Nederlandse Molendatabase
Groot-Ammers, Zuid-Holland
Database nr. 976
Inventaris nr. ZH177
Ten-Bruggencatenr. 01487
Naam Achtkante Molen
Bouwjaar 1805
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Molenkade 4
2964 LB Groot Ammers
Rijksdriehoek X: 116798 Y: 435995
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Molenwaard
Kadaster Gemeente Groot-Ammers, sectie B, nr. 1250
Monumentennummer 18770
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar SIMAV sinds 1965
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2010: 0 (restauratie)
2011: 487.055
2012: 402.310
2013: 305.934
Bestemming Bemalen van de polder Liesveld; thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Aart van Krimpen
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

© Foto: Piet Glasbergen (18-8-2012).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op hoge gemetselde voet van 2,30 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 27,00 / 27,15 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0685buiten19911991aanw.27.15 m.
klik voor meer info Derckx0686binnen19911991aanw.27.00 m.
klik voor meer info Pot0882buiten18751875?199126.90 m.
klik voor meer info Pot0626binnen18711871?199126.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoordg.n.18451845aanw.03.80 m.
Kruiwerk 40 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 5,40 m.: breedte 0,50 m.;
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 32 staven, steek 13,2 cm.
Onderschijfloop 21 staven
Onderwiel 81 kammen, steek 17,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,11 : 1
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift 'Anno 1805'.

Gevelsteen met opschrift:
"Den 12 augustus 1805
den eersten steen van deeze molen gelegt
door Gerrit de Vos pz"
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Polder Liesveld, Groot-Ammers
Geschiedenis
Op de plaats van de huidige molen stond tot 1801 een wipmolen, die in dat jaar afbrandde. Pas in 1805 werd overgegaan tot de bouw van een nieuwe molen. Misschien wilde men eerst proberen de polder slechts met de drie resterende molens te bemalen, of waren er problemen om de financiering van een nieuwe molen rond te krijgen. Het ambacht werd namelijk voor een bepaalde periode vrijgesteld van het betalen van belastingen. Bovendien werd in april 1805 een overeenkomst aangegaan met het bestuur van de polder Gelkenes, waarin de laatste zich verplichtte ƒ 3.000,- bij te dragen in de bouwkosten van de nieuwe molen. Gelkenes had hier immers belang bij omdat het met behulp van de molens van Ammers-Graafland c.a. werd bemalen. In de overeenkomst werd verder gesuggereerd dat de nieuwe molen een groter rendement zou leveren dan de afgebrande molen.
Over dit laatste ontbreken helaas gegevens, maar het is waarschijnlijker dat, vanwege het vrij smalle scheprad, de Achtkante Molen minder water kon en kan verzetten dan de andere drie. Mogelijk stond daar tegenover dat deze molen van de vier het snelst in bedrijf kon komen.

Het onderste gangwerk is in 1873 vervangen door gietijzeren wielen die afkomstig waren van een molen te Jaarsveld (Utr.). Samen met een gietijzeren wielbak kocht het polderbestuur de onderdelen voor ƒ 750,24. Op het onderwiel is het jaartal 1845 geschilderd, hetgeen een indicatie geeft van de ouderdom.

In de Tweede Wereldoorlog werd het hekwerk van het wiekenkruis door een laag vliegend toestel beschadigd.

In 1964 kwam de molen buiten bedrijf.

In 1972 volgde een belangrijke restauratie. Op 18 mei dat jaar werd de molen door burgemeester H. Boer van Groot-Ammers officieel in gebruik gesteld.
In 1991-1992 vond opnieuw flink herstel plaats, waarbij onder meer wiekenkruis, lange spruit, een voeghout, windpeluw met baard, een deel van de keerkuip en een deel van de rollenwagen van het kruiwerk werden vernieuwd.

In maart 2010 werd begonnen met een grote revisie van het kruiwerk. Rollenwagens en ijzeren rollen werden grotendeels vernieuwd.
Daarmee was het bepaald niet gedaan: ook de waterlopen werden hersteld, de bladen van het scheprad vervangen, de sprenkelstraat afgebroken en geheel opnieuw opgemetseld.
Voorts is het gevlucht gerepareerd en in juni werd begonnen met het vernieuwen van de meeste velden van het rietdek.

Op 1 oktober 2010 verbrandde de schuur naast de molen; door de gunstige wind en goed optreden van de brandweer overleefde de molen dit onbeschadigd.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam is simpel genoeg ter onderscheiding van de drie wipmolens in de directe omgeving, hier bovendien als opvolger van een wipmolen.
Ter plaatse spreekt men van de "Derde molen".
Overige foto's

© Een buitengewoon schitterend molenlandschap in optima forma!
Op de achtergrond de Graaflandse Molen, de Gelkenesmolen en de kerktoren van Groot-Ammers.
Foto: John Scholte (2-8-2011).

© Foto: Frits Kruishaar (18-6-2011).

© Links op de achtergrond de Gelkenes Molen en de Graaflandse Molen.
Foto: Piet Glasbergen (18-8-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 9 november 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Achtkante Molen, Groot-Ammers home vorige pagina