Nederlandse Molendatabase
Lisse, Zuid-Holland
1047
ZH005
00071
Lisserpoelmolen
1676
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Rooversbroekdijk 100
2161 LL Lisse
X: 97983 Y: 471673
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Lisse
Gemeente Lisse, sectie E, nr. 2264
25907
Zeer groot
Rijnlandse Molenstichting
Sinds 1986 is de Rijnlandse Molenstichting eigenaar, daarvoor was dat sinds 1979 het Waterschap De Oude Veenen; daarvoor de Lisserpoelpolder vanaf 1676.
Maalvaardig
Bemalen van de Lisserpoelpolder, thans op vrijwillige basis; woning
Jan van Schalkwijk
0252-520813
Op afspraak
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op lage gemetselde voet
Gedekt met riet
26,85 / 27,00 m.
Systeem Fauël op beide roeden; de buitenroede bovendien met automatische remkleppen
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0084binnen19941994aanw.26.85 m.
klik voor meer info Straathof0085buiten19941994aanw.27.00 m.
klik voor meer info Pot2061buiten19071907?199427.00 m.
klik voor meer info Pot2049binnen19061907191626.90 m.
klik voor meer info Pot1370binnen18831916199427.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Kon.Ned.Grofsmederijg.n.190719071916-
klik voor meer info Barneveld & Co, W.g.n.189018901907-
klik voor meer info Penn & Bauduin035518721916aanw.05.55 m.
klik voor meer info De Prins van Oranje0555186818681890?06.10 m.
48 ijzeren rollen; kruirad met lage bank
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Stalen vijzel, Ø 1,28 m.
Woning in de molen
Bovenwiel 67 kammen
Bovenschijfloop 36 staven, steek 13,5 cm.
Onderwiel 36 kammen
Vijzelwiel 29 kammen, steek 14,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,31
Verwijzingen
Geschiedenis
De Lisserpoelmolen is een vijzelmolen, vermoedelijk rond 1676 gebouwd. De molen ligt aan de ringvaart ten oosten van Sassenheim. De molen bemaalt de Lisserpoelpolder, groot ca. 235 ha. met een opvoerhoogte van 3,40 meter.

Deze molen heeft in zijn langjarig bestaan diverse malen te maken gekregen met zware schade. In 1868 leverde gieterij De Prins van Oranje een nieuwe as, vermoedelijk het eerste gietijzeren exemplaar voor deze molen. In 1873 vermelden de notulen van het polderbestuur een asbreuk (maar overkwam die inderdaad deze molen?) maar ook in 1890 leverde de fa. Barneveld uit Leiden een nieuwe bovenas!

Daar bleef het bepaald niet bij: asbreuk op 30 januari 1907; een 'overvallen windhoos' werd als oorzaak genoemd. Het Leidsch Dagblad van 1 februari 1907 meldt: "Van den watermolen van Verhaar aan de pont over de Ringvaart der Haarlemmermeer zijn 3 wieken gewaaid. Dit gebeurde, terwijl de molen werkte. Geen persoonlijke ongelukken kwamen voor".
De Grofsmederij te Leiden leverde, toen een goede sloopas niet voorhanden bleek (men onderzocht wel degelijk de mogelijkheden op dit gebied!), reeds op 22 februari een geheel nieuwe as (en kreeg hiervoor een extra premie). Geluk bij een ongeluk: een nieuwe Potroede, nr. 2049, lag ten tijde van de ramp bij de molen klaar, maar was nog niet gestoken. Er hoefde dus maar één nieuwe roede te worden besteld.

Op 23 februari 1916 was het opnieuw raak, wéér door een windhoos, en weer brak de bovenas! Nu kwam via sloper Thobé uit Dordrecht een ander exemplaar beschikbaar. Potroede 2061 kon blijkbaar worden gerepareerd, want die werd pas in 1994 definitief vervangen. De binnenroede werd vervangen door een exemplaar, vermoedelijk afkomstig van één van de acht boezemmolens te Hillegersberg; die moest alleen een stuk worden ingekort.

Zowel in 1907 als 1916 werd de bemaling tijdelijk overgenomen door een locomobiel met centrifugaalpomp.
Ondanks de zeer vele pech, bleef de polder de molen gunstig gezind, al had vooral de ramp van 1916 wel tot discussie over handhaving geleid. Duidelijk was, dat de molen sneller te repareren was, dan dat er een geheel nieuw gemaal zou zijn gerealiseerd.
De molen werd hersteld maar tegelijk werd besloten tot aanschaf van een motor die de vijzel aan kon drijven. De windkracht zou in gebruik blijven "bij mooi weer". Inderdaad is daarna onderin de molen een gasmotor geïnstalleerd, om bij te weinig wind toch de vijzel aan te kunnen drijven.

Molenaars van deze molen:
Joop Tulen (.. - 1879)
J. Verhaar (1879 - 1913)
J. Kerkvliet (1913 - 1958)
C. Duineveld (1958 - 2005, zowel beroeps als vrijwillig)
Jan van Schalkwijk (2005 - )
Aanvullingen

Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

Vermoedelijk de oudste nog bestaande origineel gebouwde vijzelmolen van Nederland.

In de jaren '80 brak bij deze molen een keer de koningspil, nadat een autoband(!) zich in de vijzel had vastgedraaid.
Overige foto's
Lisserpoelmolen, Lisse, Foto: Frank Hendriks (7-9-2007).
© Foto: Frank Hendriks (7-9-2007).
Lisserpoelmolen, Lisse, Foto: Rob Pols (28-10-2007).
© Foto: Rob Pols (28-10-2007).
Lisserpoelmolen, Lisse, Foto: Imelda Spaans (23-12-2007).
© Foto: Imelda Spaans (23-12-2007).
Lisserpoelmolen, Lisse, Foto: Piet Glasbergen (14-1-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (14-1-2013).
Lisserpoelmolen, Lisse, Foto: Piet Glasbergen (14-1-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (14-1-2013).
Lisserpoelmolen, Lisse, Tekening ingezonden door Hans Duivenvoorden.
© Tekening ingezonden door Hans Duivenvoorden.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 24 februari 2015 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Lisserpoelmolen, Lisse home vorige pagina