Nederlandse Molendatabase
Den Hout, Noord-Brabant
509
NB074
02593
De Hoop
1837
Beltmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Ruiterspoor 8
4911 BB Den Hout
X: 115041 Y: 407633
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Oosterhout
Gemeente Oosterhout, sectie O, nr. 953
31682
Groot
Gemeente Oosterhout
Gemeente Oosterhout is eigenaar sinds 1975; daarvoor de fam. Kock-Braat
Tijdelijk niet maalvaardig (zie 'Geschiedenis')
2014: 128.979
2013: 121.934 (restauratie)
2012: 118.985
2011: 153.122
2010: 398.402
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Voorlopig niet te bezichtigen.
Constructie
Ronde stenen molen, heel licht getailleerd gemetseld
Gedekt met dakleer
22.80 / 23.00 m.
Oud-Hollands
Zeer lang, minstens vanaf 1900, heeft deze molen op de binnenroede zelfzwichting gehad.
In 1942 werd op beide roeden het systeem-Van Bussel (met zeilen) aangebracht. Bij de grote restauratie van 1976 is gekozen voor Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0197buiten19761976aanw.23.00 m.
klik voor meer info Derckx0198binnen19761976aanw.22.80 m.
klik voor meer info Pot2312buiten19141914?197623.96 m.
klik voor meer info Pot1572binnen18891889?197622.65 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.06031874?aanw.05.10 m.
Engels; kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Eén koppel 17der en één koppel 16der kunststenen; koekenbreker; sleepluiwerk
Bovenwiel 72 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 11,3 cm.
Spoorwiel 75 kammen
Steenschijflopen 28 staven, steek 9,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,22

N.B. Oorspronkelijk had één van de steenschijflopen 33 staven en was de overbrenging dus 1 : 5,28
van de belt: 3,20 m.
Zeer eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de jaartallen '1836' en '1976'.
Verwijzingen
Geschiedenis
De geschiedenis van deze molen begon, toen, zoals dat in archiefstukken staat genoteerd: Adriaan Quiryn Beljaars assessor (wethouder) der gemeente Hoge en Lage Zwaluwe vraagt aan Z.M. de Koning (Willem I) vergunning om een korenmolen op te richten op Den Hout, schrijvende, dat die daar tot op heden ontbrak en er 1300 zielen zijn.
Daarop werd door de 3 molenaars uit Oosterhout gereageerd. Dat waren: 1. Willem Clephas op den Hogen Stenen Windkorenmolen; 2. Adriaan Mertens op den Standaardmolen; 3. Simon Janssens namens de gebroeders Katers molenaar op den Lagen Stenen Windkorenmolen.
Ze schreven aan Z.M. dat Den Hout wel geen molen had maar aan twee zijden tegen hun molens aansloot en er nooit een klacht was gehoord dat de beide stenen molens in Oosterhout indertijd voor exorbitant hoge prijzen waren aangekocht van het Domein in het vaste vertrouwen dat er nimmer zou worden toegestaan, dat er meer molens werden opgericht dat de supplianten met zware huishoudens waren belast en aan personele belasting alleen ƒ 300,- moesten opbrengen, wat niet meer mogelijk zou zijn als een 4e molen hun inkomsten zou verminderen, dat een 4e molen het dubbele aantal ambtenaren zou vergen om te surveilleren, dat zij daarom verzochten het eerst genoemde request van de hand te wijzen.
Ook de bakkers van Den Hout protesteerden: Wij ondergetekenden, brood-bakkers op t gehucht den Hout, verklaren dat de 3 windmolens onder Oosterhout genoegzaam in staat zijn om het benodigde graan ook voor ons gehucht te malen, zijnde het ons nimmer gebleken, dat er gebrek aan het benodigde meel is geweest. Oosterhout 29 nov. 1835. De bakkers: J. Nuyten en Jean Baptist van der Hoofden.
Ondanks de tegenrequesten van molenaars en bakkers bekwam A. K. Beljaars uit de Zwaluwe op 18 april 1836 vergunning om op Den Hout een windkorenmolen op te richten.

