Nederlandse Molendatabase
Leiden-Stevenshof, Zuid-Holland
1033
Stevenshofjesmolen
1797
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Poldermolen
Henriette Bosmanspad, Leiden
X: 90393 Y: 462926
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Leiden
Gemeente Leiden, sectie W, nr. 4388
Rijnlandse Molenstichting
De Rijnlandse Molenstichting is eigenaar sinds 1976, daarvoor was dat steeds de Stevenshofjespolder.
Maalvaardig
2014: 70.000c
2013: 101.300
2012: 98.000 (teller een tijdje stuk)
2011: 101.000c
2010: 110.000c
Bemalen van de Stevenshofjespolder (resterend gedeelte), thans op vrijwillige basis
Kees van der Steege / Ron Wendel
071-5230118
Als de molen draait
Beperkt door uitgestrekte woonwijk in de direkte nabijheid; niet onbelangrijk tussen NW en Z
ZH046
00080
25681
Constructie
Ronde stenen molen, deels gepleisterd
Gedekt met riet
19,62 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof 0244 buiten 2009 2011 buiten aanw. 19.62
klik voor meer info Straathof 0245 binnen 2009 2011 binnen aanw. 19.62
klik voor meer info Pot 2603 binnen 1927 1935 binnen 2011 19.60
klik voor meer info Pot 2578 buiten 1925 1935 buiten 2011 19.60
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 1490 1897 1897 1935
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A. 0177 1873 1935 aanw.
36 houten rollen; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
IJzeren scheprad in de molen Ø 4,00 m; breed 0,25 m., op houten wateras
Bovenwiel 51 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 22 staven
Onderwiel 58 kammen, steek 14,2 cm.
Overbrengingsverhouding 1,34 : 1

N.B. in verhouding tot het wiekenkruis draait het scheprad dus zeer snel.
S. Paddenburg, Warmond (1797)
Aardige baard, grotendeels donkergroen geverfd, met tussen de koppen van de voeghouten en steunder het jaartal '17 97'; daaronder een cartouche met daarin afgebeeld een vetpotje.

In het onderwiel zijn ingehakt de initialen 'P.Y.' en het jaartal 1872; ('P.Y.' staat voor de Voorschoter molenmaker Pieter Yperlaan).

Het onderijzer van de koningspil is op de vier zijden voorzien van ‘ANNO’, ‘1674’, ‘PJWS’ en enige vrije versieringen.
N.B. Wie ‘PJWS’ was, is niet bekend; vermoedelijk zijn het initialen van een - zeer bekwame - smid. Dit ijzer moet afkomstig zijn uit de eerste Stevenshofjesmolen (zie 'Geschiedenis').
Verwijzingen
Geschiedenis
De eerste molen op deze plaats was een wipmolen, gebouwd 1674; deze werd 3 december 1796 door brand verwoest. De Warmonder molenmaker-metselaar Simon Paddenburg bouwde een nieuwe stenen molen - de huidige - voor ƒ 4579,-.

Tot 1981 werd de Stevenhofjespolder (ca. 150 ha.) uitsluitend op windkracht bemalen. De bouw van de nieuwe Leidse woonwijk "Stevenshof" maakte hieraan grotendeels een einde: thans kan de molen nog 40 ha. bemalen. Overigens viel deze molen en grootste deel van de polder tot 1 juli 1966 onder Wassenaar; daarna onder Leiden.

In 1935 heeft ingrijpend herstel plaatsgevonden: de gietijzeren bovenas en houten roeden werden gewisseld voor exemplaren uit de kort tevoren gesloopte molen van de Noord-Hoflandse polder te Voorschoten (die molen stond op korte afstand van de Stevenshofjesmolen). Dat houten roeden vervangen werden door goede tweedehands ijzeren exemplaren is niet verbazend; niet bekend is vooralsnog, waarom ook de bovenas werd vervangen. Mogelijk pasten die tweedehands roeden niet in de bestaande as.

