michiel, die met de dochter van Schonkeren was gehuwd. De Zwaluwse bakker Abraham Beljaars erfde de molen in 1866 en na hem Adrianus Beljaars. Jacobus Johannes Michiel verwierf de molen bij legaat in 1898 en verkocht deze in het zelfde jaar aan Adrianus Theodorus Kock. Het molenhuis werd in 1924 gesloopt; daarna werd een nieuwe woning gebouwd. In de Tweede Wereldoorlog werd deze molen zwaar beschadigd, maar er volgde herstel, waarbij ook het stroomlijnsysteem-Van Bussel werd aangracht. Na de oorlog werd een mechanische maalderij in gebruik genomen en verviel de molen. Mevrouw A. Kock-Braat verkocht de molen in 1975 aan de gemeente, waarna een restauratie volgde. Na herstel van het hekwerk op de wieken en het voegwerk in de molenromp in 1985, werd de molen tien jaar later maalvaardig gemaakt. In de deels afgegraven molenbelt, waarin voorheen een pakhuis en timmerbedtijf waren ondergebracht, is momenteel een slijperij gevestigd. Van de twee inrijpoorten is de zuidelijke poort dichtgemetseld. De bogen boven de vensters en deuren in de gele bakstenen molenromp zijn opvallend wit geschilderd. Voor 2013 is het nodige werk voorzien, met name wat betreft de doorslag van de muren. Niet alleen boven de grond, maar ook daaronder. Vermoedelijk zal een deel van de molenberg moeten worden afgegraven om de problemen de baas te kunnen worden. Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
Deze molen heeft geen penbalk, maar een op de overring aangebracht vulblok. Om de voor deze kap veel te lange tweedehands as passend te maken is de pen daarvan vrijwel geheel afgeslepen. Literatuurverwijzingen:
T. Meesters, P. Kruisenga. H. van Velzen: Korenmolen "De Hoop" te Den Hout in historisch en technisch perspectief bekeken. Uitgave Vereniging 'De Westbrabantse Molens'. Roosendaal 2002
©
Foto: A.J. Wisse (23-3-2003).
©
Foto: Ton Koorevaar (9-7-2011).
©
Zeer oude en buitengewoon mooie foto van De Hoop met zelfzwichting op één roede, toentertijd geen zeldzaamheid in dit gebied.
Foto: ? (verzameling Jelle van Daalen ). Draag zelf bij
|