Nederlandse Molendatabase
Hoornaar, Zuid-Holland
Database nr. 997
Inventaris nr. ZH184
Ten-Bruggencatenr. 00836
Naam Scheiwijkse Molen
Bouwjaar 1638
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Lage Giessen 53
4223 SJ Hoornaar
Rijksdriehoek X: 122801 Y: 431029
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Giessenlanden
Kadaster Gemeente Hoornaar, sectie B, nr. 392
Monumentennummer 22627
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar SIMAV sinds 1974
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 274.606
2010: 77.233 (restauratie)
2011: 118.087 (restauratie)
2012: 160.585
2013: 269.018
Bestemming Bemalen van de polder Het Land der Zes Molens, thans op vrijwillige basis
Molenaar Jan Groenendijk
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

Foto: Ton Koorevaar (27-4-2010).
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis geheel zwart geteerd
Vlucht 27,55 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In 1941 werd deze molen op beide roeden voorzien van het system-Van Bussel. In 1963 kreeg deze molen het systeem-Fauël (fokwieken), dat evenwel al in 1974 weer werd vervangen door Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0398buiten19811981aanw.27.55 m.
klik voor meer info Derckx0399binnen19811981aanw.27.40 m.
klik voor meer info Pot2113binnen19081908?198127.40 m.
klik voor meer info Pot1614buiten18911963198127.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.006318551855?aanw.04.54 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk, kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,73 m.; breedte 0,56 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 65 kammen
Bovenschijfloop 32 staven, steek 13,8 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 69 kammen, steek 17,4 cm.
Overbrengingsverhouding 1,81 : 1
Molenmaker Gebr. de Graeff (1638)
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Polder Het Land der Zes Molens, Scheiwijkse Molen (1e), Hoornaar
Geschiedenis
In 1638 werd de oude nogal bouwvallige molen vervangen door een nieuwe. Voor de herbouw werd gebruik gemaakt van het drie jaar tevoren gemaakte bestek dat diende voor de herbouw van de Kleine Wielmolen. Deze molens zijn dus elkaars evenbeeld geweest.
De laagste inschrijver voor de herbouw van de Scheiwijkse Molen was Joost Eversen uit Gorinchem. Deze bleek echter niet kapitaalkrachtig genoeg om het benodigde hout aan te kopen en bleek nooit eerder een molen te hebben gebouwd. Het polderbestuur trok de gunning in. De bouw werd onderhands aangenomen door Marten Martenszn. de Graeff en zijn broer Cornelis voor ƒ 3.815,-. Zij waren ook de makers van de Kleine Wielmolen.

Omstreeks 1900 werd het oude versleten bovenwiel vervangen door exemplaar van een gesloopte poldermolen uit de omgeving van Asperen of Heukelum.

In 1954 werd het stormbint vernieuwd. De daaraan verbonden kosten werden grotendeels gedragen door het Rijk ingevolge de Wet Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd (B.W.O.). Dit gold overigens ook voor de in later jaren uitgevoerde herstellingen aan deze molen (totdat deze wet per 1 januari 1991 kwam te vervallen).

In 1963 werd de buitenroede vervangen door een tweedehands exemplaar, afkomstig van de in 1961 afgebroken Kademolen van de polder Lopik c.a. Tegelijkertijd werd het wieksysteem Van Bussel vervangen door het systeem-Fauël, de fokwiek. Hiermee heeft de molen niet lang gemalen want in 1974 werden de fokken alweer verwijderd en de Oud-Hollandse wiekvorm aangebracht.
Aanvullingen
Over de naam:
Op de kadasterkaart 1811-1832 wordt de molen 'Sein Molen' genoemd.
Uniek aan deze molen:
Vermoedelijk de grootste 'natuurlijke' wipmolen van Nederland (deze molen is nooit verhoogd).
Overige foto's

© Foto: John Scholte (15-3-2011).

© Foto: John Scholte (15-3-2011).

© Op de achtergrond de Windasmolen, gesloopt in 1939.
Foto datum onbekend, ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 9 november 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Scheiwijkse Molen, Hoornaar home vorige pagina