Omstreeks 1957 verkeerde de romp in een slechte staat; daarom is toen aan de ZW-zijde een laag gewapend beton aangebracht.

De molen werd eind 19de/begin 20ste eeuw bemalen door verschillende generaties Van Meygaarden. De laatste was B.C. van Meijgaarden, benoemd 1 februari 1904; op 23 november 1923 vroeg hij om ontslag. J. Haasnoot werd per 1 januari 1924 zijn opvolger, tegen een jaarsalaris van ƒ 200,-. Later kreeg hij daar, in de functie van bode, ƒ 25,- bij. Op 1 oktober 1945 kreeg op eigen verzoek ontslag.
Vanaf 1946 (formeel 1 januari 1947) tot zijn overlijden in 2004 was Arie van den Ham hier molenaar; hij werd in latere jaren vaak bijgestaan door vrijwillige molenaars, onder wie de broers Teun en Willem Waltman (jaren '80) en later Teun van Geest, tot medio 2010 de vaste molenaar.

Na de verkoop aan de Rijnlandse Molenstichting in 1976 werd een restauratie voorbereid. Met name kap en kruiwerk waren dringend aan herstel toe; de molen, die op dat moment nog steeds het enige maalwerktuig voor de polder was, werd met kunst- en vliegwerk maalvaardig gehouden. Eind 1981 ging dat niet meer: de kuip begaf het definitief, er kon niet meer worden gekruid en de molen werd stilgezet. Een noodgemaal moest tijdelijk het werk doen.

In 1982/83 vond een ingrijpende restauratie plaats, waarbij kruiwerk en kap vrijwel geheel vernieuwd werden. Beide Potroeden konden nog worden gerepareerd. In 2007 werden alle vangstukken vernieuwd en sleutelstukken aangebracht onder de zolderbalken.

Tot 2011 draaide deze molen nog altijd met de opgelapte en ingekorte tweedehands Potroeden. Inmiddels waren die erg slecht geworden. In oktober 2011 werd begonnen met het vervangen. De oude en nieuwe roeden werden gestreken resp. gestoken op de klassieke manier: met de lier, zónder kraan. Eind november was de Stevenshofjesmolen met zijn nieuwe wiekenkruis weer maalvaardig.

Deze molen had omstreeks 1930 nog een groengeverfde staart, maar die werd vervolgens geel. De reden: in de jaren '40 kwam de poldervoorzitter regelmatig bij molenaar Mansveld, van de molen Windlust te Wassenaar, om daar veevoer te kopen. Deze maakte voor zijn molen zelf verf door okerpoeder te vermengen met lijnolie. Op een dag kocht de voorzitter bij Mansveld ook zo'n bus verf en zo veranderde de Stevenshofjesmolen van kleurstelling!
Bij een grote schilderbeurt in 2013 is de gele kleurstelling zoveel mogelijk hersteld; dit geldt ook de nieuwe lange spruit (die voorheen een tijdlang zwart was).
Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

A. Bicker Caarten, Stenen poldermolens in Rijnland (Zaltbommel 1981) 66 - 71
Willem Waltman, 'Laatste Potroeden in Rijnland uitgemalen', in: Molenwereld 157 (2012) 114 - 118
Andries Veloo, 'De Stevenshofjesmolen en zijn molenaars', in: Molenwereld 193 (2012) 227 - 230
Overige foto's
Stevenshofjesmolen, Leiden-Stevenshof, Foto: Ton Koorevaar (01-09-2009)
© Foto: Ton Koorevaar (01-09-2009)
Stevenshofjesmolen, Leiden-Stevenshof, Foto: Rob Pols (25-07-2006).
© Foto: Rob Pols (25-07-2006).
Stevenshofjesmolen, Leiden-Stevenshof, Foto: Rob Pols (21-09-2009)
© Foto: Rob Pols (21-09-2009)

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 4 juni 2015 | Aanvullingen Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Stevenshofjesmolen, Leiden-Stevenshof home vorige pagina