Versiering

Fraaie makelaar

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.

01489

Geschiedenis

De molen bemaalde vóór 1760, tezamen met de Kleine molen, de polder Gelkenes. In dat jaar brak men de laatste af en kwam er een overeenkomst met Ammers-Graafland c.a. om in het vervolg samen te malen.
De molen is maalvaardig, sinds 1966 eigendom van SIMAV en tot 1965 in gebruik voor het bemalen van de polder Liesveld en tevens peilmolen (seinmolen) voor het waterschap de Overwaard. Dat laatste werd de molen in 1760 : hij nam die functie over van de toen gesloopte, wat noordelijker gelegen molen van de polder Gelkenes. Bij noorden- of noordoostenwind was echter in plaats van de Gelkenesmolen de Spindersmolen van de polder (Neder-)Hardinxveld peilmolen omdat het waterpeil in de meer zuidelijk gelegen boezemwateren dan belangrijk werd opgestuwd.

In 1857 werd door de Dordrechtse ijzergieterij Penn & Compagnon een gang staven ten behoeve van het onderrondsel geleverd voor f 141,40.
In 1880 leverde dezelfde gieterij een ijzeren wielbak voor het waterwiel. Kennelijk lekte de oude stenen bak, want al enige jaren ontving de molenaar een extra vergoeding van f 8,50 per jaar voor het drooghouden daarvan.

In 1979-1980 werd een omvangrijke restauratie aan de molen uitgevoerd. Zo werd de ondertoren van nieuw riet voorzien, een nieuwe kap geplaatst en werden er herstelwerkzaamheden aan waterlopen, staart, ramen, deuren en kozijnen uitgevoerd. De officiele ingebruikstelling na deze restauratie vond plaats op 25 september 1980.
In 2000 overleed op 91-jarige leeftijd molenaar Arie van Houwelingen, die deze molen 50 jaar bewoonde.

In september 2009 werd begonnen met een flinke opknapbeurt: het bovenhuis moest worden hersteld en beide (zeer oude) Potroeden vervangen. Op 17 september werden deze gestreken; één ervan wordt sindsdien los bewaard. Op 26 maart 2010 werden nieuwe roeden gestoken.
Hiermee verdwenen de laatste nog in bedrijf zijnde Potroeden uit de Alblasserwaard.

Een typisch constructiedetail: de gietijzeren wateras heeft opvallend grote houten vulstukken.

Aanvullingen

Over de naam:
De molen is vernoemd naar de polder Gelkenes, die thans onderdeel uitmaakt van de polder Liesveld.

Trivia:
Ergens in de jaren vijftig van de 20ste eeuw werd met behulp van een handtakel een nieuwe windpeluw geplaatst. Toen echter de windpeluw op hoogte was gebracht en op de punt van een daklijst werd gelegd, gleed deze er plotseling af waardoor alles, met een deel van de schoorsteen, in de woonkamer terecht kwam. De vallende takel beschadigde het hekwerk van het  onderste end. Een tweede poging lukte wel.

---

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010