Nederlandse Molendatabase  
Langerak, Zuid-Holland
Database nr. 1023
Inventaris nr. ZH179
Naam De Westermolen
Bouwjaar 1652
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Nieuwpoortseweg 1
2967 LB Langerak
Rijksdriehoek X: 120158 Y: 436266
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Molenwaard
Kadaster Gemeente Langerak, sectie B, nr. 1881
Monumentennummer 23933
Landsch. waarde Bijzonder groot; vrijwel aan alle zijden vrij gelegen
Eigenaar SIMAV sinds 1974
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 304.278
2010: 169.304 (restauratie)
2011: 116.651 (restauratie)
2012: 283.900
2013: 273.903
Bestemming Bemalen van de polder Langerak, thans op vrijwillige basis
Molenaar Alex van der Perk
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait

Foto: Ton Koorevaar (29-4-2010).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Gedekt met houten delen; geheel geteerd
Vlucht 24,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0800buiten19951995aanw.24.94 m.
klik voor meer info Derckx0801binnen19951995aanw.24.94 m.
klik voor meer info Pot1368buiten18821883?199525.00 m.
klik voor meer info Pot1198binnen18801880?199524.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje?1872?aanw.05.50 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk, kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, 5,50 m.; breedte 0,52 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 28 staven, steek 13,0 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 83 kammen, steek 15,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,01 : 1
Molenmaker Pieter Gerrit Luyts, Haastrecht (1652)
Fa. de Gelder, Arkel (1983/84)
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01482
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis

De Westermolen bemaalde met de Oostermolen en de Broekmolen de polder Langerak. In 1939 werd de Oostermolen afgebroken om plaats te maken voor een dieselgemaal. Op 11 mei 1940 schoot een Duits gevechtsvliegtuig de Broekmolen in brand waarbij deze verloren ging.
De Westermolen is sinds 1977 eigendom van SIMAV en werd tot 1974 gebruikt het bemalen van de polder Langerak.

Op 28 maart 1652 vond een openbare aanbesteding plaats voor het bouwen van een vrijwel nieuwe molen ter plaatse. Alleen de bovenas, roeden, spil en kamwielen met schijflopen van de oude molen zouden in de nieuwe molen worden hergebruikt. Laagste inschrijver voor het karwei was Pieter Gerritszn. Luyt, een timmerman uit Haastrecht. Hij moest binnen drie maanden de oude molen afbreken en de nieuwe molen maalvaardig opleveren voor 1.930,-. Voor iedere week dat het werk later werd opgeleverd, moest boete worden betaald. Een opvallend detail in het bestek is het aanbrengen van een bedstede in het bovenhuis.
Het afkomende hout van de oude molen werd door het bestuur in 93 kavels aan de hoogstbiedende verkocht.

In 1857 werd de voor- en achterwaterloop vernieuwd door Johannes den Besten jr. uit Nieuwpoort voor 719,13. Vervolgens werd in 1904 weer een gedeelte van de voorwaterloop en de sprenkelstraat vernieuwd door J. Stout uit Nieuwpoort voor 149,-.
Een kleine vijftig jaar later, 1952, werden door molenmaker J. Bos uit Almkerk enige herstelwerkzaamheden aan de molen uitgevoerd. Het betrof in hoofdzaak het vervangen van de achterzomer, penbalk, wolfsbalk, kovelensbalk, kapdelen en gangwerk in het bovenwiel en bovenschijfloop.

Door molenmakerij v/h J. de Gelder b.v. uit Arkel werd in de jaren 1983-1984 een belangrijke restauratie uitgevoerd. Een deel van het constructiewerk van het bovenhuis werd vernieuwd, alsmede de gehele kap en staart, terwijl het metselwerk aan voor- en achterwaterloop opnieuw onder handen werd genomen.
Op 5 oktober 1984 werd de molen door burgemeester J.G. de Groot officieel in gebruik gesteld door het lichten van de vang. De kosten van de restauratie beliepen 586.517,-.

In latere jaren werd nog belangrijk aanvullend onderhoud verricht: nieuwe kruisarmen in het bovenwiel (1994); tevens dat wiel geschrooid en twee nieuwe vangstukken (1996).

In 2010/2011 vond zeer ingrijpend herstel plaats aan de fundering. De molen, die hier en daar verzakt was, werd op nieuwe palen en betonnen balken gezet. Door ouderdom en ongedierte aangetaste hoek- en manderstijlen werden schoongezaagd en bijgestort in epoxy. Ook de bovenzetel werd grotendeels vernieuwd. In augustus 2011 kwam dit veelomvattende werk gereed.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is, ter onderscheiding van de inmiddels verdwenen, maar destijds zeer dichtbij gelegen Oostermolen, de "Westermolen" genoemd.

© Foto: Rob Pols (15-7-2006).

© Foto: Chris van Gijs (9-11-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 5 mei 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Westermolen, Langerak home vorige pagina