Nederlandse Molendatabase
Goedereede, Zuid-Holland

Windvang

964
Windvang
1719
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Korenmolen
Goereeseweg 5
3252 AL Goedereede
X: 57546 Y: 426518
N 51.818754 O 3.973729
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Goeree-Overflakkee
Gemeente Goedereede, sectie D, nr. 92
Molenstichting Goeree-Overflakkee
Maalvaardig
2015: 305.000
2014: 210.000
2013: 202.000
2012: 200.300
2011: 210.000
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
06-11600575 / 0187-492776
Zaterdag 10.00 - 17.00 uur. Verder als de molen draait en op afspraak.
Niet op zondag.
Niet onbelangrijk maar wordt sterk gedomineerd door de enorme kerktoren van Goedereede.  Vanaf 2014 zijn diverse storende bomen rond de molen verdwenen, waardoor de omgeving duidelijk is verbeterd.
ZH209
01900
16192

Molenmakersbedrijf Molema, Heiligerlee

Windvang

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen
Gedekt met dakleer
22,70 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0065 buiten 1971 1972 buiten aanw. 22.70
klik voor meer info Derckx 0066 binnen 1971 1972 binnen aanw. 22.70
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoord g.n. 1850 1850? aanw. 02.75
30 houten rollen; Vlaams kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Eén koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk; restanten van een woning op de begane grond
Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 33 staven, steek 11,7 cm.
Spoorwiel 62 kammen
Steenschijfloop 27 staven, steek 9,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 4,73

Windvang

Versiering

Eenvoudige baard, groen geverfd, wit afgebiesd met aan de zijkanten enige krullen met de opschriften
'ANNO 1791'
'WINDVANG'

Moderne gevelsteen met het opschrift:
"Deze wiekendrager van 1791
onmisbaar
in het silhouet van Goedereede
werd
door de jubilerende vereniging
Instituut Stad en Landschap
van Zuid-Holland
(1928 - 1968)
aangekocht en geschonken
aan de gemeente
die hem
met steun van rijk en provincie
deed herstellen
in oude luister".

Windvang

Verwijzingen

Windvang

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze molen is zeer oud, al lijkt dat in eerste instantie niet zo. Gezien het jaartal op de baard, dateert de molen uit 1791. Maar: in het resolutieboek van Brouwershaven staat dat de burgemeester van die stad in 1723 in Goedereede is geweest om daar de stenen korenmolen te bezichtigen die door Ewout de Man, molenmaker te Geervliet en Pieter vanden Boogaart, metselaar te Spijkenisse, was gebouwd. In Brouwershaven moest een soortgelijke molen komen te staan. Dus had Goedereede in 1723 al een ronde stenen molen, maar: was dat deze molen?
Uit recent onderzoek blijkt dat dat inderdaad zo is. Op 28 februari 1718 kregen Harren Jansz. Cramer en Steven Ongeraan toestemming om "een steenen coorn molen" te bouwen op de werf van de op 1 september 1717 omgewaaide voorganger, bemalen door Steven Ongeraan. Cramer was in Ouddorp hetzelfde overkomen. Van de Domeinen kreeg men de restanten der 2 molens "om niet" in eigendom. Aan windrecht en erfpacht was men jaarlijks 200 pond verschuldigd, ingaande als de molen klaar was en begonnen met malen. Een eerste betaling diende in dat geval in februari 1719 te geschieden.
Aanleiding tot deze gebeurtenis is de zware storm van 1 september 1717, die zeer veel van diverse (standerd)molens op de eilanden van Zeeland en Holland eiste. Zo zijn ook in Nieuwenhoorn en Rockanje kort na deze storm nieuwe ronde stenen molens gebouwd, die beide ook allerlei interessante constructiedetails vertonen die op zijn minst doen denken aan Goedereede.
Is het jaartal '1791' op de baard een vergissing geweest en had dat '1719' moeten zijn. Het kan eigenlijk niet meer worden betwijfeld!

Dat men een paar jaar later van Brouwershaven naar Goedereede kwam om de molen daar te bekijken lijkt bewezen door  de vreemde overeenkomst tussen de molens van beide plaatsen: Goedereede is gebouwd als verhoogde grondzeiler, 'Brouwershaven' zou een later tot grondzeiler verlaagde stellingmolen zijn geweest. Het lijkt er meer op dat de molen van Brouwershaven dezelfde opzet heeft gehad als die van Goedereede en dat men daar later de inrichting heeft aangepast en de maalzolder naar de begane grond heeft verplaatst. Brouwershaven heeft vermoedelijk nooit een stellingmolen maar wel een grondzeiler van het type-Goedereede gehad!

De opzet van de grondzeiler van Goedereede is inderdaad bijzonder: de maalwerktuigen zijn alle één verdieping hoger aangebracht dan men zou denken. Op de begane grond was namelijk vroeger een kleine woning ondergebracht. Het maalgedeelte is te bereiken via één van de twee grote buitentrappen tegen de romp. In Goedereede bleef deze opzet ongewijzigd (al was de molen op een zeker moment niet meer bewoond), bouwsporen in Brouwershaven, Rockanje en Nieuwenhoorn wijzen erop, dat deze molen alle drie ooit ingrijpend zijn verbouwd.

De verdere geschiedenis van de molen van Goedereede is tot in de 20ste eeuw tamelijk onduidelijk: tot 1916 was T. Lodder eigenaar; die verkocht in dat jaar de molen aan J.C. Bergers. Destijds waren drie koppel maalstenen aanwezig; in de jaren '30 van de twintigste eeuw maakte een koppel plaats voor een elektromotor; later is die, mét een tweede koppel, verwijderd, zodat er nu nog maar een koppel resteert.
Deze molen was tot ca. 1953 in bedrijf (totaan de Ramp van 1 februari?) en werd toen stilgezet, waarna een periode van sterk verval volgde. Rond 1970 was de toestand zeer slecht.
 
In 1971/72 volgde een ingrijpende restauratie door de fa. Doornbosch (Adorp). Sindsdien draait de molen regelmatig waarbij soms wordt gemalen. Tot die grote restauratie was de buitenroede nog steeds van hout.
 
Begin 2016 is begonnen met het versterken/aangieten van balkkoppen op steen- en maalzolder.

Windvang

Aanvullingen

Aanvullingen


De naam 'Windvang' is verzonnen, vermoedelijk vanwege of na de restauratie van 1971/72. Daarvoor was de molen naamloos.

Windvang

Aanvullende foto's
Windvang, Goedereede, Foto: Tony Hop (9-8-2014).
© Foto: Tony Hop (9-8-2014).
Windvang, Goedereede, Foto's: Ton Koorevaar (27-5-2010).
© Foto's: Ton Koorevaar (27-5-2010).
Windvang, Goedereede, Foto: Bram van Broekhoven (6-7-2015)
© Foto: Bram van Broekhoven (6-7-2015)
Windvang, Goedereede, Foto: Frank Moerland (20-6-2015)De molen vanaf de toren van Goedereede
© Foto: Frank Moerland (20-6-2015)
De molen vanaf de toren van Goedereede
Windvang, Goedereede, Foto's: Frank Moerland (boven: 30-11-2013, onder: 14-12-2013).
© Foto's: Frank Moerland (boven: 30-11-2013, onder: 14-12-2013).
Windvang, Goedereede, Foto: Frank Moerland (19-12-2015)
© Foto: Frank Moerland (19-12-2015)

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 2 mei 2016 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Windvang, Goedereede home vorige pagina