Nederlandse Molendatabase  
Hazerswoude-Rijndijk, Zuid-Holland
Database nr. 981
Inventaris nr. ZH057
Naam Groenendijkse Molen
Bouwjaar 1627
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Groenendijksepolder 2 2394 AZ Hazerswoude-Rijndijk
Rijksdriehoek X: 98654 Y: 460009
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Alphen aan den Rijn
Kadaster Gemeente Hazerswoude, sectie A, nr. 2481
Monumentennummer 21064
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting sinds 1965, daarvoor de polder Nieuw-Groenendijk
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Nieuw Groenendijk, thans op vrijwillige basis
Molenaar Pierre Pijnnaken
Telefoon 071-5124136
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: Casper v/d Berg (februari 2007).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis geel geverfd; wit afgebiesd; kap gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 20,00 / 20,10 m.
Wiekenvorm Half-verdekkerd op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0127buiten19981999aanw.20.10 m.
klik voor meer info Straathof0126binnen19981999aanw.20.00 m.
klik voor meer info Pot2560binnen19241924?199820.00 m.
klik voor meer info Pot2232buiten19121912?199820.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje126918811881?aanw.04.08 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting Schroefpomp (sinds 1939); daarvoor een gesloten ijzeren scheprad buiten de molen
Overbrengingen Bovenwiel 43 kammen
Bovenschijfloop 25 staven, steek 15,0 cm.
Riemschijf 3,20 m.
Pomppoelie 0,27 m.
Overbrengingsverhouding 1 : 20,38
Molenmaker Jan Pietersz. en Pieter Jansz. (1627)
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00062
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Nieuw Groenendijkse Molen (1e), Hazerswoude-Rijndijk
Geschiedenis
Deze molen werd in 1627 gebouwd ter bemaling van de polder Nieuw Groenendijk. Sinds een grote ruilverkaveling, die eindigde in 1970, zijn enige polders samengevoegd en is nu sprake van een grote polder Groenendijk, bestaande uit de voormalige polders Nieuw-Groenendijk, de Oude-Groenendijkse en Barrepolder en de Bent- en Delft- of Generalepolder.

Dat de molen er nog staat, is niet vanzelfsprekend geweest: in de 19e eeuw werd diverse malen overwogen de molen - die herhaaldelijk in slechte staat verkeerde - te laten vervangen door een nieuwe stenen molen die ook de Oude Groenendijkse polder moest gaan bemalen. Dit plan werd echter nooit doorgevoerd en men volstond steeds met herstel van de wipmolen; zo werd in 1884 het bovenhuis vernieuwd door molenmaker C. Boers uit Hazerswoude.
Tot 1911 werd de molen bewoond; in dat jaar werd de naastgelegen molenaarswoning in gebruik genomen.

In 1939 kreeg deze vanouds met een buitenscheprad uitgeruste molen een schroefpomp en het zgn. 'Half-Verdekkerd' wieksysteem op beide roeden; dit is te beschouwen als Oudhollands met een stroomlijnneus aan de achterzijde. De vloer in de ondertoren ligt sinds 1939 ca. 0,85 cm hoger dan oorspronkelijk omdat het vliegwiel eronder moest worden aangebracht. Vermoedelijk is toen ook het bovenhuis geel geverfd; daarvoor was dit grijsgroen.

De molen is tot 1959 voor de bemaling in bedrijf geweest, daarna is er buiten de molen een motor geplaatst die de schroefpomp aandreef.
Na aankoop door de Rijnlandse Molenstichting in 1966 werd de inmiddels behoorlijk vervallen molen grondig gerestaureerd. Hierbij werd de halve verdekkering verwijderd, maar al in 1975 kwam men hierop terug.
In 1999 was een nieuwe grote restauratie nodig; hierbij werden onder meer beide roeden vervangen door nieuwe.

Vr de laatste restauratie kon de molen maar beperkt uitmalen, omdat de boezemsloot via een te nauwe duiker uitkwam in de Oude Rijn. Inmiddels zijn in de boezemsloot twee afsluitbare duikers aangebracht waardoor de uitmaalcapaciteit duidelijk is verbeterd. Tevens kan d.m.v. een instelbare overstort in de boezemsloot circuitbemaling worden toegepast.

Medio 2008 zijn er serieuze plannen om tot kort op de molen woningen te bouwen en een bedrijventerrein aan te leggen. Dit in het gebied tussen de N11 en de Oude Rijn, tussen Zoeterwoude-Rijndijk en Hazerswoude-Rijndijk. Daarmee zal de polder wederom aanzienlijk kleiner worden en vermoedelijk ook de boezemkade verlegd. Mogelijk dreigt voor deze molen - de zoveelste in Rijnland - overplaatsing.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Trivia:
Lang geleden schreef een molenaar de tekst Wat God doet met de zondaren, doen boeren met de molenaren" op de bovenzetel. Hij deed dit met teer. Deze tekst is later, ongetwijfeld op last van het polderbestuur, met grijze verf weggewerkt, maar het is nog steeds te lezen!
Literatuurverwijzingen:
Andries Veloo, 'Pierre Pijnnaken van de Groenendijkse molen', in: Molenwereld 160 (2012) 213 - 217.

© Foto: Casper v/d Berg (februari 2007).

© Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).

© Foto: Piet Glasbergen (3-2-2014).

© De Groenendijkse Molen 1940-1945.
Foto: n.n. (Verzameling Ton Meesters.)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 3 juli 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Groenendijkse Molen, Hazerswoude-Rijndijk home vorige pagina