Nederlandse Molendatabase  
Rotterdam-Hillegersberg, Zuid-Holland
Database nr. 990
Inventaris nr. ZH108
Naam De Prinsenmolen
Bouwjaar 1648
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Prinsemolenpad 72
3054 XM Rotterdam
Rijksdriehoek X: 94064 Y: 440684
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Rotterdam
Kadaster Gemeente Hillegersberg, sectie G, nr. 60
Monumentennummer 32903
Landsch. waarde Groot maar wordt verminderd door beplantingen op het molenerf en bosschages rondom de molen
Eigenaar Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard sinds 1-1-2005
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. bemalen van de polder Berg en Broek, thans buiten bedrijf; woning
Molenaar -
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

Foto: Ton Koorevaar (15-6-2010).   
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van 2,15 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 28,10 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1939 tot 1970 (toen beide roeden werden vervangen) was deze molen uitgerust met het systeem-Havinga, dat echter in de praktijk naar deze molen de 'Prinsenmolenwiek' werd genoemd.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Bremer0179binnen19701970aanw.28.10 m.
klik voor meer info Bremer0180buiten19701970aanw.28.10 m.
klik voor meer info Pot1659buiten18921892?197028.10 m.
klik voor meer info Pot0940binnen18761876?197028.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.020618591859?aanw.05.83 m.
Kruiwerk 50 houten rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 6,49 m.; breedte 0,46 m., op deels houten wateras.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 39 staven, steek 14,2 cm.
Onderschijfloop 28 staven
Onderwiel 108 kammen, steek 14,2 cm.
Overbrengingsverhouding 2,47 : 1
Molenmaker Jan Willemsz., Rotterdam (1648)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'Anno 1648' en 'P.M.'
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01764
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Bergsche Molen (1e), Hillegersberg-Schiebroek
Geschiedenis
De molen is als binnenkruier in 1648 gebouwd door Jan Willemsz., timmerman tot Rotterdam, naar bestek van Gerrit Ariensz. van Waerden, Gemeenlandstimmerman van Schieland. Op de zelfde plek stond eerst vanaf de 16e eeuw de Bergsche Molen. Die naam is nog tot de 18e eeuw voor de huidige molen gehanteerd. Pas daarna werd de huidige naam gebruikt.
Samen met de Broeksche molen bemaalden de molen de polder Berg en Broek tot 1881.

In 1772 werd begonnen met de droogmaking van de naastliggende polders Schiebroek en 110 Morgen. Het water uit Schiebroek werd door een driegang op de polder Berg en Broek uitgeslagen. De Prinsenmolen en de Bergsche molen sloegen op hun beurt het water uit op de Rotte, maar hadden voor de nieuwe taak erbij te weinig capaciteit. Dit was voor de bewoners van het in de polder Berg en Broek gelegen dorpje Hillegersberg geen ideale situatie. Geregeld stonden hun tuinen en erven blank.
In 1881 werden de problemen verholpen door de Bergsche molen af te breken en te vervangen door het stoomgemaal Berg en Broeksche Verlaat aan de Bergse Rechter Rottekade met meer maalvermogen.

In 1936 werd het bestuur over de polder en het eigendom van de molen overgenomen door het Hoogheemraadschap van Schieland. De molen behield tot 1966 zijn bemalingstaak. Toen is in dat jaar de totale bemaling van de polder overgenomen door een nieuw elektrisch gemaal.

Met deze molen werden in de late jaren '30 uitvoerige proeven gedaan omtrent het vermogen van een windmolen. Het resulteerde onder meer in een publicatie, bekend als 'het Prinsenmolenboek' en een wieksysteem (Ned. Octrooi 45827), ontwikkeld door Ir. Havinga, dat in de praktijk de naam 'Prinsenmolenwiek' kreeg en in 1939 op deze molen werd aangebracht.
Wat dit systeem in de praktijk voor deze molen betekende, is niet goed bekend. Imitaties van dit systeem hebben - zonder veel succes - gefungeerd op de Vrouwgeestmolen te Alphen aan den Rijn en de Veendermolen te Roelofarendsveen.
Inmiddels behoort dit systeem tot het verleden. Bij de Prinsenmolen zelf verdween het in 1970, toen beide Potroeden vervangen werden door gelaste Bremer-roeden en vervolgens werd gekozen voor Oudhollands.

Hoewel de molen volledig maalvaardig is en in prima staat van onderhoud verkeert, wordt er nagenoeg nooit gemalen.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam is zeer waarschijnlijk ontleend aan een bezoek van Stadhouder Willem IV in 1747 aan de molen.

© Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).

© De malende Prinsenmolen in of omstreeks 1930.
Foto: ? (verzameling Bas Koster).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 18 april 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg home vorige pagina