Nederlandse Molendatabase
Hazerswoude-Dorp, Zuid-Holland
985
Rooie Wip
1639
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Gemeneweg 22
2391 NB Hazerswoude-Dorp
X: 100116 Y: 458945
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Gemeente Hazerswoude, sectie A, nr. 2430
Stichting Molen De Rooie Wip
Maalvaardig in circuit
Vh. bemalen van de Gemenewegse Polder, thans buiten bedrijf
Zaterdag als de molen draait (groepen graag op afspraak)
Zeer groot; beplantingen langs de Gemeneweg en een te groot huis vlakbij de molen werken verstorend
ZH067
00951
21063
Constructie
Ondertoren gedekt met riet
Bovenhuis rood geverfd, wit afgebiesd; kap gedekt met gepotdekselde planken
21,50 / 21,60 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof 0091 binnen 1994 1994 binnen aanw. 21.50
klik voor meer info Straathof 0092 buiten 1994 1994 buiten aanw. 21.60
klik voor meer info Pot 1355 binnen 1882 1883? binnen 1995 21.50
klik voor meer info Pot 1356 buiten 1882 1883? buiten 1995 21,50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Kon.Ned.Grofsmederij g.n. 1894 1894 aanw.
klik voor meer info De Prins van Oranje 1262 1881 1881? aanw.
Zetelkruiwerk; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Gesloten ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,72 m.; breedte 0,31 m.
Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 13,3 cm.
Onderschijfloop 15 staven
Onderwiel 65 kammen, steek 15,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,25 : 1
Verwijzingen
Geschiedenis
In 1567 werd een eerste poging gedaan tot stichting van wat nu de Gemenewegse polder is. Zonder conflicten ging dit niet: er was tegenstand vanwege de beoogde plaats van de molen en de kosten. Pas in 1573 werd een overeenkomst gesloten.
De huidige molen dateert uit 1639 en is opvolger van de molen die uit 1573 moet dateren en elders in de polder stond. Ook de bouw van de nieuwe molen ging bepaald niet zonder slag of stoot. De aanvraag voor de bouw was van 1 maart 1636, maar niet eerder dan 2 juni 1639 was de nieuwe molen maalvaardig.

Eind 1708 werd het bovenhuis van de molen door een zware storm van de ondertoren geblazen, waarna prompt herstel volgde.
In 1876 kreeg de molen een ijzeren scheprad en in 1881 een dito bovenas.

De molen bleef tot eind 1956 in functie, in januari 1957 kwam een nieuw elektrisch gemaal officieel in bedrijf. De molen bleef tot ongeveer 1980 in functie als hulpgemaal, voor het geval dat het gemaal een storing had.
In 1960 werd de molen met zomer huis verkocht aan particuliere voor  ƒ 7.500,--. Dit wel op voorwaarde dat zij de molen maalvaardig liet restaureren en ter beschikking stelde als hulpgemaal.
Het overtollig water werd via de Lodewijksvaart geloosd in de Oude Rijn. Dit bleef zo tot ongeveer eind 1980. Na de verkoop aan de tweede particuliere eigenaar werd de molen definitief uit zijn functie gezet en de Lodewijksvaart ter hoogte van de Rijndijk afgedamd. Ter plekke kwam een overstort, die later weer werd verplaatst naast de molen. Sinds 1980 maalt de molen dus in circuit.

In 1994/95 onderging de molen een grondige restauratie door molenmakerij Verbij. Hierbij werden onder meer nieuwe roeden gestoken.

Bij een recente herstelbeurt zijn de bladen van het scheprad vernieuwd en ook iets versmald, nl. van 37 naar 31 cm. Mocht in de toekomst blijken dat het scheprad bij deze breedte onvoldoende water geeft, dan worden verbreedsels aangebracht. Men heeft deze constructie bedacht, omdat de binnenste krimpmuur een flink stuk uit het lood staat en in het verleden enkele bladen tegen de binnenste krimp en de achterwaterloop aan schuurden.

Opmerkelijk is, dat de steenlijsten al sinds 1894 uitgevoerd zijn in profielstaal. Bij de laatste restauratie is deze aparte constructie gehandhaafd.
Aanvullingen

De naam "Rooie Wip" is algemeen bekend en dateert mogelijk van rond 1918, toen de molen ook seinmolen werd. De aanduiding "Gemenewegse molen", die strikt genomen beter is, is niet in gebruik.

Inleiding op het polderarchief, zie Website Hoogheemraadschap van Rijnland.
Overige foto's
Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp, Foto: Ton Koorevaar (25-4-2009).
© Foto: Ton Koorevaar (25-4-2009).
Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp, Foto: Toby de Kok (14-10-2006).
© Foto: Toby de Kok (14-10-2006).
Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp, Foto: Frans Schutten (25-10-2008).
© Foto: Frans Schutten (25-10-2008).
Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp, Foto: Gert Klooster (12-6-2011).
© Foto: Gert Klooster (12-6-2011).
Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp, Foto's: Piet Glasbergen (4-6-2013).
© Foto's: Piet Glasbergen (4-6-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp home vorige pagina