Nederlandse Molendatabase
Zuidlaren, Drenthe
Database nr. 37
Inventaris nr. DR031
Ten-Bruggencatenr. 00682
Naam De Wachter
Bouwjaar 1851
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante molen
Functie Olie- en korenmolen
Ligging Havenstraat 36
9471 AM Zuidlaren
Rijksdriehoek X: 242651 Y: 568859
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Tynaarlo
Kadaster Gemeente Zuidlaren, sectie K, nr. 1067
Monumentennummer 41094
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting Koren- en Oliemolen' De Wachter', sinds 1989; daarvoor J.D. Medendorp
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan en het slaan van olie, thans op vrijwillige basis; museum
Molenaar Edsard te Cate / Alwin de Vries / Ton Kolkman / Richard Wiersema
Telefoon 050-4090308 bgg. 06-31385631
Bezoekmogelijkheid Mei t/m september woensdag 13.30 - 16.30 uur en zaterdag 10.00 - 16.30 uur.

© Foto: W. Jans (22-07-2006).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op stenen onderbouw met aangebouwde schuren
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,00 m.
Wiekenvorm Systeem-Fauël met handbediende remkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gorterg.n.binnen19481948aanw.22.00 m.
klik voor meer info Gorterg.n.buiten19481948?aanw.22.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Muinck Keizer, J.M. de012119041904?aanw.-
Kruiwerk Voeghoutenkruiwerk; kruirad
Vang Stutvang; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Twee koppel maalstenen en één stel kantstenen; kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenbonkelaar 33 kammen
Spoorwiel 89 kammen
Steenschijflopen 33 en 29 (2x) staven
Overbrengingsverhouding resp. 1 : 5,15 en 5,86
Molenmaker Kruijer, Assen(?) (1851)
J.D. Medendorp, Zuidlaren (1968 en later)
Verwijzingen
Eigen website De Wachter
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De molen werd in 1851 gebouwd in opdracht van Van Bon. Tot 1895 bleef de molen in die familie; in dat jaar werd het eigendom van de familie Medendorp.

De molen was vanaf de bouw ingericht als koren- en oliemolen. De aandrijving bestond uit één koningspil, die vanaf de kap naar beneden liep tot 4 meter boven de begane grond. In 1898 werd een stoommachine van 40 pk. geïnstalleerd voor het aandrijven van de olieslagerij. Het oliewerk werd vanaf dat moment aangedreven door de stoommachine en de korenmolen door windkracht. De lange koningspil werd dan ook ingekort.

De stoomolieslagerij bleef tot 1935 in gebruik en werd later deels verkocht. In 1950 eindigde het graanmalen op windkracht.

Vanaf 1968 heeft molenmaker Medendorp zijn eigen molen stukje bij beetje gerestaureerd; eerst het molentechnische gedeelte, later volgde reconstructie van het oliewerk. Inmiddels was dit door de omvang een project geworden van vele personen.

Sinds de tachtiger jaren is de binnenkant van de molen in oude staat hersteld.
Het museumcomplex omvat naast de windkorenmolen een olieslagerij, vier dienstvaardige stoommachines, een specerijen-maalderij, een smederij, een molenmakerswerkplaats, ambachtelijke bakkerij en kruidenierswinkeltje uit de jaren twintig van de vorige eeuw. Tevens kan op bepaalde dagen gevaren worden met raderstoomboot De Jonge Wachter.
In 2009 is het complex uitgebreid met een klompenmakerij, een stelmakerij (houtbewerking) en een grote tentoonstelling (400 m2) van oude gebruiksvoorwerpen, gewichten en weegwerktuigen, en gereedschappen. Ook het originele beeld van Berend Botje staat in deze uitbreiding opgesteld.

Een paar technische details:
Hoewel de as doorboord is en de ´spin´constructie nog aanwezig, geschiedt de bediening van de grote remkleppen vooralsnog met de hand. In eigen beheer wordt echter gewerkt aan bediening van de remkleppen door de bovenas.
Nog iets opmerkelijks: de zeilen worden hier niet normaal aangebracht, maar opgetrokken aan kabeltjes en katrollen bovenaan het hekwerk bij de askop. Erg snel omhoog te hijsen en ook veilig.
Overige foto's

© De merkwaardige bevestiging van de zeilen in de praktijk (zie ook tekst) Foto: W. Jans (23-08-2008).

© De specerijenmaalderij. Foto: Carsten Lucht (12-05-2007) en De stoommachines. Foto: Carsten Lucht (12-05-2007)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 12 mei 2013 | Molenaar

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Wachter, Zuidlaren home vorige pagina