Nederlandse Molendatabase
Hazerswoude-Dorp, Zuid-Holland
982
Nieuw Leven
1815/16
Stellingmolen
Wipmolen
Korenmolen
Dorpsstraat 228
2391 CJ Hazerswoude
X: 100112 Y: 456761
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Gemeente Hazerswoude, sectie E, nr. 1423
Gemeente Alphen aan den Rijn
Gemeente Alphen aan den Rijn sinds 1-01-2014, daarvoor de gemeente Rijnwoude
Maalvaardig

2012: 200.195
2011: 200.175
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Jaap van den Akerboom
0172-588357
In de regel zaterdag; ook op afspraak.
Meelverkoop
Zeer groot; met name in de lijn N-Z al van verre zichtbaar.
ZH073
00950
21061
Constructie
Stenen onderbouw, geheel gepleisterd; ondertoren deels gemetseld, deels eiken, gedekt met losanges
Bovenhuis donkergroen geverfd; wit afgebiesd; kap gedekt met losanges
22,50 / 22,65 m.
Oud-Hollands
In 1933 werd op beide roeden het systeem-Dekker aangebracht. In 1952 is dit weer vervangen door Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0652 binnen 1990 1990 binnen aanw. 22.50
klik voor meer info Derckx 0653 buiten 1990 1990 buiten aanw. 22.65
klik voor meer info Pot 1687 buiten 1893 1893? buiten 1990 22.60
klik voor meer info Pot 0977 binnen 1876 1876? binnen 1990 22.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J. 0053 1853 1990 aanw.
klik voor meer info Penn & Comp, F.J. 0044 1853 n.v.t. n.v.t.
Zetelkruiwerk; kruirad
Deels losse, deels vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Eén koppel 16der kunststenen op windkracht; één koppel 17der kunststenen (elektrisch aangedreven); regulateur; sleepluiwerk
Bovenwiel 58 kammen
Bovenschijfloop 23 staven
Spoorwiel 71 kammen
Steenschijfloop 26 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,88
van de stelling: 3,85 m.
Eenvoudige gesloten makelaar met haan
Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen moet op zijn huidige plaats in 1815 of '16 gebouwd zijn. In dat laatste jaar kocht Arij Jongejan Lz. voor ƒ 1000,- een bouwmanswoning in Hazerswoude-Dorp; in diezelfde tijd kocht hij van het bestuur van de Butterpolder de molen. Deze wipmolen was door de opname van de polder in de Hazerswoudsche Droogmakerij overbodig geworden. De molen was nieuw gebouwd in 1733 als opvolger van een veel oudere, onbruikbaar geworden wipmolen.

In de loop der tijden kende deze molen vele eigenaren en pachters:
  • Arij Jongejan Lzn. (1816 - 1831)
  • Theunis de Oude (1831 - 1834)
  • Joannes van Rhijn (1834 - 1835) 1
  • Bartolomeus Braat (1835 - 1871) 2
  • Simon Vellekoop (1871 - 1889) 3
  • Johan en Leendert Vellekoop (1889 - 1893)
  • Johan Vellekoop (1893 - ?) 4
  • Simon Vellekoop (? - 1932)
  • Middenstandsbank Bleiswijk (1932 - 1940)
  • Hendrik Verheul (1940 - 1962) 5
  • Gemeente Hazerswoude (1962 - 1991)
  • Gemeente Rijnwoude (1991 - heden)
1 - Van Rhijn bood in 1835 ook de Stenen Molen aan de Rijndijk te koop aan.
2 - Braat was bakker te Delft; de verkoop in 1853 mislukte omdat er geen kopers waren.
3 - Vellekoop, vermoedelijk daarvoor al pachter, kocht de molen van de erven Braat.
4 - Leendert kwam in 1893 in de molen om het leven, toen hij bij het terugplaatsen van de steenspil werd getroffen door een katrol.
5 - Verheul was reeds sinds 1900 knecht bij de fam. Vellekoop en pachtte de molen al vóór 1940.


In 1933 werden de roeden voorzien van het systeem Dekker; de molen had daarvoor zeven jaar stilgestaan. Waarschijnlijk is toen de naam ook gewijzigd in 'Nieuw Leven'. De Leidsche Courant van 20 november 1931 meldde al, dat de molen zou gaan verdwijnen, nadat onderhandelingen met De Hollandsche Molen niet tot resultaat hadden geleid, maar zover kwam het dus niet.

In 1962 werd de gemeente Hazerswoude eigenaar en die liet direct een kleine restauratie uitvoeren. Op dat moment werd er al heel lang niet meer op windkracht gemalen. In 1967 kocht men, vanwege de bouw van de nieuwe Gereformeerde Kerk (tegenover de molen) het windrecht voor ƒ 7500,- af.

In de loop van de jaren '70 en '80 werd de toestand er niet beter op: de molen draaide sporadisch en de staat van onderhoud werd slecht. Tenslotte stond de molen met kale roeden te wachten op betere tijden.

In 1989 startte een grote restauratie. Het bovenhuis werd vrijwel geheel vernieuwd, evenals de stelling en beide roeden. Ook werd een andere bovenas gestoken. Deze was afkomstig van de in 1968 onttakelde korenmolen van Nieuw-Lekkerland en sindsdien los bewaard. Deze Penn-as verving een zeer zware as, eveneens een Penn, die al sinds mensenheugenis in deze molen lag. De molen liep er zeer behoorlijk mee, maar het bovenhuis dreigde, zeker toen dat slechter werd, haast te bezwijken onder de last!

Sinds 1990 draait de molen weer regelmatig en af en toe wordt er ook gemalen.
Eind 2009 werden de stelling en de steenburrie vernieuwd.

Ooit had deze kleine molen drie koppel maalstenen op de steenzolder; thans nog twee. Duidelijk is nog te zien, waar het derde koppel heeft gezeten. Eén van de twee nog bestaande koppels draaide op een elektromotor (deze antieke motor is nog aanwezig, maar kan niet meer functioneren). De twee bladen van de steenschijf zijn deels in ijzer, deels in hout uitgevoerd; de staven zijn geheel van ijzer en ellipsvormig.

Opmerkelijk is, dat deze betrekkelijk kleine molen maar liefst vier stellingdeuren heeft.
Aanvullingen

Deze molen is onder drie namen bekend geweest: „Windlust" (ca. 1840), „De Zwaluw" (vanaf ca. 1870) en „Nieuw Leven". Die laatste naam zeer waarschijnlijk vanaf 1933, toen de roeden werden voorzien het Dekkersysteem.

Eén van de twee overgebleven wipkorenmolens van Nederland (de andere is Het Haantje te Weesp) en de enige maalvaardige.
Overige foto's
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Foto: Rob Pols (13-8-2007).
© Foto: Rob Pols (13-8-2007).
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Het merkwaardige steenschijfje van deze korenmolen.  Foto: Leo Middelkoop (29-11-2003).
© Het merkwaardige steenschijfje van deze korenmolen.
Foto: Leo Middelkoop (29-11-2003).
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Foto: Gert Klooster (12-6-2011).
© Foto: Gert Klooster (12-6-2011).
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013).
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Foto's: Piet Glasbergen (4-6-2013).
© Foto's: Piet Glasbergen (4-6-2013).
Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp, Stilleven met dode kraai.  Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013).
© Stilleven met dode kraai.
Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Nieuw Leven, Hazerswoude-Dorp home vorige pagina