Nederlandse Molendatabase
Rijpwetering, Zuid-Holland

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

1094

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

1780
Grondzeiler
Twaalfkante stenen molen
Poldermolen
Poeldijk 1
2375 NE Rijpwetering
X: 100157 Y: 468212
N 52.199292 O 4.585000
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Kaag en Braassem
Gemeente Alkemade, sectie D, nr. 2263
Rijnlandse Molenstichting
In 1976 kocht de Rijnlandse Molenstichting deze molen aan van de Veender- en Lijkerpolder. Vanaf de bouw in 1780 was deze polder eigenaar geweest.
Maalvaardig
Bemalen van de Drooggemaakte Veender- en Lijkerpolder, thans op vrijwillige basis
Paul van der Pouw Kraan
071-5018969
Niet te bezichtigen
Zeer groot; dominerende functie bij open water en diepe polders
ZH016
01802
7129

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Constructie

Constructie

Twaalfkante stenen romp
Gedekt met riet
27,45 / 27,60 m.
Systeem Fauël met steekborden op beide roeden
In 1951 werden beide roeden voorzien van de 'Dekker-spleetwiek', ook wel 'imitatie-fokken' genoemd. Dit omstreden systeem werd niet veel later vervangen door normale fokwieken volgens het octrooi van Ir. Fauël.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot ? binnen ? ? binnen 1989 28.10
klik voor meer info Straathof 0037 binnen 1988 1989 binnen aanw. 27.45
klik voor meer info Straathof 0006 buiten 1984 1984 buiten aanw. 27.60
klik voor meer info Pot 0773 buiten 1873 1873 buiten 1984 28.20
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A. 0170 1871 1871 aanw. 06.70
42 ijzeren rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Stalen vijzel, fabr. Spaans Ø 1,45 m, twee gangen.
Woning in de molen
Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 13,3 cm.
Onderwiel 42 kammen
Vijzelwiel 33 kammen, steek 15,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,28
Th. Paddenburg, J. Opdam (molenmakers), H. Maart (metselwerk) (1780)

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Versiering

Eenvoudige baard, groen geverfd, wit afgebiesd met het jaartal '1780' en op een geel fond in rood het cijfer '2'. Tussen de koppen van steunder en voeghouten op een witte ondergrond in rood de cijfers '17' '80'.

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Geschiedenis

Geschiedenis

De Lijkermolen nr. 2 is een twaalfkante stenen poldermolen uit 1780. Krachtens het octrooi van Rijnland van 1744 werd het gebied, dat nu de polder omvat, uitgeveend, waarbij de termijn van vervening op 30 jaar werd gesteld. In de jaren 1779 en 1780 werden twee poldermolens gebouwd om de uitgeveende plas droog te malen en daarna de polder op het gewenste peil te houden.
De molenmakers Tijmen Paddenburg en Pieter Obdam verzorgden het timmerwerk en Hendrik Maart het metselwerk. De afwijkende vorm van de molens is een gevolg van de opvattingen van de metselaarsbazen, namelijk dat ronde molens nooit zo 'dicht' zouden kunnen worden als gemetselde kantige molens. Zonder slag of stoot ging dit niet: de bouw werd in 1780 zelfs enige tijd stilgelegd, omdat het de bedoeling was, dat er ronde stenen molens zouden komen. Uiteindelijk berustten de hoge heren in het - waarschijnlijk - eigen initiatief van metselaar en molenmakers.

In juni 1926 werd de molenvijzel aangesloten op een elektromotor van 80 pk. volgens het systeem Ericsson. Evenwel werd er ook zeer veel op windkracht gemalen.

Veel geld en moeite kostten beide Lijkermolens in de vroege jaren '50: in november 1950 brak de vijzel van de Nr. 2, terwijl op dat moment de vijzel van molen Nr. 1 ook niet best was. Die had bovendien nog een geklonken beschoeping op een houten balk! Onder advies van A.J. Dekker werd de vijzel vervangen en kregen de roeden imitatie-fokken. Dit systeem werd in die jaren vaker door Dekker in Rijnland toegepast maar vormde een inbreuk op het octrooi van Ir. Fauël, die het fokwieksysteem in 1946 had geintroduceerd. Het polderbestuur verklaarde 'bitter' te zijn over deze moeilijkheden, na zoveel investeringen.

Na het plotselinge overlijden van molenaar Cor Borst (15 oktober 1960) kwam de molen als windmaalwerktuig buiten bedrijf en werd de vijzel uitsluitend nog door de elektromotor aangedreven. Wél was de molen af en toe draaiend te zien maar de staat van onderhoud liep terug. Later werd naast de molen een nieuw elektrisch vijzelgemaal geplaatst, waardoor de molenvijzel overbodig werd. Spoedig daarna verkeerden vijzel en vijzelkom in onbruikbare staat.

Na ruim 20 jaar in matige staat te hebben verkeerd (zo ontbraken jarenlang de fokken op één van de roeden), werd de molen in de jaren '80 grondig aangepakt en kreeg deze onder meer nieuwe roeden en een grote herziening van de kap. De vlucht werd bij de laatste gelegenheid bewust wat aan de korte kant gehouden, omdat deze zeer dicht aan de openbare weg gelegen molen in de praktijk regelmatig last van 'botsschade' met vrachtwagens.

Pas na 2000 is de molen weer maalvaardig gemaakt, o.m. door restauratie en verdieping van de vijzelgoot: deze moest vrijwel geheel opnieuw worden gemetseld. In 2003 werd de nieuwe tweegangige vijzel, die reeds geruime tijd naast de molen klaarlag, geplaatst.

Molenaars op deze molen:
Jan Melman (ca. 1856)
P. Rietkerk (ca. 1863)
P. Dongelmans (1874 - 1924)
Cornelis Borst (1924 - 1960)

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Aanvullingen

Aanvullingen


Deze molen wordt, ter onderscheiding van zijn bijna identieke buurmolen, 'nr. 2' genoemd en zo staat deze ook aangeduid in het polderarchief. Molenaars en molenmakers in de regio spreken doorgaans van de 'Lijker 2'.

Vormt tezamen met de andere Lijkermolen een uniek twaalfkant duo.

Op een zaterdag in 1956 waren Cor Borst (van deze molen) en Arie den Hollander (van de Akkersloot) als het ware 'in gevecht' om zo lang mogelijk met het volle zeil door te malen bij toenemende wind. Op een zeker moment moest Borst op zijn - veel grotere - molen toch als eerste zwichten. Toen beide molenaars elkaar de volgende ochtend in het kerkportaal tegenkwamen en Arie den Hollander vroeg: "Kon jij gisteren niet winnen?", antwoordde Cor Borst: "Ach stik jij toch met je rieten mand!".

G.N. van der Meer, 'Niet rond, niet acht, maar twaalf!', in: Molenwereld 12 (2001) 326 - 329

Lijkermolen No.2 (Lijker 2)

Overige foto's
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Pols (22-4-2007).
© Foto: Rob Pols (22-4-2007).
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Pols (22-4-2007).
© Foto: Rob Pols (22-4-2007).
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Pols (22-4-2007).
© Foto: Rob Pols (22-4-2007).
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).
Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 10 juli 2015 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Lijkermolen No.2 (Lijker 2), Rijpwetering home vorige pagina