Versiering

Fraaie baard, donkergroen geverfd met o.m. het in sierlijke letters vermelde opschrift 'Zelden van Passe' en, tussen de koppen van voeghouten en steunder, 'Anno' en '1642'.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.

00984

Geschiedenis

De molen Zelden van Passe of De Grote Westeinder is een poldermolen van 1642 en gelegen aan de Meerburger Watering en rijksweg A4 en ca. 1200 m ten westen van het dorp.
De molen was oorspronkelijk als binnenkruier uitgevoerd. In 1641 werden negen kleine poldertjes samengevoegd en werd in 1642 een 'bequame' molen gebouwd. Eén van de opzichters bij de oplevering was de bekende Leidse stadsbouwmeester Arent van 's Gravenzande.
De nieuwe molen moest in staat zijn de gehele polder droog te houden. In eerste instantie was dit een binnenkruier.
Tot 1952 bemaalde de molen de Groote Westeindsche polder; toen werd het laatste sluisje van de polder gesloopt. Op die plek, aan de Verlaatweg, werd een nieuw gemaal gebouwd waardoor de molen buiten gebruik kwam. In 1962 werd de inmiddels sterk vervallen molen eigendom van de Rijnlanse Molenstichting en onderging vervolgens een hoognodige restauratie.

Aanvullingen

Over de naam:
Volgens overlevering is de naam 'Zelden van Passe' ontstaan, omdat de molenaar enerzijds het peil van de polder zo laag mogelijk moest houden, maar anderzijds ook niet te laag, omdat de boeren dan niet met hun schuiten door de sloten konden varen. Je kon het iedereen dus maar 'zelden van passe' maken.

Overige wetenswaardigheden:
In 2005 zijn vlakbij de molen kort na elkaar twee grote moderne energiemolens neergezet die de aanblik op de 'Zelden van Passe' en diens dominerende positie vanaf de A4 grondig hebben bedorven.

---

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010