De eerste pachter-molenaar, die zich hier op 5 mei 1836 vestigde was Gerardus Schonkeren, gehuwd met Henrica Beljaars. Hij werd als pachter opgevolgd door Jacobus Johannes Michiel, die met de dochter van Schonkeren was gehuwd. De Zwaluwse bakker Abraham Beljaars erfde de molen in 1866 en na hem Adrianus Beljaars. Jacobus Johannes Michiel verwierf de molen bij legaat in 1898 en verkocht deze in het zelfde jaar aan Adrianus Theodorus Kock.
In 1924 werd het molenhuis gesloopt, waarna een nieuwe woning werd gebouwd.

In de Tweede Wereldoorlog raakte deze molen zwaar beschadigd, maar er volgde herstel, waarbij ook het stroomlijnsysteem-Van Bussel werd aangebracht. Na de oorlog werd een mechanische maalderij in gebruik genomen en kwam de molen tot stilstand, met tenslotte ernstig verval as gevolg.

Mevrouw A. Kock-Braat verkocht de molen in 1975 aan de gemeente, waarna een restauratie volgde. Na herstel van het hekwerk op de wieken en het voegwerk in de molenromp in 1985, werd de molen tien jaar later maalvaardig gemaakt.

In de deels afgegraven molenbelt, waarin voorheen een pakhuis en timmerbedrijf waren ondergebracht, is momenteel een slijperij gevestigd.
Van de twee inrijpoorten is de zuidelijke poort dichtgemetseld. De bogen boven de vensters en deuren in de gele bakstenen molenromp zijn opvallend wit geschilderd.

In 2013 is het nodige werk verricht, met name wat betreft de doorslag van de muren, niet alleen boven de grond, maar ook daaronder. Een deel van de molenberg is afgegraven geweest om de problemen de baas te kunnen. Inmiddels is de molen weer maalvaardig.

Ondanks deze werkzaamheden moet nog meer volgen. Zo is de kap aan flink herstel toe, moet ook het metselwerk nog verder worden nagelopen en zijn ook de maalstenen gescheurd.

Eind januari 2015 zal begonnen worden met ingrijpend herstel aan het metselwerk en ook zal aanvullend molenmakerswerk worden verricht. Als gevolg zal de molen enige tijd stil moeten staan.
Aanvullingen

Deze molen heeft geen penbalk, maar een op de overring aangebracht vulblok. Om de voor deze kap veel te lange tweedehands as passend te maken is de pen daarvan vrijwel geheel afgeslepen.

T. Meesters, P. Kruisenga. H. van Velzen: Korenmolen "De Hoop" te Den Hout in historisch en technisch perspectief bekeken. Uitgave Vereniging 'De Westbrabantse Molens'. Roosendaal 2002
Overige foto's
De Hoop, Den Hout, Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).
De Hoop, Den Hout, Foto: A.J. Wisse (23-3-2003).
© Foto: A.J. Wisse (23-3-2003).
De Hoop, Den Hout, De Hoop draaiende op het zuidoosten.  Foto: Tony Hop (31-1-2014).
© De Hoop draaiende op het zuidoosten.
Foto: Tony Hop (31-1-2014).
De Hoop, Den Hout, Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (1-9-2012).
De Hoop, Den Hout, Foto
© Foto's: Piet Glasbergen (5-9-2013).
De Hoop, Den Hout, Een sfeervolle Brabantse molenomgeving. Ook hier met zelfzwichting op één roede.  Foto: datum onbekend (verzameling Tony Hop).
© Een sfeervolle Brabantse molenomgeving. Ook hier met zelfzwichting op één roede.
Foto: datum onbekend (verzameling Tony Hop).
De Hoop, Den Hout, Zeer oude en buitengewoon mooie foto van De Hoop met zelfzwichting op één roede, toentertijd geen zeldzaamheid in dit gebied.  Foto: ? (verzameling Jelle van Daalen).
© Zeer oude en buitengewoon mooie foto van De Hoop met zelfzwichting op één roede, toentertijd geen zeldzaamheid in dit gebied.
Foto: ? (verzameling Jelle van Daalen).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Hoop, Den Hout home vorige pagina