Nederlandse Molendatabase  
Gouda, Zuid-Holland
Database nr. 971
Inventaris nr. ZH097
Naam De Roode Leeuw
Bouwjaar 1727 / 1771 / 1985
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Vest 65
2801 VE Gouda
Rijksdriehoek X: 108343 Y: 446805
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Gouda
Kadaster Gemeente Gouda, sectie D, nr. 2876
Monumentennummer 16918
Landsch. waarde Zeer groot, dominerende functie.
Eigenaar Gemeente Gouda sinds 1926, daarvoor C.K. Galema
Bedrijfsvaardigheid In restauratie (zie 'Geschiedenis')
Omwentelingen
2010: 3.492 (restauratie)
2013: 400.335
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Willem Roose
Telefoon 0182-522041
Bezoekmogelijkheid Tijdens winkeltijden en op afspraak.


© Nu met het Oud-Hollandse wieksysteem.
Foto: Frank Hendriks (11-9-2013).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 27,20 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen In 1985 kreeg deze molen, in het kader van de grote restauratie en herstel als malende windkorenmolen het systeem-Fauël (fokwieken)  met automatische remkleppen op beide roeden.
Bij de grote restauratie, die in 2012 gereed kwam, is de molen weer Oud-Hollands opgehekt.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0024buiten19851985aanw.27.20 m.
klik voor meer info Bremer0135binnen19681968aanw.27.00 m.
klik voor meer info Bremer0136buiten19681968198527.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje081918721872?aanw.06.00 m.
Kruiwerk Engels; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel 17der blauwe en één koppel 16der blauwe stenen; wals; sleepluiwerk (naar keuze op windkracht of elektrisch); twee elevatoren (in elkaars verlengde, van de begane grond tot de luizolder), mengketel en dubbele AZO-zeef op de derde zolder.
Woning in de molen.
Overbrengingen Bovenwiel 69 kammen
Bovenschijfloop 25 staven
Spoorwiel 90 kammen
Steenschijfloop 16der steen 34 staven
Steenschijfloop 17der steen 38 staven
Overbrengingsverhoudingen resp 1 : 7,31 en 1 : 6,54
De op windkracht aangedreven wals heeft een overbrenging van 1 : 19,64
Hoogte van de stelling: 11,50 m.
Versiering
Forse baard, wit geverfd, rood afgebiesd, met het wapen van Gouda, een rode gespeerde leeuw en daaronder in grote letters en cijfers 'De Roode Leeuw' en daaronder 'Anno 1771'
Verwijzingen
Eigen website De Roode Leeuw
Ten-Bruggencatenr. 00918
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Roode Leeuw, Gouda
Geschiedenis
Volgens het opschrift op de baard van De Roode Leeuw is de molen gebouwd in 1771. De geschiedenis is echter bijna 150 jaar ouder: voorganger was een in 1619 gebouwde wipkorenmolen met stelling.
In 1727 werd deze wipmolen vervangen door een ronde stenen stellingmolen. Ruim veertig jaar later, 1771, moest de molen volledig worden hersteld, vermoedelijk als gevolg van een grote brand.

De molen is vele malen van eigenaar verwisseld. De laatste particuliere eigenaar was C.K. Galema, die het maalbedrijf in 1926 stop zette en de molen voor ƒ 4800,- overdeed aan de gemeente Gouda, met het beding dat tot 1952 de molen niet gebruikt mocht worden voor de graanhandel.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het binnenwerk (op het bovenwiel na) uitgesloopt en opgestookt als brandhout. Als gevolg stond de molen er jarenlang leeg en vervallen bij.
In 1968 volgde een grote uitwendige herstelbeurt, met onder meer nieuwe roeden, maar daar bleef het bij.

In 1980 ontstond bij de gemeente Gouda het plan om de molen volledig te restaureren tot werkend monument. In 1985 werd Marcel Koop als molenaar aangesteld. Aanvankelijk zou hij in een woning naast de molen gaan wonen, maar de gemeente stelde de voorwaarde dat in de molen de oorspronkelijke molenaarswoning in ere zou worden hersteld. Dat had te maken met het feit dat de molen in een wijk stond die was uitgeroepen als stadsvernieuwingswijk. Door de woonfunctie in de molen was het mogelijk meer subsidiegelden te verkrijgen. Het geld nodig voor de restauratie kwam van de gemeente Gouda, de Provincie en toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg.
De Roode Leeuw kreeg een vrijwel nieuw binnenwerk en kon daarna weer als korenmolen aan het werk.

Wonen in en werken met deze molen is bepaald geen eenvoudige zaak gebleken: het - inmiddels zeer poreus geworden - metselwerk werd sinds jaar en dag geteisterd door vochtdoorslag (zo stond in 1990 na een hoosbui een meter water in de woning!). Als voorlopige oplossing werden delen van de romp bedekt met plastic; daardoor bood deze molen jaren een vreemde en bepaald niet fraaie aanblik.

Verder was ook niet iedereen blij met een malende molen in de buurt: stelselmatige tegenwerking van één omwonende resulteerde in april 2002 in een negatieve beschikking ten aanzien van de molen en de milieuvergunning. Dit hield dit in de praktijk in, dat per dag slechts enkele uren op windkracht zou mogen worden gemalen. Voor Willem Roose, die inmiddels Marcel Koop als molenaar was opgevolgd, was dit aanleiding de molen stil te zetten en over te gaan op elektrisch malen. Het heeft geruime tijd geduurd voordat hij hier (gedeeltelijk) op terugkwam.

Nadat de molen vanaf 2004 weer had gedraaid en ook gemalen, volgde in april 2007 werd opnieuw stilstand. Ten einde de problemen met de waterdoorslag definitief de baas te worden, moest de molen grondig worden hersteld: boktor- en houtwormbehandeling, maar ook het metselwerk en balkkoppen. Verder voeg- en inboetwerk (boven de stelling aan de 'weerzijde') en renovatie van de woning.
In de zomer van 2009 werd hiermee begonnen; eind 2010 was het grotendeels klaar; door lange ''uitwasemtijd'' van de stenen romp werd het inwendige stucwerk pas in nov. 2011 aangebracht.
Daarna het molenmakerswerk: stelling grotendeels vernieuwd, net als enige stellingdeuren, raamkozijnen, staartbalk en lange schoren. De fokken zijn verwijderd en de molen is weer Oud-Hollands opgehekt.

De molen heeft sinds medio 2011 regelmatig onbelast gedraaid; op 2 april 2012 werd er voor het eerst echt gemalen met nieuwe tuig. 22 juni 2012 volgde de officiële ingebruikstelling door wethouder Daphne Bergman.

Twee koppel elektrisch aangedreven maalstenen verhuisden in 1984 van buurmolen 't Slot naar De Roode Leeuw. In 1994 verhuisden zij terug.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:


Literatuurverwijzingen:
Dick Kenbeek, 'Molens De Roode Leeuw in Gouda weer in goede doen', in: Molenwereld 163 (2012) 344 - 357.

© Molen de Roode Leeuw tijdens de Goudse Waterdagen. Foto: Gert Klooster (27-7-2008).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Roode Leeuw, Gouda home vorige pagina