Nederlandse Molendatabase  
Hazerswoude-Dorp, Zuid-Holland
Database nr. 980
Inventaris nr. ZH070
Naam Geremolen / Blauwe Wip
Bouwjaar 1636 / 1986
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Westgerepolder 3
2391 CZ Hazerswoude-Dorp
Rijksdriehoek X: 101093 Y: 457911
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Alphen aan den Rijn
Kadaster Gemeente Hazerswoude, sectie B, nr. 2747
Monumentennummer 21065
Landsch. waarde Op zich bijzonder groot; aan alle zijden zeer goed in de wind en het zicht gelegen, maar op en om de molenwerf is storende beplanting aanwezig.
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Oost- en Westgeer, thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar L.v.d. Kruyk - Slingerland
Telefoon 0172-750600
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Rob Pols (13-8-2007).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis donkerblauwgrijs geverfd; wit afgebiesd; kap gedekt met losanges
Vlucht 22,50 / 22,65 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0026binnen19851986aanw.22.50 m.
klik voor meer info Straathof0027buiten19851986aanw.22.65 m.
klik voor meer info Pot?binnen18691869197422.50 m.
klik voor meer info Pot?buiten18691869197422.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.013718611861aanw.04.72 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting IJzeren scheprad Ø 6,00 m., breed 0,385 m. buiten de molen; woning in de molen
Wateras fabr. De Prins van Oranje nr. 552, 1868.
Overbrengingen Bovenwiel 60 kammen
Bovenschijfloop 36 staven, steek 12,3 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 84 kammen, steek 14,8 cm.
Overbrengingsverhouding 2,65 : 1
Molenmaker Jacob Claesz. (1636)
Fa. v. Beek B.V. (1986)
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00948
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De Geremolen staat aan de Oostvaart, ca. 1 km ten noordoosten van het dorp. De molen bemaalde tot 1957 de polder Oost- en Westgeer (270 ha.; opvoerhoogte 1,80 m.). Sinds 27 januari 1966 is, na een bestuurlijke samenvoeging, sprake van de Geer- en Buurtpolder.

Tot 1 januari 1958 werd de polder op windkracht bemalen. Na de buitengebruikstelling ging de staat van onderhoud snel achteruit. In 1967 werd een sloopvergunning aangevraagd, maar niet verleend.
Op 12 april 1969 sloeg, volgens enige Leidse kranten, de molen tijdens een storm op hol maar kon de brandweer erger voorkomen, door de molen uit de wind te draaien (het moet een geluk bij een ongeluk zijn geweest, dat de molen nog te kruien was).

In 1969 werd de provincie Zuid-Holland eigenaar; in 1974 verkocht deze de molen aan de Rijnlandse Molenstichting. Een restauratie was nog niet in het vooruitzicht, hooguit conserverende maatregelen.
Vanwege de slechte staat van het bovenhuis volgde in 1974 de onttakeling: wiekenkruis, bovenas en het kapgedeelte van het bovenhuis werden verwijderd; ook werden, vanwege plannen om de molen te vervijzelen, scheprad, wateras en onderwiel gedemonteerd.
Het scheprad, dat in het verleden al een keer was vergroot en waarvan de fundering verzakte, zou gezien de inmiddels ontstane opvoerhoogte, toch niet meer kunnen worden gebruikt.
Niet iedereen deelde deze visie: er ontstonden grote discussies tussen eigenaar en de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Deze hebben tot veel vertraging in de restauratie geleid.

In 1976/77 volgde een belangrijke eerste fase: de ondertoren werd rechtgezet, van een nieuw rietdek voorzien en de binnenbetimmering zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat hersteld. Verder werd de verzakte en deels weggespoelde molenwerf opgehoogd.
In de loop van de jaren '80 volgde - stukje bij beetje - herstel; in 1986 was de molen uitwendig weer compleet.

Ondertussen was deze molen, één van de weinige in Rijnland ten zuiden van de Rijn die nog aan boezemwater gelegen is, nog altijd niet maalvaardig. De laatste plannen waren om het scheprad (in vergrote vorm) in ere te herstellen.
Dit leidde opnieuw tot discussie, ditmaal tussen de bewoners en de Rijnlandse Molenstichting. De bewoners vreesden dat er door plaatsing van een onderwiel, wateras en scheprad te weinig woonruimte over zou blijven; de eigenaar wilde een maalvaardige molen. Uiteindelijk belandde dit voor de Raad van State. Deze besliste op 11 augustus 2010 dat de molen maalvaardig mocht worden gemaakt door het opnieuw plaatsen van een scheprad.

In de loop van 2013 is de molen met een grotendeels nieuw scheprad en geheel nieuw onderwiel inderdaad maalvaardig gemaakt. Volgens de eerste berichten loopt de molen erg makkelijk aan.

Molenaars van deze molen:
C. van Buring (ca. 1860 - 1874)
C. Rademaker (1874 - ?)
P. van Gorkum (1896 - ?)
J. van Elswijk (1925 - 1947)
Dirk Rademaker (1947 - 1954)
Cornelis Borst (1954 - 1958)
Aanvullingen
Over de naam:
De molen is vernoemd naar de polder Oost- en Westgeer, die hij bemaalde. De aanduiding 'Blauwe Wip' (ter onderscheiding van de dichtbij gelegen Rooie Wip) komt ook voor, maar is minder algemeen.
Uniek aan deze molen:
Met een overbrenging van 2,65 op 1 is dit het traagste windaangedreven scheprad in Nederland.
Trivia:
Twee Leidse kranten berichtten in 1937 dat de Blauwe Wip inderdaad weer blauw zou worden geverfd; tot die tijd was het bovenhuis dermate donker, dat er eerder gesproken kon worden van een 'zwarte wip'.

In 1986 profiteerde molenmakerij Van Beek handig van de strenge vorst: de nieuwe roeden werden over de bevroren Oostvaart naar deze moeilijk bereikbare molen vervoerd. "Het  kraakte een beetje", aldus één van de molenmakers.
Literatuurverwijzingen:
Willem Waltman, 'De Blauwe Wip kan er weer tegenaan!', in: Molenwereld 176 (2013), 444.

© Foto: Rob Pols (13-8-2007). De begroeiing rondom het erf komt zichtbaar hoog op!

© Foto: Donald Vandenbulcke (11-7-2005).

© Foto: Joop Vendrig (2-1-2004).

© Foto: Gert Klooster (23-5-2012).

© Nu eindelijk een keer met de wieken de goede kant op voor de foto....
Foto: Gert Klooster (19-5-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (4-6-2013). Let op de voorzoom, die geheel op scheerhouten en niet op de hekkens is bevestigd.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 januari 2014 | Gemeente

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Geremolen / Blauwe Wip, Hazerswoude-Dorp home vorige pagina