Nederlandse Molendatabase
Hoogmade, Zuid-Holland
993
Doesmolen
1636 (vermoedelijk)
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Doespolderkade 5
2355 AB Hoogmade
X: 98834 Y: 464041
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Kaag en Braassem
Gemeente Woubrugge, sectie A, nr. 1421
Rijnlandse Molenstichting
In 1963 nam de Rijnlandse Molenstichting deze molen over van de Doespolder.
Maalvaardig
Vh. bemalen van de Doespolder; thans bemalen van de Doespolder (tweede trap) op vrijwillige basis
Rinus Schutten
0172-851880
Op afspraak
Groot, met name uit oostelijke richtingen; vanuit het westen minder door het tracé van de HSL
ZH041
02490
39538
Constructie
Ondertoren gedekt met riet, op veldmuren van 0,30 m.
Bovenhuis rood geverfd; wit afgebiesd
16,55 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof 0243 binnen 2009 2010 binnen aanw. 16.55
klik voor meer info Derckx 0311 buiten 1979 1979 buiten aanw. 16.45
klik voor meer info Derckx 0199 binnen 1975 1975 binnen 2010 16.50
klik voor meer info Verbij g.n. binnen 1965 1965 binnen 1974 16.50
klik voor meer info Verbij g.n. buiten 1964 1964 buiten 1977 16.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Kon.Ned.Grofsmederij g.n. 1894 ? aanw.
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A. 0197 1877 ? aanw.
Zetelkruiwerk; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Gesloten houten scheprad (met ijzeren gordingen) buiten de molen, Ø 4,50 m.; breedte 0,30 m.
Wateras fabr. D.A. Schretlen en Co. Leiden nr. 197 (1877)
Bovenwiel 37 kammen
Bovenschijfloop 21 staven, steek 13,0 cm.
Onderschijfloop 16 staven
Onderwiel 61 kammen, steek 9,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,16 : 1
Verwijzingen
bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.
Geschiedenis
De polder is in 1627 gevormd door samenvoeging van twee polders, de Dammis Floriszpolder, die uitwaterde op de Does, en de Claes Rijnenburgenpolder, die uitwaterde op de Bruine watering. De aldus ontstane nieuwe polder werd bemalen door een molen op het land van Jacob Leendertsz., die het water uitsloeg op de Does.

In 1828 is vermoedelijk het gehele bovenhuis vernieuwd.

De molen bemaalde tot 1953 uitsluitend op windkracht de Doespolder (ca. 90 ha; opvoerhoogte 1,50 m.) en werd toen buiten bedrijf gesteld.
In 1963 werd de Rijnlandse Molenstichting eigenaar; in 1965 volgde een maalvaardige restauratie. Hierbij werden twee nieuwe houten roeden gestoken. In 1978 brak één van die roeden bij een storm. Na enige jaren stil te hebben gestaan, werd de molen hersteld, nu met gelaste stalen roeden.

De molen bleef in principe maalvaardig maar het scheprad kwam in de loop der jaren als gevolg van peilverlagingen nagenoeg droog te staan.

Voor dit probleem is na 2000 een interessante en intelligente oplossing gevonden: de Doesmolen zou gezelschap krijgen van een andere wipmolen om zo een tweegang te vormen. Dit omdat betrekkelijk dichtbij Hoogmade enige molens in de verdrukking kwamen en overgeplaatst moesten worden.
Als gevolg staat sinds eind 2009 ten oosten van de Doesmolen de Kalkmolen, afkomstig uit Leiderdorp. Deze vormt op zijn nieuwe plaats met de Doesmolen een tweegang. Zo kan de Kalkmolen, die op zijn oude plaats niet meer kon functioneren, hier dienen als ondermolen en zorgen dat de Doesmolen weer voldoende water heeft om als poldermolen (in dit geval bovenmolen) werkzaam te zijn.  

In 2010, terwijl de vm. Kalkmolen ter plekke werd opgebouwd, kreeg de Doesmolen ook een forse beurt: nieuwe binnenroede plus ophekking, buitenroede opnieuw opgehekt, nieuw kleedhout op bovenhuis en riet op de ondertoren.
Het bijzonder aardige, maar in slechte staat verkerende molenaarshuisje werd intussen gesloopt en vervangen door een groter maar ook veel minder fraai exemplaar met een potsierlijk rieten dak. 
Aanvullingen

Uit een bijgeschreven aantekening in het polderarchief blijkt dat in 1636 besloten werd dat de nieuwe molen van deze polder voortaan "Doesmolen" zou heten. De naam van de molen ging over op de polder, ofwel: de polder is naar de molen vernoemd en niet andersom!

Het is nauwelijks voorstelbaar, maar tot 1875 was deze kleine wipmolen bewoond. Toenmalig molenaar Klaas van der Pouw Kraan was bijna vertrokken (hij was al benoemd op één van de boezemmolens van Haastrecht) maar bleef, toen het polderbestuur alsnog besloot, met spoed een molenaarswoning te laten bouwen.

Andries Veloo, 'Arie Driesprong, Rinus Schutte en hun molenduo', in: Molenwereld 182 (2014) 225 - 228.
Overige foto's
Doesmolen, Hoogmade, Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
Doesmolen, Hoogmade, Links de Doesmolen met rechts de Kalkmolen.  Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
© Links de Doesmolen met rechts de Kalkmolen.
Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
Doesmolen, Hoogmade, Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
Doesmolen, Hoogmade, Op de achtergrond de Kalkmolen.  Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Op de achtergrond de Kalkmolen.
Foto: Rob Simons (28-10-2012).
Doesmolen, Hoogmade, Foto's: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto's: Rob Simons (28-10-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Doesmolen, Hoogmade home vorige pagina