Nederlandse Molendatabase
Hazerswoude-Dorp, Zuid-Holland
Database nr. 985
Inventaris nr. ZH067
Ten-Bruggencatenr. 00951
Naam Rooie Wip
Bouwjaar 1639
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Gemeneweg 22
2391 NB Hazerswoude-Dorp
Rijksdriehoek X: 100116 Y: 458945
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Alphen aan den Rijn
Kadaster Gemeente Hazerswoude, sectie A, nr. 2430
Monumentennummer 21063
Landsch. waarde Zeer groot; beplantingen langs de Gemeneweg en een te groot huis vlakbij de molen werken verstorend
Eigenaar Stichting Molen De Rooie Wip
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Bestemming Vh. bemalen van de Gemenewegse Polder, thans buiten bedrijf
Molenaar Kees van der Leede / Nico Varkevisser
Bezoekmogelijkheid Zaterdag als de molen draait (groepen graag op afspraak)

© Foto: Toby de Kok (14-10-2006).
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis rood geverfd, wit afgebiesd; kap gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 21,50 / 21,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0091binnen19941994aanw.21.50 m.
klik voor meer info Straathof0092buiten19941994aanw.21.60 m.
klik voor meer info Pot1355binnen18821883?199521.50 m.
klik voor meer info Pot1356buiten18821883?199521,50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje126218811881?aanw.04.20 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting Gesloten ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,72 m.; breedte 0,31 m.
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 13,3 cm.
Onderschijfloop 15 staven
Onderwiel 65 kammen, steek 15,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,25 : 1
Verwijzingen
Eigen website Rooie Wip
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
In 1567 werd een eerste poging gedaan tot stichting van wat nu de Gemenewegse polder is. Zonder conflicten ging dit niet: er was tegenstand vanwege de beoogde plaats van de molen en de kosten. Pas in 1573 werd een overeenkomst gesloten.
De huidige molen dateert uit 1639 en is opvolger van de molen die uit 1573 moet dateren en elders in de polder stond. Ook de bouw van de nieuwe molen ging bepaald niet zonder slag of stoot. De aanvraag voor de bouw was van 1 maart 1636, maar niet eerder dan 2 juni 1639 was de nieuwe molen maalvaardig.

Eind 1708 werd het bovenhuis van de molen door een zware storm van de ondertoren geblazen, waarna prompt herstel volgde.
In 1876 kreeg de molen een ijzeren scheprad en in 1881 een dito bovenas.

De molen bleef tot eind 1956 in functie, in januari 1957 kwam een nieuw elektrisch gemaal officieel in bedrijf. De molen bleef tot ongeveer 1980 in functie als hulpgemaal, voor het geval dat het gemaal een storing had.
In 1960 werd de molen met zomer huis verkocht aan particuliere voor  ƒ 7.500,--. Dit wel op voorwaarde dat zij de molen maalvaardig liet restaureren en ter beschikking stelde als hulpgemaal.
Het overtollig water werd via de Lodewijksvaart geloosd in de Oude Rijn. Dit bleef zo tot ongeveer eind 1980. Na de verkoop aan de tweede particuliere eigenaar werd de molen definitief uit zijn functie gezet en de Lodewijksvaart ter hoogte van de Rijndijk afgedamd. Ter plekke kwam een overstort, die later weer werd verplaatst naast de molen. Sinds 1980 maalt de molen dus in circuit.

In 1994/95 onderging de molen een grondige restauratie door molenmakerij Verbij. Hierbij werden onder meer nieuwe roeden gestoken.

Bij een recente herstelbeurt zijn de bladen van het scheprad vernieuwd en ook iets versmald, nl. van 37 naar 31 cm. Mocht in de toekomst blijken dat het scheprad bij deze breedte onvoldoende water geeft, dan worden verbreedsels aangebracht. Men heeft deze constructie bedacht, omdat de binnenste krimpmuur een flink stuk uit het lood staat en in het verleden enkele bladen tegen de binnenste krimp en de achterwaterloop aan schuurden.

Opmerkelijk is, dat de steenlijsten al sinds 1894 uitgevoerd zijn in profielstaal. Bij de laatste restauratie is deze aparte constructie gehandhaafd.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam "Rooie Wip" is algemeen bekend en dateert mogelijk van rond 1918, toen de molen ook seinmolen werd. De aanduiding "Gemenewegse molen", die strikt genomen beter is, is niet in gebruik.
Literatuurverwijzingen:
Inleiding op het polderarchief, zie Website Hoogheemraadschap van Rijnland.
Overige foto's

© Foto: Ton Koorevaar (25-4-2009).

© Foto: Toby de Kok (14-10-2006).

© Foto: Frans Schutten (25-10-2008).

© Foto: Gert Klooster (12-6-2011).

© Foto's: Piet Glasbergen (4-6-2013).

© Foto datum onbekend, ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 13 december 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Rooie Wip, Hazerswoude-Dorp home vorige pagina