Nederlandse Molendatabase
Rotterdam-Hillegersberg, Zuid-Holland
990
De Prinsenmolen
1648
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Prinsemolenpad 72
3054 XM Rotterdam
X: 94064 Y: 440684
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Rotterdam
Gemeente Hillegersberg, sectie G, nr. 60
Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard
Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard is eigenaar sinds 1-1-2005
Maalvaardig
Vh. bemalen van de polder Berg en Broek, thans buiten bedrijf; woning
-
Niet te bezichtigen
Groot maar wordt verminderd door beplantingen op het molenerf en bosschages rondom de molen
ZH108
01764
32903
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van 2,15 m.
Gedekt met riet
28,10 m.
Oud-Hollands
Van 1939 tot 1970 (toen beide roeden werden vervangen) was deze molen uitgerust met het systeem-Havinga, dat echter in de praktijk naar deze molen de 'Prinsenmolenwiek' werd genoemd.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Bremer0179binnen19701970aanw.28.10 m.
klik voor meer info Bremer0180buiten19701970aanw.28.10 m.
klik voor meer info Pot1659buiten18921892?197028.10 m.
klik voor meer info Pot0940binnen18761876?197028.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.020618591859?aanw.05.83 m.
50 houten rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
IJzeren scheprad in de molen, Ø 6,49 m.; breedte 0,46 m., op deels houten wateras.
Woning in de molen
Bovenwiel 61 kammen
Bovenschijfloop 39 staven, steek 14,2 cm.
Onderschijfloop 28 staven
Onderwiel 108 kammen, steek 14,2 cm.
Overbrengingsverhouding 2,47 : 1
Jan Willemsz., Rotterdam (1648)
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'Anno 1648' en 'P.M.'
Verwijzingen
Geschiedenis
De molen is als binnenkruier in 1648 gebouwd door Jan Willemsz., timmerman tot Rotterdam, naar bestek van Gerrit Ariensz. van Waerden, Gemeenlandstimmerman van Schieland. Op de zelfde plek stond eerst vanaf de 16e eeuw de Bergsche Molen. Die naam is nog tot de 18e eeuw voor de huidige molen gehanteerd. Pas daarna werd de huidige naam gebruikt.
Samen met de Broeksche molen bemaalden de molen de polder Berg en Broek tot 1881.

In 1772 werd begonnen met de droogmaking van de naastliggende polders Schiebroek en 110 Morgen. Het water uit Schiebroek werd door een driegang op de polder Berg en Broek uitgeslagen. De Prinsenmolen en de Bergsche molen sloegen op hun beurt het water uit op de Rotte, maar hadden voor de nieuwe taak erbij te weinig capaciteit. Dit was voor de bewoners van het in de polder Berg en Broek gelegen dorpje Hillegersberg geen ideale situatie. Geregeld stonden hun tuinen en erven blank.
In 1881 werden de problemen verholpen door de Bergsche molen af te breken en te vervangen door het stoomgemaal Berg en Broeksche Verlaat aan de Bergse Rechter Rottekade met meer maalvermogen.

In 1936 werd het bestuur over de polder en het eigendom van de molen overgenomen door het Hoogheemraadschap van Schieland. De molen behield tot 1966 zijn bemalingstaak. Toen is in dat jaar de totale bemaling van de polder overgenomen door een nieuw elektrisch gemaal.

Met deze molen werden in de late jaren '30 uitvoerige proeven gedaan omtrent het vermogen van een windmolen. Het resulteerde onder meer in een publicatie, bekend als 'het Prinsenmolenboek' en een wieksysteem (Ned. Octrooi 45827), ontwikkeld door Ir. Havinga, dat in de praktijk de naam 'Prinsenmolenwiek' kreeg en in 1939 op deze molen werd aangebracht.
Wat dit systeem in de praktijk voor deze molen betekende, is niet goed bekend. Imitaties van dit systeem hebben - zonder veel succes - gefungeerd op de Vrouwgeestmolen te Alphen aan den Rijn en de Veendermolen te Roelofarendsveen.
Inmiddels behoort dit systeem tot het verleden. Bij de Prinsenmolen zelf verdween het in 1970, toen beide Potroeden vervangen werden door gelaste Bremer-roeden en vervolgens werd gekozen voor Oudhollands.

Hoewel de molen volledig maalvaardig is en in prima staat van onderhoud verkeert, wordt er nagenoeg nooit gemalen.
Aanvullingen

De naam is zeer waarschijnlijk ontleend aan een bezoek van Stadhouder Willem IV in 1747 aan de molen.
Overige foto's
De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg, Foto
De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg, Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).
De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg, Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (4-3-2013).
De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg, Foto: Erik den Houter (5-2-2012).
De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg, De malende Prinsenmolen in of omstreeks 1930.  Foto: ? (verzameling Bas Koster).
© De malende Prinsenmolen in of omstreeks 1930.
Foto: ? (verzameling Bas Koster).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Prinsenmolen, Rotterdam-Hillegersberg home vorige pagina