Nederlandse Molendatabase
Gieterveen, Drenthe
Database nr. 13
Inventaris nr. DR013
Ten-Bruggencatenr. 04419
Naam De Eendracht
Bouwjaar 1877 / 1904 / 2007
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Broek 62
9511 PV Gieterveen
Rijksdriehoek X: 252665 Y: 561084
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Aa en Hunze
Kadaster Gemeente Gieten, sectie I, nr. 274
Monumentennummer 16132
Landsch. waarde Niet onbelangrijk maar wordt verminderd door beplantingen.
Eigenaar Stichting Het Drentse Landschap sinds 2008; daarvoor de Molenstichting Drenthe sinds 2004; daarvoor J. Mulder
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Herman Durenkamp / Jos van den Berg
Telefoon 0599-481157
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

© Foto: Matthieu Hoogduin (28-8-2010).
Constructie
Romp Ronde stenen molen op achtkante stenen onderbouw
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 19,25 m.
Wiekenvorm Binnenroede zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen; buitenroede Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Zeer lang heeft deze molen op één roede zelfzwichting gehad. In 1975, toen beide roeden werden vervangen, maakte de zelfzwichting plaats voor zeilroeden.
Bij de ingrijpende restauratie van 2007/08 keerde de zelfzwichting op de binnenroede terug.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Buurma0056buiten19751976aanw.19.25 m.
klik voor meer info Buurma0057binnen19751976aanw.19.25 m.
klik voor meer info Pot2614buiten19281939197519.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Muinck Keizer, J.M. de012519041904aanw.-
Kruiwerk Voeghoutenkruiwerk; kruilier
Vang Stalen hoepelvang; vangbalk met duim; vangstok
Inrichting
Twee koppel maalstenen; regulateur; kammenluiwerk; op de begane grond een koppel elektrisch aangedreven stenen.
Overbrengingen Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 27 kammen
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijf 22 staven.
Overbrengingsverhoudingen 1 : 6,76
Hoogte van de stelling: 5,00 m.
Molenmaker H. Wiertsema, Scheemda (1877)
Chr. Bremer, Middelstum (1904)
Fa. Dunning, Zuidbroek (2007)
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, met de jaartallen '1877'en '1904'

Boven de ingangsdeuren een gevelsteen:
OP DEN 5 MAART 1877
IS DE EERSTE STEEN GELEGD
AAN DEZE MOLEN
DOOR DEN WELEDEERW. HEER
J. SCHUMMELKETEL
BURGEM. DER GEM. GIETEN
Verwijzingen
Eigen website De Eendracht
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Molen van Mulder, Gieterveen
Geschiedenis
Vóór 1877 stond deze molen te Nieuw-Buinen. In dat jaar werd hij door molenmaker H. Wiertsema uit Scheemda op de huidige plaats gebouwd voor enige boeren, die hem verhuurden. Huurders waren Egbert Luichjes, Lucas Oldenkamp, Vink en Vredevoogd. Een gevelsteentje herinnert aan de bouw.

In april 1904 brandde het achtkante bovenstuk af; het werd herbouwd als een ronde stenen molen door molenmaker Christiaan Bremer. Eigenaar was toen G. Ketelaar, die de molen in een advertentie in De Molenaar van 27 september 1905 te koop aanbood. Op 18 oktober 1905 meldt De Molenaar dat de molen op 14 oktober publiekelijk is verkocht aan R.J. Mulder voor € 4425,-.

In 1939 werd een houten roede (met zelfzwichting) vervangen door een tweedehands Potroede en in 1951 een nieuwe windpeluw aangebracht. De houten roede was van de poldermolen te Leutingewolde, de ijzeren van Meedhuizen.
De Eendracht werd in 1958 door Chris Bremer uit Adorp gerestaureerd, waarna de molen weer vele jaren in gebruik was. In 1975 werden nieuwe roeden gestoken.

Tenslotte werd er niet meer gemalen, mede als gevolg van de slechter wordende gezondheid van molenaar-eigenaar Johannes Mulder. Na diens dood op 6 maart 2004 erfde de Molenstichting Drenthe deze molen.

In het voorjaar van 2005 volgde zeer noodzakelijk werk aan de kap: nieuwe windpeluw, penbalk, middelbalk en lange schoren. De molen werd daarmee voorlopig draaivaardig gemaakt, maar toen was al duidelijk, dat er nog veel werkzaamheden nodig waren.

In april 2007 werd de kap afgenomen, als begin van uitvoerig herstel. De achtkante stenen onderbouw bleek dermate slecht, dat deze geheel moest worden vernieuwd. Tijdens dit ingrijpende werk bleef de stenen bovenbouw op zijn plaats, ondersteund door een stalen korset. Nadat dit werd voltooid was, werd een nieuwe stelling aangebracht.

Op 29 oktober 2007 werd de geheel herstelde kap herplaatst, de staart aangebracht en de roeden gestoken. Op de binnenroede werd de zelfzwichting, die in 1975 was 'weggerestaureerd', in ere hersteld.
Aanvullingen
Literatuurverwijzingen:
Roelof Kooiker, Kap op molen Gieterveen, in: Molenwereld 111 (2008), pp. 14-15.
Roelof Kooiker, Mulders glorie in Gieterveen, in: Molenwereld 119 (2008), pp. 402 - 405.
Jannes Tigelaar, Restauratie van De Eendracht in Gieterveen voltooid, in: Molenwereld 118 (2008), pp. 340 - 343.
Overige foto's

© Foto: Donald Vandenbulcke (zomer 2008).

© Foto: Alex Buist (21-7-2008).

© Foto: Alex Buist (21-7-2008).

© Foto: Matthieu Hoogduin (28-8-2010).

© Foto: Alex Buist (21-7-2008).

© Foto: Matthieu Hoogduin (28-8-2010).

© Foto: Matthieu Hoogduin (28-8-2010).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 9 december 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Eendracht, Gieterveen home vorige pagina