Nederlandse Molendatabase  
Groot-Ammers, Zuid-Holland
Database nr. 977
Inventaris nr. ZH176
Naam Graaflandse Molen
Bouwjaar 1596 of eerder
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Molenkade 3B
2964 LB Groot-Ammers
Rijksdriehoek X: 116416 Y: 436470
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Molenwaard
Kadaster Gemeente Groot-Ammers, sectie B, nr. 1248
Monumentennummer 18769
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar SIMAV sinds 1965
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 0 (restauratie)
2010: 11.467 (restauratie)
2011: 90.978
2012: 65.401
2013: 79.125
Bestemming Bemalen van de polder Liesveld, thans op vrijwillige basis
Molenaar Frank Klören
Bezoekmogelijkheid In de regel als de molen draait

Foto: Ton Koorevaar (7-4-2011)   
Constructie
Romp Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,55 m.
Kap Bovenhuis donkergroen geverfd; wit afgebiesd; kap gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 26,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0224binnen20072007aanw.26.82 m.
klik voor meer info Straathof0223buiten20072007aanw.26.88 m.
klik voor meer info Pot1584binnen18891890200526.80 m.
klik voor meer info Pot1201buiten18801880?200526.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje081518721872?aanw.05.70 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad met hoge bank
Vang Deels losse, deels vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,44 m.: breedte 0,56 m. Geen woning meer in de molen.
Overbrengingen Bovenwiel 58 kammen
Bovenschijfloop 33 staven, steek 13,0 cm.
Onderwiel 39 tanden
Onderwiel 140 tanden, steek 9,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,04 : 1
Molenmaker Fa. De Gelder (2005 / 2010)
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01488
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Het bouwjaar van de Graaflandse molen is, net als dat van de andere twee wipmolens van deze polder, onbekend. Dat de molen zeer oud moet zijn, is duidelijk: enkele balken zijn vervaardigd van oude houten roeden, die nog voorzien zijn van gaten voor dwarsgetuigde hekkens.

Tot 1865 was deze molen onbewoond: in november van dat jaar besloot het polderbestuur zowel de Graaflandse Molen als de Achterlandse Molen te voorzien van een schoorsteen, twee deurkozijnen, vier lichtkozijnen, een bedstede, een zolder en de molen rondom af te timmeren.
In 1880 werden de onderste twee kamwielen vervangen door conische gietijzeren wielen. Tegelijk werd ook een gietijzeren wielbak aangebracht. Zowel de bak als de wielen werden vervaardigd bij bekende ijzergieterij Penn & Bauduin in Dordrecht. Opvallend is ook, dat om het bovenwiel een soort extra velg is aangebracht. Kennelijk was het oude wiel niet sterk genoeg of bezat dit onvoldoende vangkracht.

De Graaflandse Molen was tot 1965 in bedrijf. De molenaar hier fungeerde als 'voormolenaar': hij gaf het sein voor wel of niet malen in de polder (waarbij ook op de seinen van de twee peilmolens van de Overwaard moest worden gelet).

In 1970 werden herstellingen uitgevoerd aan het bovenhuis: het gehele stormbint, daklijsten en kap werden toen vernieuwd; helaas mocht aan de algehele scheefstand niets worden gedaan, waardoor dit herstel al vrij snel onvoldoende bleek.
Tot 1996 werd regelmatig met de molen gedraaid, al kon er toen al jaren niet meer worden gekruid. Duidelijk werd, dat deze molen een zeer ingrijpende restauratie nodig had.

Op 24 mei 2005 werd het bovenhuis gelicht, om in de werkplaats van de fa. De Gelder te worden vernieuwd. Daarna werd duidelijk wat de scheefstand had veroorzaakt: de ondertoren bleek niet alleen verzakt maar ook deels van de fundering afgeschoven. Dat moest - letterlijk- worden rechtgezet.

Op 12 juli 2007 werd een geheel vernieuwd bovenhuis aangebracht; daarna volgden as met bovenwiel, kap en staart. De roeden werden enige weken later gestoken.
Op 19 april 2010 kwam het herstel aan de waterloopmuren gereed; op 26 april werd het sintelstuk teruggeplaatst. 15 juli van dat jaar heeft de molen proefgemalen.

Inmiddels maalt de molen weer regelmatig. De woning, die rond 1966 leeg was komen te staan, is bij de ingrijpende restauratie van de ondertoren geheel komen te vervallen; het onderwiel draait in een verder vrijwel lege ruimte.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen is vernoemd naar de polder Ammers-Graafland, die thans onderdeel uitmaakt van de polder Liesveld (die hij met drie buurmolens kan bemalen).
Ter plekke spreekt men van de "Tweede molen".
Trivia:
Opmerkelijk uit het (niet erg verre) verleden: als gevolg van malen zonder krooshek (waardoor hout in het scheprad terecht kon komen), is zowel in 1965 als 1983 de koningspil gebroken. In beide gevallen moest deze worden vernieuwd.

© Onder de trap op de achtergrond de Gelkenes Molen.
Foto: John Scholte (2-8-2011).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 5 mei 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Graaflandse Molen, Groot-Ammers home vorige pagina